11. Sınıf Fizik Mercekler Testi

Tabloda iki mercek türünün ışınlara etkisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan etki hangisidir?

• A) Işınları yine toplar
• B) Işınları dağıtır
• C) Işınları soğurur
• D) Işınları geri yansıtır
• E) Işınları hiç etkilemez

Odak uzaklığı 12 cm olan ince kenarlı merceğin önüne 20 cm uzaklığa bir cisim konulmaktadır. Buna göre görüntü mercekten kaç cm uzakta oluşur?

• A) 15
• B) 20
• C) 25
• D) 30
• E) 32

Bir büyüteçle küçük yazıları okurken mercek yazıya yakın tutulmaktadır. Bu kullanımda cismin konumu ve görüntünün türü nasıldır?

• A) Cisim odak içinde, görüntü düz, büyük ve sanal
• B) Cisim odak dışında, görüntü ters ve gerçek
• C) Cisim odakta, görüntü merkezde
• D) Cisim merkezde, görüntü eşit boyda
• E) Cisim çok uzakta, görüntü küçük

Kalın kenarlı bir merceğin önündeki cismin görüntüsü inceleniyor. Cismin konumu ne olursa olsun görüntü için ne söylenir?

• A) Her zaman ters ve gerçektir.
• B) Her zaman düz, küçük ve sanaldır.
• C) Cisim uzaktayken gerçek olur.
• D) Yalnız odakta oluşur.
• E) Cisimle her zaman aynı boydadır.

Projeksiyon cihazları görüntüyü perdeye büyük ve ters olarak düşürmektedir. Bu cihazda cismin mercek karşısındaki konumu nasıldır?

• A) Odak içinde
• B) Tam odakta
• C) Odak ile merkez arasında
• D) Çok uzakta
• E) Merceğe değecek kadar yakın

Fotoğraf makinesinde uzaktaki bir manzaranın görüntüsü algılayıcı üzerine düşürülmektedir. Bu görüntünün özellikleri nasıldır?

• A) Ters, küçük ve gerçek
• B) Düz, büyük ve sanal
• C) Düz, küçük ve gerçek
• D) Ters, büyük ve sanal
• E) Görüntü oluşmaz

Miyop gözde görüntü ağtabakanın önünde oluştuğu için uzak net görülmemektedir. Bu kusurun düzeltilmesinde kullanılan mercek türü hangisidir?

• A) İnce kenarlı (toplayıcı) mercek
• B) Prizma
• C) Düzlem ayna
• D) Çukur ayna
• E) Kalın kenarlı (dağıtıcı) mercek

Hipermetrop gözde görüntü ağtabakanın arkasında oluşmakta ve yakın net görülememektedir. Bu kusur hangi mercekle düzeltilir?

• A) Kalın kenarlı mercek
• B) Prizma
• C) İnce kenarlı mercek
• D) Tümsek ayna
• E) Düzlem ayna

Tabloda aynı camdan yapılmış iki mercek karşılaştırılmıştır. Tabloda eksik kalan odak uzaklığı nasıl olmalıdır?

• A) Yine büyük
• B) Küçük
• C) Sonsuz
• D) Sıfır
• E) Değişmez

İnce kenarlı bir merceğe asal eksene paralel gelen ışın izlenmektedir. Bu ışın mercekten geçtikten sonra nereden geçer?

• A) Odaktan
• B) Merkezden
• C) Asal eksene paralel devam eder
• D) Merceğin kenarından
• E) Hiçbir özel noktadan geçmez

Bir merceğin optik merkezine gelen ışının davranışı incelenmektedir. Bu ışın için ne söylenir?

• A) Odaktan geçerek kırılır.
• B) Merceğin içinde kalır.
• C) Asal eksene paralel çıkar.
• D) Geri döner.
• E) Doğrultusunu değiştirmeden devam eder.

Bir mercekte cisim 15 cm, görüntü ise 45 cm uzaklıkta oluşmaktadır. Buna göre görüntünün boyu cismin boyunun kaç katıdır?

• A) 1/3
• B) 1
• C) 2
• D) 3
• E) 5

İnce kenarlı merceğin tam odak noktasına bir cisim yerleştirilmektedir. Bu durumda görüntü için ne söylenir?

• A) Merkezde oluşur.
• B) Odakta oluşur.
• C) Merceğin üzerinde oluşur.
• D) Çıkan ışınlar paralel olduğu için görüntü oluşmaz.
• E) Görüntü çok küçük olur.

Bileşik mikroskopta iki ince kenarlı mercek arka arkaya kullanılmaktadır. İki mercek kullanmanın sağladığı üstünlük nedir?

• A) İlk merceğin oluşturduğu görüntünün ikinciyle yeniden büyütülmesi
• B) Görüntünün düz olması
• C) Işığın azalması
• D) Görüntünün küçülmesi
• E) Renklerin ayrışması

Yaprağın üzerindeki küresel bir su damlası altındaki damarları büyük göstermektedir. Bu davranışın nedeni nedir?

• A) Suyun ışığı soğurması
• B) Yaprağın yeşil olması
• C) Damlanın ince kenarlı mercek gibi davranıp ışığı toplaması
• D) Işığın yansıması
• E) Damlanın ışık üretmesi

İnsan gözünde göz merceği kaslar yardımıyla incelip kalınlaşabilmektedir. Bu değişimin sağladığı işlev nedir?

• A) Işığın rengini değiştirmek
• B) Göze giren ışık miktarını ayarlamak
• C) Odak uzaklığını değiştirerek farklı uzaklıkları net görmek
• D) Görüntüyü düz hâle getirmek
• E) Gözü korumak

Tabloda ayna ile mercek karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan olay hangisidir?

• A) Yine yansıma
• B) Kırılma
• C) Soğurulma
• D) Girişim
• E) Kutuplanma

Grafikte bir mercekte büyütmenin cisim uzaklığıyla değişimi verilmiştir. Grafiğe göre cisim mercekten uzaklaştıkça görüntü nasıl değişir?

• A) Sürekli büyür.
• B) Kaybolur.
• C) Değişmez.
• D) Önce küçülür sonra büyür.
• E) Küçülür.

Bir öğrenci mercekte görüntünün cismin konumuna göre nasıl değiştiğini deneyle göstermek istemektedir. Bu deneyde perdenin işlevi nedir?

• A) Işığı engellemek
• B) Merceği korumak
• C) Cismi aydınlatmak
• D) Gerçek görüntünün üzerine düştüğü yüzeyi sağlamak
• E) Odak uzaklığını değiştirmek

İnce kenarlı mercek toplayıcı, kalın kenarlı mercek dağıtıcıdır; kalın kenarlı mercekte görüntü daima düz, küçük ve sanaldır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) İnce kenarlı mercekle gerçek görüntü elde edilebilir.
• B) Kalın kenarlı merceğin görüntüsü perdeye düşürülemez.
• C) İnce kenarlı mercek büyüteç olarak kullanılabilir.
• D) Kalın kenarlı mercek ışınları dağıtır.
• E) Kalın kenarlı mercekte cisim odak dışındayken görüntü ters olur.

Kırıcılık indisi n_o olan bir ortamda bulunan ince kenarlı bir merceğe, asal eksene paralel olarak kırmızı renkli tek renkli bir I ışık ışını gönderiliyor ve ışın mercekten kırıldıktan sonra asal eksen üzerindeki F noktasından geçiyor. Merceğin yapıldığı maddenin kırıcılık indisi n_m olduğuna göre, F noktasının merceğe olan uzaklığını (odak uzaklığını) azaltmak için işlemlerinden hangileri tek başına yapılmalıdır?
I. Merceğin yapıldığı maddenin kırıcılık indeksini (n_m) artırmak
II. Ortamın kırıcılık indeksini (n_o) artırmak
III. Kırmızı ışık yerine mor renkli ışık kullanmak

• A) Yalnız I
• B) I ve III
• C) II ve III
• D) I, II ve III

Hava ortamında bulunan camdan yapılmış bir ince kenarlı (yakınsak) merceğe, asal eksenine paralel olarak gelen tek renkli bir ışık ışını mercekten kırıldıktan sonra asal eksen üzerindeki bir noktadan geçmektedir. Bu noktanın merceğe olan uzaklığı merceğin hangi özelliğini belirtir?

• A) Tepe noktasını
• B) Eğrilik yarıçapını
• C) Mercek merkezini
• D) Odak uzaklığını