11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Geleneksel Türk Tiyatrosu Testi

Kartlarda geleneksel bir seyirlik oyunun temel unsurları verilmiştir. Bu unsurlar hangi oyuna aittir?

• A) Meddah
• B) Orta oyunu
• C) Köy seyirlik oyunu
• D) Kukla
• E) Gölge oyunu (Karagöz)

Bir öğrenci, izlediği Karagöz oyununun bölümlerini defterine sırasıyla not almak istiyor. Karagöz oyununun bölümleri doğru sırayla hangi seçenekte verilmiştir?

• A) Muhavere – Mukaddime – Fasıl – Bitiş
• B) Mukaddime – Muhavere – Fasıl – Bitiş
• C) Fasıl – Mukaddime – Muhavere – Bitiş
• D) Mukaddime – Fasıl – Bitiş – Muhavere
• E) Muhavere – Fasıl – Mukaddime – Bitiş

Kutuda bir Karagöz oyununun bir bölümü anlatılmaktadır. Anlatılan bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Fasıl
• B) Bitiş
• C) Muhavere
• D) Mukaddime (giriş)
• E) Tuluat

Karagöz ile Hacivat arasında geçen, asıl olayla bağlantısı olmayan, söz oyunlarına ve yanlış anlamalara dayanan söyleşme bölümü seyirciyi güldürerek oyuna hazırlar. Bu bölüme ne ad verilir?

• A) Muhavere
• B) Mukaddime
• C) Fasıl
• D) Bitiş
• E) Perde gazeli

Tabloda Karagöz ile Hacivat karşılaştırılmış, bir hücre boş bırakılmıştır. Boş hücreye aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

• A) Kaba ve argo
• B) Yabancı şive taklidi
• C) Kitabi, Arapça ve Farsça sözcüklerle süslü
• D) Kekeme ve hızlı
• E) Hiç konuşmayan, yalnız hareketle anlatan

Karagöz ile orta oyunu arasında tip bakımından benzerlik vardır; örneğin orta oyununda Hacivat'ın karşılığı Pişekar'dır. Buna göre orta oyununda Karagöz'ün karşılığı olan tip hangisidir?

• A) Pişekar
• B) Kavuklu
• C) Zenne
• D) Tuzsuz Deli Bekir
• E) Çelebi

Kutuda tek kişinin sergilediği geleneksel bir gösteri anlatılmaktadır. Bu gösteri aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kukla
• B) Orta oyunu
• C) Karagöz
• D) Meddah
• E) Köy seyirlik oyunu

Karagöz, orta oyunu ve meddah geleneksel Türk tiyatrosunun başlıca türleridir. Aşağıdakilerden hangisi bu türlerin ortak özelliklerinden biri değildir?

• A) Oyunların yazılı ve ayrıntılı bir metne bağlı kalınarak sahnelenmesi
• B) Doğaçlamaya (tuluat) dayanması
• C) Mizahın ön planda olması
• D) Kadın rollerini de erkeklerin canlandırması
• E) Sahne ve dekor gibi unsurlara az yer verilmesi

Karagöz oyunlarında elinde şişesiyle dolaşan bir kabadayı tip vardır. Bu tip, işlerin karıştığı anlarda ortaya çıkıp sert tavrıyla ortalığı yatıştırır. Sözü edilen tip hangisidir?

• A) Beberuhi
• B) Tiryaki
• C) Tuzsuz Deli Bekir
• D) Zenne
• E) Çelebi

Tabloda Karagöz'e ait bazı terimler ve anlamları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Göstermelik teriminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Perdenin arkasındaki ışık kaynağı
• B) Ustanın yardımcısı
• C) Oyunun son bölümü
• D) Karagöz'ün eşi
• E) Oyun başlamadan önce perdeye yerleştirilen süs tasviri

Kutudaki kalıplaşmış sözler Karagöz oyununun belirli bir bölümünde söylenir. Bu sözler hangi bölüme aittir?

• A) Muhavere
• B) Mukaddime
• C) Bitiş
• D) Fasıl
• E) Perde gazeli

Orta oyunu sahne üzerinde değil, seyircilerin çevresini sardığı açık bir alanda oynanır. Orta oyununun oynandığı bu alana ne ad verilir?

• A) Perde
• B) Kulis
• C) Göstermelik
• D) Ayna
• E) Meydan

Bir öğrenci Karagöz ile orta oyununu karşılaştıran beş yargı yazmıştır. Bu yargılardan hangisi yanlıştır?

• A) İkisinde de iki ana tip arasındaki çatışma mizahın kaynağıdır.
• B) Karagöz'de oyuncular perde önünde bizzat oynar.
• C) Orta oyunu insan oyuncularla açık alanda oynanır.
• D) Pişekar, orta oyununda Hacivat'ın karşılığıdır.
• E) İkisinde de doğaçlama önemli yer tutar.

Kırsal kesimde düğün, bayram ve mevsim geçişlerinde köylülerin kendi aralarında oynadığı, kökeni eski inanç ve törenlere dayanan geleneksel oyunlar vardır. Bu oyunlara ne ad verilir?

• A) Orta oyunu
• B) Meddah
• C) Gölge oyunu
• D) Köy seyirlik oyunları
• E) Kukla

Kutudaki konuşma bir Karagöz oyunu için yazılmıştır. Bu konuşmada mizah hangi yolla sağlanmıştır?

• A) Bir sözün yanlış ya da kasıtlı olarak farklı anlamda anlaşılmasıyla
• B) Tarihî bir olayın anlatılmasıyla
• C) Sahne dekorunun değişmesiyle
• D) Şiirsel bir dilin kullanılmasıyla
• E) Kişilerin yer değiştirmesiyle

Bir tiyatro eleştirmeni, Karagöz ile Hacivat'ın her oyunda anlaşamamasını iki farklı dünyanın karşılaşması olarak yorumluyor. Karagöz ile Hacivat arasındaki çatışma çoğunlukla hangi karşıtlığı yansıtır?

• A) Halk kültürüyle yetişmiş sağduyulu insan ile medrese eğitimli, kitabi konuşan insan
• B) Köylü ile denizci
• C) Çocuk ile yaşlı
• D) Kadın ile erkek
• E) Zengin tüccar ile yabancı elçi

Geleneksel oyunlarda benzer tipler farklı adlarla karşımıza çıkar: Karagöz'deki Karagöz, orta oyununda Kavuklu olarak görülür. Bu tipin kukla oyunundaki karşılığı hangisidir?

• A) Pişekar
• B) Beberuhi
• C) İbiş
• D) Zenne
• E) Hacivat

Tabloda geleneksel ve modern tiyatro karşılaştırılmış, bir hücre boş bırakılmıştır. Boş hücreye aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

• A) Kadın oyuncular canlandırır
• B) Kadın rolleri hiç yoktur
• C) Yalnız kuklalarla canlandırılır
• D) Seyirciler canlandırır
• E) Kadın rollerini erkek oyuncular canlandırır

Geleneksel tiyatroda oyuncular yazılı bir metne bağlı kalmadan, o anki duruma ve seyircinin tepkisine göre söz ve hareket üretir. Bu oynama biçimine ne ad verilir?

• A) Monolog
• B) Tirat
• C) Dekor
• D) Tuluat (doğaçlama)
• E) Perde arası

Bir okulun tiyatro kulübü, bir Karagöz oyununu okul gösterisine uyarlamak istiyor. Aşağıdaki kararlardan hangisi Karagöz geleneğinin özüyle çelişir?

• A) Muhavere bölümünde söz oyunlarına yer vermek
• B) Oyunu uzun, ağır ve ciddi bir trajedi olarak kurgulayıp mizaha hiç yer vermemek
• C) Tasvirleri renkli ve ışık geçiren bir malzemeden hazırlamak
• D) Hacivat'ı kitabi bir dille konuşturmak
• E) Oyunu Karagöz'ün seyirciden özür dilediği bir bitişle kapatmak