12. Sınıf Fizik Mekanik veya Elektromanyetik Dalgaların Kullanıldığı Cihazlar Testi

Tabloda iki dalga türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan örnek hangisidir?

• A) Su dalgası
• B) Ultrason
• C) Sonar sinyali
• D) Radyo dalgası, X ışını
• E) Yay dalgası

Gemilerdeki sonar cihazının deniz derinliğini ölçme yöntemi sorulmaktadır. Bu cihaz hangi dalgayı kullanır ve nasıl ölçer?

• A) Radyo dalgası; yansımayı ölçer
• B) Ses dalgası; gönderdiği sesin dip yüzeyinden yansıyıp dönme süresini ölçer
• C) X ışını; geçirgenliği ölçer
• D) Kızılötesi; sıcaklığı ölçer
• E) Gama ışını; enerjiyi ölçer

Havacılıkta kullanılan radar sistemleri incelenmektedir. Bu sistemler hangi dalga türünü kullanır?

• A) Elektromanyetik dalga; genellikle radyo ve mikrodalga bölgesinde çalışır
• B) Mekanik dalga
• C) Ses dalgası
• D) Deprem dalgası
• E) Su dalgası

Tıptaki ultrason görüntülemenin özellikle gebelik takibinde tercih edildiği bilinmektedir. Röntgene göre üstünlüğü nedir?

• A) Daha ucuz olması
• B) Daha hızlı olması
• C) Daha net görüntü vermesi
• D) Daha küçük olması
• E) Mekanik dalga kullanması ve iyonlaştırıcı olmaması; X ışını gibi doku hasarı riski taşımaması

Televizyon uzaktan kumandalarının çalışma ilkesi sorulmaktadır. Bu cihazlar hangi dalgayı kullanır?

• A) Ses dalgası
• B) Ultrason
• C) Kızılötesi ışın; görünmez ama elektromanyetiktir
• D) Gama ışını
• E) Deprem dalgası

Sismografların deprem dalgalarını kaydettiği bilinmektedir. Bu dalgaların türü nedir?

• A) Elektromanyetik
• B) Mekanik; yer kabuğundaki taneciklerin titreşimiyle taşınır
• C) Işık dalgası
• D) Radyo dalgası
• E) Manyetik dalga

MR cihazının röntgenden farklı bir ilkeyle çalıştığı belirtilmektedir. MR hangi dalgaları kullanır?

• A) X ışınlarını
• B) Güçlü manyetik alan içinde radyo dalgalarını
• C) Gama ışınlarını
• D) Deprem dalgalarını
• E) Ses dalgalarını

Fiber optik kabloların veriyi taşıma yöntemi sorulmaktadır. Bu kablolarda ne iletilir?

• A) Ses dalgaları
• B) Elektrik akımı
• C) Işık sinyalleri; tam yansımayla cam lif boyunca ilerler
• D) Deprem dalgaları
• E) Manyetik alan

Mikrofonun ses kaydetme sürecinde gerçekleşen dönüşüm sorulmaktadır. Bu cihazda ne olur?

• A) Mekanik ses dalgası elektrik sinyaline dönüştürülür
• B) Elektromanyetik dalga sese dönüştürülür
• C) Ses ışığa dönüştürülür
• D) Ses ısıya dönüştürülür
• E) Elektrik ses dalgasına dönüştürülür

GPS alıcılarının konum belirleme ilkesi sorulmaktadır. Bu sistem nasıl çalışır?

• A) Ses dalgalarının yansımasıyla
• B) Manyetik alanın ölçülmesiyle
• C) Deprem dalgalarının kaydıyla
• D) Uydulardan gelen radyo sinyallerinin ulaşma sürelerinin karşılaştırılmasıyla
• E) Işığın soğurulmasıyla

Mars’taki bir aracın Dünya ile iletişim kurabilmesi sorulmaktadır. Bu iletişim hangi dalgayla mümkündür?

• A) Elektromanyetik dalgayla; uzayın boşluğunda yalnız bu dalgalar yayılabilir
• B) Ses dalgasıyla
• C) Ultrasonla
• D) Deprem dalgasıyla
• E) Su dalgasıyla

Mikrodalga fırının kullandığı dalga türü ve ısıtma biçimi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Ses dalgası; havayı ısıtır
• B) Deprem dalgası; kabı titreştirir
• C) Elektromanyetik dalga; su moleküllerini titreştirerek ısı üretir
• D) Gama ışını; yiyeceği ışınlar
• E) Ultrason; yiyeceği ezer

Yarasaların ve yunusların yön bulmada kullandığı yöntemin insan yapımı hangi cihazla aynı ilkeye dayandığı sorulmaktadır. Doğru eşleştirme hangisidir?

• A) Radar; ikisi de elektromanyetik dalga kullanır
• B) Sonar; ikisi de ses dalgasının yansımasını kullanır
• C) Röntgen
• D) GPS
• E) Fiber optik

Sanayide metal parçalardaki iç çatlakların, parça kesilmeden ultrasonla belirlenebildiği bilinmektedir. Bu yöntemin ilkesi nedir?

• A) Parçanın ısıtılması
• B) Parçanın tartılması
• C) Parçanın boyanması
• D) Ses dalgasının çatlak yüzeyinden beklenmedik biçimde yansıyıp dönüş süresinin değişmesi
• E) Parçanın manyetiklenmesi

Bir sonar cihazı gönderdiği sesin 0,4 s sonra döndüğünü ölçmüştür. Sesin sudaki hızı 1500 m/s olduğuna göre deniz derinliği kaç m’dir?

• A) 150
• B) 600
• C) 1200
• D) 375
• E) 300

Su altı iletişiminde radyo yerine ses dalgalarının kullanılmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Sesin daha hızlı olması
• B) Radyonun pahalı olması
• C) Radyo dalgalarının suda hızla soğurulması, ses dalgalarının ise çok uzak mesafelere ulaşabilmesi
• D) Sesin görünür olması
• E) Radyonun tehlikeli olması

Tabloda üç cihazın kullandığı dalga türü verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tür hangisidir?

• A) Elektromanyetik
• B) Manyetik
• C) Işık dalgası
• D) Mekanik (deprem dalgası)
• E) Radyo dalgası

Grafikte bir sonar ölçümünde derinliğin yankı süresine göre değişimi verilmiştir. Grafiğin eğiminin anlamı nedir?

• A) Sesin sudaki hızı
• B) Suyun yoğunluğu
• C) Cihazın gücü
• D) Deniz sıcaklığı
• E) Sesin sudaki hızının yarısı

Bir öğrenci cihazlardaki dalga türünü ayırt etmek için pratik bir ölçüt aramaktadır. En güvenilir ölçüt hangisidir?

• A) Cihazın boşlukta çalışıp çalışamayacağını sormak; çalışabiliyorsa elektromanyetik, çalışamıyorsa mekanik dalga kullanır
• B) Cihazın büyüklüğüne bakmak
• C) Cihazın fiyatına bakmak
• D) Cihazın rengine bakmak
• E) Cihazın ağırlığına bakmak

Mekanik dalgalar yayılmak için ortam gerektirir, elektromanyetik dalgalar gerektirmez; sonar ve ultrason ses, radar ve röntgen elektromanyetik dalga kullanır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sonar uzayda çalışamaz.
• B) Radar sinyali boşlukta yayılabilir.
• C) Ultrason iyonlaştırıcı değildir.
• D) Deprem dalgaları mekaniktir.
• E) Sonar ve radar aynı türden dalga kullandığı için birbirinin yerine geçebilir.