Kaynak ile gözlemci arasında bağıl hareket varken, algılanan frekansın kaynağın ürettiği frekanstan farklı ölçülmesi.
Yukarıda tanımı verilen olay, geçip giden bir ambulansın sireninde günlük olarak duyulur. Bu olayın adı nedir?
A)Doppler olayı
B)Girişim
C)Kırınım
D)Rezonans
E)Yankı
2.
yaklasma: f artar
Bir ses kaynağı gözlemciye doğru yaklaşmaktadır. Gözlemcinin algıladığı frekans için ne söylenir?
A)Azalır, ses pesleşir
B)Değişmez
C)Artar; ses daha tiz duyulur
D)Sıfırlanır
E)Belirlenemez
3.
uzaklasma: f azalir
Ambulans önümüzden geçip uzaklaşırken siren sesinin birden pesleştiği duyulmaktadır. Bu ani değişimin nedeni nedir?
A)Sirenin bozulması
B)Sürücünün sesi kısması
C)Uzaklaşma sırasında dalgaların gerilmesi, dalga boyunun uzayıp frekansın düşmesi
D)Havanın soğuması
E)Sesin yavaşlaması
4.
Ambulans içindeki sürücünün siren sesini hiç değişmeden duyduğu belirtilmektedir. Bu durumun açıklaması nedir?
A)Sürücünün kulağının alışması
B)Sürücü ile siren arasında bağıl hareket bulunmaması
C)Sesin araç içinde yansıması
D)Sirenin içeriye ses vermemesi
E)Camların kapalı olması
5.
Duran bir ses kaynağına doğru koşan bir gözlemcinin algıladığı frekans incelenmektedir. Bu frekans için ne söylenir?
A)Artar; gözlemci birim zamanda daha çok dalga tepesiyle karşılaşır
B)Azalır
C)Değişmez
D)Sıfırlanır
E)Belirlenemez
6.
Bağıl hareket
Dalga boyu
Algılanan frekans
Yaklaşma
Kısalır
Artar
Uzaklaşma
Uzar
?
Tabloda Doppler olayının iki durumu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değerlendirme hangisidir?
A)Artar
B)Azalır
C)Değişmez
D)Sıfırlanır
E)Belirlenemez
7.
uzaklaşma -> kırmızıya kayma
Uzak gökadalardan gelen ışığın tayfının kırmızı uca doğru kaydığı ölçülmüştür. Bu gözlemin anlamı nedir?
A)Gökadaların kırmızı renkte olması
B)Gökadaların soğuması
C)Işığın yavaşlaması
D)Gökadaların bizden uzaklaşması; dalga boyu uzadığı için tayf kırmızıya kayar
E)Gökadaların yaklaşması
8.
yaklasma -> maviye kayma
Bazı yakın gökadaların tayfının mavi uca kaydığı ölçülmüştür. Bu ölçümün anlamı nedir?
A)O gökadaların bize yaklaşmakta olduğu
B)O gökadaların soğuduğu
C)O gökadaların mavi renkli olduğu
D)Işığın hızlandığı
E)Ölçümün hatalı olduğu
9.
Trafik radarlarının araç hızını nasıl ölçtüğü sorulmaktadır. Bu cihazların çalışma ilkesi nedir?
A)Aracın gölgesini ölçerek
B)Aracın sesini dinleyerek
C)Araca gönderilen dalganın yansıyarak dönen frekansındaki Doppler kaymasını ölçerek
D)Aracın ağırlığını ölçerek
E)Aracın rengini inceleyerek
10.
Doppler ultrason cihazlarının damarlardaki kan akışını ölçebildiği bilinmektedir. Bu ölçümün dayandığı ilke nedir?
A)Kanın ısınması
B)Damarın genişlemesi
C)Damarın titreşmesi
D)Kanın renginin değişmesi
E)Hareketli kan hücrelerinden yansıyan ses dalgalarının frekansındaki kayma
11.
Gökbilimcilerin bir yıldızın bize göre hızını doğrudan ölçebilmesi sorulmaktadır. Bu ölçüm nasıl yapılır?
A)Yıldızın parlaklığı ölçülerek
B)Yıldızın büyüklüğü ölçülerek
C)Yıldızın sıcaklığı ölçülerek
D)Yıldızın tayfındaki bilinen çizgilerin ne kadar kaydığı ölçülerek
E)Yıldızın rengi tahmin edilerek
12.
Peronda bekleyen bir yolcu, düdük çalarak geçen trenin sesini yaklaşırken tiz, uzaklaşırken pes duymaktadır. Trenin içindeki yolcu ise değişme fark etmemektedir. Bu farkın nedeni nedir?
A)Trenin sesinin değişmesi
B)Perondaki yolcu ile kaynak arasında bağıl hareket bulunması, trendeki yolcu ile bulunmaması
C)Camların kapalı olması
D)Rüzgârın etkisi
E)Sesin yansıması
13.
kayma \propto bagil hiz
İki ses kaynağından biri gözlemciye 10 m/s, diğeri 30 m/s hızla yaklaşmaktadır. Algılanan frekans kaymaları karşılaştırıldığında ne söylenir?
A)İkisi eşittir
B)Yavaş olanınki büyüktür
C)Kayma olmaz
D)Hızlı olanınki büyüktür; kayma bağıl hızla artar
E)Belirlenemez
14.
Grafikte kaynak frekansı sabitken algılanan frekansın yaklaşma hızına göre değişimi verilmiştir. Grafikten çıkarılan sonuç nedir?
A)Hız arttıkça algılanan frekansın azaldığı
B)Algılanan frekansın hızdan bağımsız olduğu
C)Hız arttıkça algılanan frekansın orantılı biçimde arttığı
D)Frekansın sabit olduğu
E)Ölçümün hatalı olduğu
15.
Yarasaların uçarken çıkardıkları sesin yansımasıyla avlarının hem yerini hem hızını belirleyebildiği bilinmektedir. Hız bilgisini veren nedir?
A)Yankının frekansındaki Doppler kayması
B)Yankının dönüş süresi
C)Yankının şiddeti
D)Yankının rengi
E)Yankının yönü
16.
Ses dalgalarında kaynağın mı gözlemcinin mi hareket ettiğinin ayırt edilebildiği, ışıkta ise yalnız bağıl hızın anlam taşıdığı belirtilmektedir. Bu farkın nedeni nedir?
A)Işığın çok hızlı olması
B)Sesin yavaş olması
C)Sesin enine dalga olması
D)Işığın enerjili olması
E)Ses için taşıyıcı bir ortam bulunması, ışık içinse böyle bir ortamın bulunmaması
17.
Yaklaşan bir ambulansın sesinin hem tizleştiği hem yükseldiği duyulmaktadır. Bu iki değişimin nedenleri sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)İkisi de Doppler olayından kaynaklanır
B)İkisi de uzaklığın azalmasından kaynaklanır
C)İkisi de sirenin ayarındandır
D)İkisinin de nedeni rüzgârdır
E)Tizleşme Doppler olayından, yükselme ise uzaklık azaldıkça şiddetin artmasından kaynaklanır
18.
Meteoroloji radarlarının yağmur bulutlarının yerini olduğu kadar hareket yönünü de belirleyebildiği bilinmektedir. Hareket bilgisini veren nedir?
A)Yansıyan sinyalin şiddeti
B)Yansıyan sinyalin frekansındaki Doppler kayması
C)Bulutun rengi
D)Sinyalin süresi
E)Bulutun sıcaklığı
19.
Bir öğrenci Doppler olayını basit bir düzenekle göstermek istemektedir. En uygun yöntem hangisidir?
A)Sabit bir zili çalıştırıp dinlemek
B)Zili ısıtmak
C)Zili tartmak
D)Sabit frekanslı bir ses kaynağını bir ipe bağlayıp çevresinde döndürmek ve sesin dönüşümlü olarak tizleşip pesleştiğini dinlemek
E)Zili suya batırmak
20.
Doppler olayı kaynak ile gözlemci arasındaki bağıl hareketten doğar; yaklaşmada algılanan frekans artar, uzaklaşmada azalır ve kayma bağıl hızla büyür. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Uzaklaşan gökadaların tayfı kırmızıya kayar.
B)Radar hız ölçümü bu olaya dayanır.
C)Kaynağa doğru koşan gözlemci daha yüksek frekans algılar.
D)Ambulans sürücüsü siren sesinde kayma duymaz.
E)Doppler olayında kaynağın ürettiği frekans da değişir.