12. Sınıf Kimya Hibritleşme ve Molekül Geometrisi Testi

Metan molekülündeki dört C–H bağının özdeş olduğu ölçülmüştür. Karbonun farklı türde orbitalleri bulunmasına karşın bu eşitliğin nedeni nedir?

• A) Hidrojenlerin farklı olması
• B) Ölçümün hatalı olması
• C) Bağların farklı olması
• D) Karbonun s ve p orbitallerinin karışarak eşdeğer hibrit orbitaller oluşturması
• E) Karbonun dört elektron alması

Bir karbon atomunun dört tek bağ yaptığı bir molekülde hibritleşme türü ve bağ açısı sorulmaktadır. Doğru eşleştirme hangisidir?

• A) sp; 180°
• B) sp²; 120°
• C) sp³; yaklaşık 109,5°
• D) sp³; 90°
• E) sp²; 109,5°

Bir karbon atomunun bir çift bağ ve iki tek bağ yaptığı bir molekülde hibritleşme türü sorulmaktadır. Doğru yanıt hangisidir?

• A) sp; molekül doğrusaldır
• B) sp²; karbon çevresi düzlem üçgen, açılar yaklaşık 120°’dir
• C) sp³; açı 109,5°’dir
• D) sp³d
• E) Hibritleşme olmaz

Bir karbon atomunun bir üçlü bağ ve bir tek bağ yaptığı bir molekülde geometri sorulmaktadır. Bu karbonun çevresi nasıldır?

• A) Düzgün dörtyüzlü
• B) Düzlem üçgen
• C) Açısal
• D) Doğrusal; sp hibritleşmesi yapar ve açı 180°’dir
• E) Üçgen piramit

Tabloda hibritleşme türleri sıralanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?

• A) sp
• B) sp²
• C) sp³
• D) sp⁴
• E) Hibritleşme yok

Hibritleşme belirlenirken pi bağlarının sayılmadığı belirtilmektedir. Bu kuralın nedeni nedir?

• A) Pi bağlarının zayıf olması
• B) Pi bağlarının hibrit orbitallerden değil, hibritleşmeye katılmayan saf p orbitallerinden oluşması
• C) Pi bağlarının kısa olması
• D) Pi bağlarının olmaması
• E) Pi bağlarının iyonik olması

Su molekülünde oksijenin hibritleşmesi sp³ olduğu hâlde bağ açısı 109,5° değil yaklaşık 104,5° ölçülmüştür. Bu sapmanın nedeni nedir?

• A) Ortaklanmamış elektron çiftlerinin bağ elektronlarından daha çok yer kaplayıp bağları birbirine doğru itmesi
• B) Hidrojenlerin küçük olması
• C) Ölçüm hatası
• D) Oksijenin ağır olması
• E) Suyun polar olması

Amonyak molekülünde azotun çevresinde üç bağ ve bir ortaklanmamış çift bulunmaktadır. Molekülün geometrisi nedir?

• A) Düzlem üçgen
• B) Doğrusal
• C) Açısal
• D) Üçgen piramit; ortaklanmamış çift geometriyi belirler ama şeklin adında görünmez
• E) Düzgün dörtyüzlü

Molekül geometrisini belirleyen temel ilke sorulmaktadır. Bu ilke nedir?

• A) Merkez atom çevresindeki elektron çiftlerinin birbirini iterek olabildiğince uzağa yerleşmesi
• B) Atomların kütlelerine göre dizilmesi
• C) Bağların uzunluğuna göre dizilme
• D) Rastgele dizilme
• E) Atomların renklerine göre dizilme

Karbon dioksit molekülünde merkez karbon iki çift bağ yapmaktadır. Molekülün geometrisi ve bağ açısı nedir?

• A) Açısal; 104,5°
• B) Düzlem üçgen; 120°
• C) Doğrusal; 180°
• D) Düzgün dörtyüzlü; 109,5°
• E) Üçgen piramit; 107°

Benzen halkasındaki bütün karbonların sp² hibritleşmesi yaptığı ve halkanın düzlemsel olduğu bilinmektedir. Bu yapının sonucu nedir?

• A) Halkanın kırılgan olması
• B) Hibritleşmeye katılmayan p orbitallerinin halka boyunca örtüşüp pi elektronlarının delokalize olması
• C) Halkanın polar olması
• D) Halkanın iyonik olması
• E) Halkanın büyük olması

Tabloda üç molekülün geometrisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan geometri hangisidir?

• A) Doğrusal
• B) Açısal
• C) Düzlem üçgen
• D) Düzgün dörtyüzlü
• E) Üçgen piramit

Bir molekülde merkez atomun 3 sigma bağı ve 1 ortaklanmamış çifti bulunmaktadır. Hibritleşme türü nedir?

• A) sp
• B) sp²
• C) sp³
• D) sp³d
• E) Hibritleşme yok

Metan, amonyak ve su moleküllerinin bağ açıları karşılaştırılmaktadır. Doğru sıralama hangisidir?

• A) Su > Amonyak > Metan
• B) Üçü eşittir
• C) Amonyak > Metan > Su
• D) Metan > Amonyak > Su; ortaklanmamış çift sayısı arttıkça açı küçülür
• E) Belirlenemez

Grafikte sp³ hibritleşmesi yapan üç molekülün bağ açıları ortaklanmamış çift sayısına göre verilmiştir. Grafikten çıkarılan sonuç nedir?

• A) Çift sayısı arttıkça açının büyüdüğü
• B) Çift sayısının açıyı etkilemediği
• C) Ölçümün hatalı olduğu
• D) Açının sabit olduğu
• E) Çift sayısı arttıkça açının küçüldüğü; ortaklanmamış çiftler bağları iter

Etilen molekülünün bütün atomlarının aynı düzlemde bulunduğu ölçülmüştür. Bu düzlemselliğin nedeni nedir?

• A) Karbonların sp² hibritleşmesi yapması ve pi bağının oluşabilmesi için p orbitallerinin paralel kalması gerekmesi
• B) Hidrojenlerin hafif olması
• C) Molekülün küçük olması
• D) Molekülün polar olması
• E) Karbonların ağır olması

Elmas ile grafitin aynı elementten oluştuğu hâlde çok farklı özellikler göstermesi hibritleşmeyle açıklanmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Elmasta karbonlar sp³, grafitte sp² hibritleşmesi yapar; grafitin katmanlı yapısı ve serbest pi elektronları vardır
• B) İkisinde de sp hibritleşmesi vardır
• C) Elmasta sp², grafitte sp³ vardır
• D) İkisinde de hibritleşme yoktur
• E) Aralarında yapısal fark yoktur

Molekül geometrisinin polarlığı belirlemedeki rolü sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Geometri polarlığı etkilemez
• B) Yalnız bağ polarlığı belirleyicidir
• C) Yalnız molekül büyüklüğü belirleyicidir
• D) Yalnız kütle belirleyicidir
• E) Bağlar polar olsa bile geometri simetrikse bağ momentleri birbirini götürür ve molekül apolar olur

Bir öğrenci molekül geometrilerini somutlaştırmak için model kurmaktadır. Kurulan modelde dikkat etmesi gereken en önemli nokta hangisidir?

• A) Renklerin doğru olması
• B) Çubukların uzun olması
• C) Modelin ağır olması
• D) Modelin büyük olması
• E) Ortaklanmamış elektron çiftlerinin de yer kaplayan birer yönelim olarak gösterilmesi

Hibritleşme türü, merkez atomdaki sigma bağı ve ortaklanmamış çift sayısının toplamıyla belirlenir; elektron çiftleri birbirini iterek en uzağa yerleşir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Dört yönelimli merkez atom sp³ hibritleşmesi yapar.
• B) Ortaklanmamış çiftler bağ açısını küçültür.
• C) Karbon dioksit doğrusaldır.
• D) Suda oksijen sp³ hibritleşmesi yapar.
• E) Pi bağı sayısı arttıkça hibritleşme sp³’e doğru değişir.