6. Sınıf Fen Bilimleri Elektriğin İletimi Testi – Orta Seviye

Şekildeki devrede boşluğa sırayla farklı maddeler yerleştirilerek ampulün durumu gözlenmektedir. Boşluğa bir madde konduğunda ampulün yanması bu madde için neyi gösterir?

• A) Maddenin elektriği ilettiğini
• B) Maddenin elektriği iletmediğini
• C) Maddenin ısıyı iyi ilettiğini
• D) Maddenin mıknatıs tarafından çekildiğini

Devreye sırayla yerleştirilen maddelerle yapılan denemelerin sonuçları tabloya kaydedilmiştir. Bu sonuçlara göre maddeler nasıl gruplanmalıdır?

• A) Bakır ve plastik iletken, demir ve tahta yalıtkandır.
• B) Bakır ve demir iletken, plastik ve tahta yalıtkandır.
• C) Dört madde de iletkendir.
• D) Dört madde de yalıtkandır.

Aynı maddeden yapılmış, aynı kalınlıkta fakat farklı uzunluktaki üç tel sırayla aynı devreye bağlanmıştır. Ampulün en parlak yanacağı tel hangisidir ve sebebi nedir?

• A) M teli, çünkü en uzun olan en az direnç gösterir.
• B) L teli, çünkü ortada bir uzunluğa sahiptir.
• C) K teli, çünkü en kısa tel en az direnç gösterir.
• D) Üç telde de parlaklık aynıdır.

Aynı maddeden yapılmış, aynı uzunlukta fakat farklı kalınlıktaki P ve R telleri sırayla devreye bağlanmıştır. İki tel için direnç karşılaştırması nasıl yapılır?

• A) P telinin direnci daha büyüktür, çünkü daha incedir.
• B) R telinin direnci daha büyüktür, çünkü daha kalındır.
• C) İki telin direnci eşittir.
• D) Kalınlık direnci etkilemez, yalnızca uzunluk etkiler.

Uzunlukları ve kalınlıkları eşit iki tel aynı devreye bağlanmış ve ampul parlaklıkları tabloya yazılmıştır. Bu deney direncin hangi değişkene bağlı olduğunu göstermektedir?

• A) Telin uzunluğuna
• B) Telin kalınlığına
• C) Telin yapıldığı maddenin cinsine
• D) Pilin sayısına

Grafikte devreye bağlanan telin uzunluğuna göre ölçülen ampul parlaklıkları verilmiştir. Grafikten çıkarılacak sonuç nedir?

• A) Tel uzadıkça direnç azalır ve parlaklık artar.
• B) Tel uzadıkça direnç artar ve parlaklık azalır.
• C) Parlaklık tel uzunluğundan etkilenmez.
• D) Parlaklık yalnızca ampulün büyüklüğüne bağlıdır.

Evlerde kullanılan elektrik kablolarının içi bakır telden, dış kaplaması ise plastikten yapılmaktadır. Bu tercihin sebebi hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?

• A) Bakır elektriği iyi ilettiği için içte, plastik yalıtkan olduğu için güvenlik amacıyla dışta kullanılır.
• B) Bakır ucuz olduğu için içte, plastik pahalı olduğu için dışta kullanılır.
• C) İkisi de yalıtkan olduğu için birlikte kullanılır.
• D) Plastik elektriği bakırdan daha iyi ilettiği için dışta kullanılır.

Devredeki K teli, kendisiyle aynı maddeden yapılmış iki kat uzun bir telle değiştirilirse ampulün parlaklığında nasıl bir değişim gözlenir?

• A) Parlaklık artar, çünkü direnç azalır.
• B) Parlaklık azalır, çünkü direnç artar.
• C) Parlaklık değişmez.
• D) Ampul tamamen söner ve devre bozulur.

Bir öğrenci "Kalın teller ince tellere göre daha çok direnç gösterir, bu yüzden evlerde ince kablo kullanılır." demektedir. Bu ifadedeki hata nasıl düzeltilmelidir?

• A) Hata yoktur, ifade doğrudur.
• B) İnce teller hiç direnç göstermez.
• C) Direnç kablo kalınlığına bağlı değildir.
• D) Kalın teller daha az direnç gösterir; bu yüzden akım taşıyan kablolar yeterince kalın seçilir.

Direnci etkileyen değişkenleri araştıran bir öğrenci tablodaki üç denemeyi hazırlamıştır. Direncin telin kalınlığına bağlı olduğunu göstermek için hangi iki deneme karşılaştırılmalıdır?

• A) 1 ile 2, çünkü yalnızca uzunluk değişmektedir.
• B) 2 ile 3, çünkü iki değişken birlikte değişmektedir.
• C) 1 ile 3, çünkü madde ve uzunluk sabitken yalnızca kalınlık değişmektedir.
• D) Üç deneme birden karşılaştırılmalıdır.

Devredeki boşluğa ıslak bir tahta çubuk yerleştirildiğinde ampulün zayıf da olsa yandığı görülmüştür. Bu gözlem elektrik güvenliği bakımından hangi uyarıyı destekler?

• A) Islak elle elektrikli araçlara dokunulmamalıdır, çünkü su elektriği iletir.
• B) Kuru tahtaya asla dokunulmamalıdır.
• C) Elektrik yalnızca metallerde tehlikelidir.
• D) Su elektriği hiç iletmediği için tehlike yoktur.

Tabloda iki devreye bağlanan tellerin özellikleri ve ölçülen ampul parlaklıkları verilmiştir. Bu tablodan yola çıkarak direnç ile ilgili yapılabilecek en kapsamlı çıkarım nedir?

• A) Direnç yalnızca telin uzunluğuna bağlıdır.
• B) Direnç yalnızca telin kalınlığına bağlıdır.
• C) Telin uzunluğu arttıkça ve kalınlığı azaldıkça direnç artar.
• D) Direnç ampulün parlaklığından bağımsızdır.

Grafikte aynı maddeden yapılmış ve aynı kalınlıktaki tellerin uzunluğuna göre ölçülen dirençleri verilmiştir. Bu grafiğe göre 6 birim uzunluğundaki telin direnci kaç birim olur?

• A) 60 birim
• B) 80 birim
• C) 100 birim
• D) 120 birim

Elektrikli ısıtıcıların içindeki teller özel olarak uzun ve ince seçilmekte, ayrıca yüksek dirençli maddelerden yapılmaktadır. Bu tasarımın amacı nedir?

• A) Akımın hiç geçmemesini sağlamak
• B) Direnci artırarak telin ısınmasını sağlamak
• C) Ampulü daha parlak yakmak
• D) Kabloyu yalıtmak

Tabloda elektrik iletim hatlarında kullanılan iki malzeme verilmiş, gerekçe sütunu boş bırakılmıştır. Bu iki seçimin gerekçesi sırasıyla nasıl doldurulmalıdır?

• A) İkisi de yalıtkan olduğu için seçilmiştir.
• B) İkisi de iletken olduğu için seçilmiştir.
• C) Alüminyum yalıtkan, porselen iletken olduğu için seçilmiştir.
• D) Alüminyum iyi iletken olduğu için akımı taşır, porselen yalıtkan olduğu için akımın direğe geçmesini engeller.