9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dilin Zenginliği Testi

Kutudaki cümle bir kavramı açıklamaktadır. Bu cümlede düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?

• A) Tanık gösterme
• B) Tanımlama
• C) Sayısal verilerden yararlanma
• D) Karşılaştırma
• E) Benzetme

Kutudaki parçada yazar, ileri sürdüğü düşünceyi güçlendirmek için bir yola başvurmuştur. Bu yol aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Örneklendirme
• B) Benzetme
• C) Tanımlama
• D) Karşılaştırma
• E) Tanık gösterme

Kutudaki parçada yazar ilginin arttığı düşüncesini neye dayandırarak anlatmıştır?

• A) Tanık gösterme
• B) Tanımlama
• C) Sayısal verilerden yararlanma
• D) Benzetme
• E) Örneklendirme

Bir gazetede şu cümle yer almaktadır: "Haber, olayı olduğu gibi aktarır ve kişisel yorum taşımaz; köşe yazısı ise yazarın olaya bakışını, yorumunu ve önerisini öne çıkarır." Bu cümlede düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?

• A) Karşılaştırma
• B) Tanık gösterme
• C) Sayısal verilerden yararlanma
• D) Tanımlama
• E) Benzetme

Duru bir anlatımda gereksiz sözcük bulunmaz. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aynı anlamı taşıyan iki sözcük bir arada kullanıldığı için duruluk bozulmuştur?

• A) Otobüs durağa zamanında geldi.
• B) Kütüphane yarın açılacak.
• C) Öğretmen soruyu tahtaya yazdı.
• D) Geri iade edilen ürünler depoya taşındı.
• E) Bahçedeki ağaçlar çiçek açtı.

Kutudaki parçada olayların zaman sırası bir noktada kesintiye uğramaktadır. Parçanın kurgusunda yararlanılan teknik hangisidir?

• A) Monolog
• B) Diyalog
• C) Geriye dönüş
• D) Bilinç akışı
• E) Mektup tekniği

Kutudaki parçada kahraman karşısında dinleyen biri olmadan konuşmaktadır. Buna göre parçada öne çıkan anlatım tekniği hangisidir?

• A) Monolog (kişinin kendi kendine konuşması)
• B) Diyalog
• C) Geriye dönüş
• D) Özetleme
• E) Tanık gösterme

Ansiklopedi maddeleri, ders kitapları ve bilimsel yazılar öğretici metinlere örnektir. Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin ortak özelliklerinden biri değildir?

• A) Bilgi vermeyi amaçlaması
• B) Dilin göndergesel işlevde kullanılması
• C) Anlatımın açık ve anlaşılır olması
• D) Kurmaca olaylara ve imgelere dayanması
• E) Konunun nesnel bir yaklaşımla ele alınabilmesi

Kutudaki parçada bir eserin olumlu ve olumsuz yönleri gerekçeleriyle değerlendirilmektedir. Bu özellik parçanın hangi türe ait olduğunu gösterir?

• A) Anı
• B) Gezi yazısı
• C) Biyografi
• D) Fabl
• E) Eleştiri (tenkit)

İki yazar aynı konuyu, bir kış sabahını anlatmıştır; biri kısa ve yalın cümleler, öteki uzun ve imgeli cümleler kurmuştur. Yazarın konuyu ele alış, sözcük seçme ve cümle kurma biçiminden doğan bu kendine özgü tarza ne ad verilir?

• A) Tema
• B) Üslup
• C) Olay örgüsü
• D) Bakış açısı
• E) Ana düşünce

Bir sağlık dergisinde şu cümle geçmektedir: "Beyin bir kas gibidir; çalıştırıldıkça güçlenir, ihmal edildikçe zayıflar." Bu cümlede düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur?

• A) Tanımlama
• B) Sayısal verilerden yararlanma
• C) Tanık gösterme
• D) Benzetme
• E) Karşılaştırma

Akıcılık, cümlelerin söyleyişi zorlaştıran ses tekrarları olmadan kolayca okunabilmesidir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde akıcılık en çok zayıflamıştır?

• A) Kitabı bitirince sana getiririm.
• B) Şu şişedeki şeker şurubunu şimdi şuraya şırıngayla şıp şıp damlat.
• C) Yağmur dinince bahçeye çıktık.
• D) Yeni gelen öğretmenimiz çok güler yüzlü.
• E) Akşam yemeğinden sonra birlikte ders çalıştık.

Bir öğrenci, okul panosuna asılacak toplantı duyurusu için beş farklı cümle yazmıştır. Duyuruda süsten uzak, yalın bir anlatım istendiğine göre panoya hangi cümle asılmalıdır?

• A) Toplantı yarın saat dokuzda okul kütüphanesinde yapılacaktır.
• B) Yarının altın şafağında, bilgi hazinesinin kutsal kapısında buluşacağız.
• C) Zamanın büyülü kanatlarında, kitapların fısıltılı yuvasında toplanacağız.
• D) Güneşin ilk ışıklarıyla sararan sabahta, sayfaların kokusu arasında bir araya geleceğiz.
• E) Sözcüklerin sessiz sarayında, dokuz çanının yankısıyla buluşacağız.

Kutudaki metinde cümleler numaralandırılmıştır. Numaralanmış cümlelerden hangisi metnin tutarlılığını bozmaktadır?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

Tabloda aynı varlığı konu edinen iki ifade verilmiştir. Bu iki ifade dilin kullanımı bakımından karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) İkisi de öğretici metindir.
• B) I. ifadede kişileştirme vardır.
• C) II. ifadenin amacı bilgi vermektir.
• D) İkisinde de dil göndergesel işlevdedir.
• E) I. ifadede dil göndergesel, II. ifadede sanatsal (şiirsel) işlevde kullanılmıştır.

Kutudaki parçada birinci cümlede bir yargı ileri sürülmüş, ikinci cümlede bu yargı desteklenmiştir. Destekleme hangi yolla yapılmıştır?

• A) Tanımlama
• B) Tanık gösterme
• C) Benzetme
• D) Sayısal verilerden yararlanma
• E) Örneklendirme

Kutudaki metin parçası hangi anlatım tekniğiyle kurulmuştur?

• A) Geriye dönüş
• B) Monolog
• C) Diyalog
• D) Özetleme
• E) Betimleme

Bir deneme yarışmasının jürisi metinleri özgünlük ölçütüne göre değerlendiriyor. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu ölçüte en uygun olanıdır?

• A) Kitaplar insanın en iyi dostudur.
• B) Bir kitabı kapattığımda, sayfaların arasında unuttuğum bir sesin beni geri çağırdığını duyarım.
• C) Okumak insanı geliştirir.
• D) Bilgi güçtür.
• E) Kitap okumak çok faydalıdır.

Kartlarda bir öğretici metin türünün temel özellikleri verilmiştir. Bu özellikler aşağıdaki türlerden hangisine aittir?

• A) Deneme
• B) Sohbet
• C) Fıkra (köşe yazısı)
• D) Makale
• E) Anı

Bir öğrenci, düşünceyi geliştirme yollarına birer örnek cümle bulup yanına yolun adını yazmıştır. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

• A) "Kitap, zihnin penceresi gibidir." → Tanımlama
• B) "Kasabamızda geçen yıl 4, bu yıl 7 kütüphane vardı." → Sayısal verilerden yararlanma
• C) "Kediler bağımsızdır; köpekler ise sahibine daha bağlıdır." → Karşılaştırma
• D) "Bir dil bilimcinin belirttiği gibi, sözcükler kültürün taşıyıcısıdır." → Tanık gösterme
• E) "Örneğin serçe, karga ve güvercin kentlerde sık görülen kuşlardır." → Örneklendirme