Yukarıda verilen zincirde otun üstlendiği rol sorulmaktadır. Bu rol hangisidir?
A)Üretici
B)Birincil tüketici
C)Ayrıştırıcı
D)Etobur
E)Tepe tüketici
2.
Ayrıştırıcıların bir ekosistemden çıkarılması durumunda ne olacağı sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Hiçbir şey olmaz
B)Üreticiler çoğalır
C)Ölü organik madde birikir ve mineraller toprağa dönemediği için üreticiler besin öğesi bulamaz; döngüler durur
D)Tüketiciler artar
E)Enerji akışı hızlanır
3.
Basamak
Aktarılan enerji
Üretici
10 000 birim
Birincil tüketici
1 000 birim
İkincil tüketici
?
Tabloda bir besin zincirindeki enerji aktarımı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?
A)10 000 birim
B)5 000 birim
C)2 000 birim
D)1 000 birim
E)100 birim
4.
Besin zincirinde her basamakta enerjinin büyük bölümünün kaybolmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerjinin yok olması
B)Enerjinin canlıların yaşamsal işlerinde kullanılıp solunumla ısı olarak ortama yayılması
C)Enerjinin toprağa geçmesi
D)Enerjinin geri dönmesi
E)Ölçüm hatası
5.
Ekosistemde enerji akışının tek yönlü, madde akışının ise döngüsel olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Maddenin daha hafif olması
B)Maddenin yok olması
C)Enerjinin daha az olması
D)Enerjinin her basamakta ısıya dönüşüp ortamdan çıkması; maddenin ise ayrıştırıcılarla yeniden kullanıma dönmesi
E)İkisinin de döngüsel olması
6.
Doğada tek bir besin zinciri yerine besin ağlarının bulunmasının ekosisteme sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerji kaybını önlemesi
B)Tür sayısını azaltması
C)Bir türün azalması durumunda tüketicilerin başka kaynaklara yönelebilmesi; ekosistemin daha dayanıklı olması
D)Enerji akışını döngüsel yapması
E)Ayrıştırıcıları gereksiz kılması
7.
Süreç
Karbondioksite etkisi
Fotosentez
Atmosferden alır
Solunum
Atmosfere verir
Fosil yakıt kullanımı
?
Tabloda karbon döngüsündeki süreçler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan etki hangisidir?
A)Milyonlarca yıldır yer altında kilitli karbonu atmosfere verir
B)Etkisi yoktur
C)Atmosferden alır
D)Karbonu suya taşır
E)Karbonu yok eder
8.
Bolluk içinde yokluk
Havanın yaklaşık %78’i azot gazıdır; ama bitkiler bu gazı doğrudan kullanamaz.
Atmosferin yaklaşık dörtte üçü azot olmasına karşın bitkilerin azot yetersizliği çekebilmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Azotun ağır olması
B)Azotun suda çözünmemesi
C)Azotun zehirli olması
D)Bitkilerin havadaki azot gazını doğrudan kullanamaması; azotun ancak bakteriler aracılığıyla kullanılabilir bileşiklere çevrilmesi
E)Azotun köklere ulaşmaması
9.
Su döngüsünde bitki örtüsünün üstlendiği rol sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Suyu yok etmesi
B)Suyu tuzlandırması
C)Yalnız su tüketmesi
D)Yağışı engellemesi
E)Yağış suyunun toprağa sızmasını kolaylaştırması ve terlemeyle atmosfere su buharı vermesi
10.
Bir otlak ekosisteminde otçullara bir yılda aktarılan toplam enerji, etçillere aktarılandan her zaman çok daha fazladır. Bunun nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Etçillerin daha hızlı ölmesi
B)Her basamakta enerjinin büyük bölümünün solunumla ısı olarak kaybolması; üst basamağa ancak küçük bir kısmının aktarılması
C)Otçulların daha hızlı üremesi
D)Etçillerin az yemesi
E)Otların çok olması
11.
Basamak
Dokudaki kirletici derişimi
Su
0,01 birim
Küçük balık
1 birim
Yırtıcı kuş
25 birim
Tabloda bir kirleticinin besin zinciri boyunca derişimi verilmiştir. Bu artışın nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kirleticinin çoğalması
B)Kuşların kirletici üretmesi
C)Suyun kirlenmesi
D)Ölçüm hatası
E)Parçalanmayan kirleticinin her basamakta dokuda birikmesi ve üst basamaklarda derişiminin katlanarak artması
12.
Grafikte besin zincirinin basamaklarına göre aktarılan enerji verilmiştir. Grafiğe göre yapılabilecek doğru yorum hangisidir?
A)Enerji döngüseldir
B)Enerji artmaktadır
C)Enerji sabittir
D)Basamak yükseldikçe aktarılan enerji azalmaktadır
E)Grafik yatay bir doğrudur
13.
Bir bölgede yırtıcı hayvanların ortadan kaldırılmasının ardından otçul sayısı hızla artmış, sonra bitki örtüsü tükendiği için otçullar da kitlesel olarak azalmıştır. Bu olay dizisinin gösterdiği nedir?
A)Yırtıcıların zararlı olduğu
B)Türler arası ilişkilerin popülasyonları dengede tuttuğu; bir halkanın kaldırılmasının bütün dizgeyi sarstığı
C)Otçulların gereksiz olduğu
D)Bitkilerin dayanıksız olduğu
E)Olayların rastlantısal olduğu
14.
Bir tanım
Bir ortamın belirli bir türden sürekli olarak besleyebileceği en çok birey sayısı.
Bir ortamın belirli bir türden sürekli olarak besleyebileceği en çok birey sayısına ne ad verildiği sorulmaktadır. Doğru yanıt hangisidir?
A)Taşıma kapasitesi
B)Popülasyon yoğunluğu
C)Biyoçeşitlilik
D)Ekolojik ayak izi
E)Besin ağı
15.
Etkileşim
Taraflara etkisi
Karşılıklı yararlanma
İki taraf da yarar görür
Parazitlik
Biri yarar görür, öteki zarar görür
Rekabet
?
Tabloda türler arası etkileşimler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?
A)İki taraf da yarar görür
B)Hiçbir taraf etkilenmez
C)Aynı sınırlı kaynağı kullanan tarafların ikisi de olumsuz etkilenir
D)Biri yarar görür, öteki etkilenmez
E)İki taraf da yok olur
16.
Madde döngülerinin şema hâlinde modellenmesinin sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Şemanın gerçeğin kopyası olması
B)Maddenin canlı ve cansız bileşenler arasında izlediği yolun ve döngünün kapalılığının görünür kılınması
C)Şemanın daha doğru olması
D)Şemanın ölçüm sağlaması
E)Şemanın zorunlu olması
17.
Farklı ekosistemlerde yapılan ölçümlerin hepsinde basamaklar arası enerji aktarımının yaklaşık yüzde on olduğu bulunmuştur. Bu tekil gözlemlerden genel bir kural çıkarmaya ne ad verilir?
A)Tümdengelim
B)Sınıflandırma
C)Varsayım
D)Yanlışlama
E)Tümevarım; tekil gözlemlerden genel bir sonuca ulaşma
18.
Aynı büyüklükteki bir tarlanın bitkisel ürün olarak çok daha fazla insanı besleyebildiği, hayvan yemi olarak kullanıldığında ise daha az insanı beslediği bilinmektedir. Bu farkın nedeni nedir?
A)Bitkilerin daha besleyici olması
B)Hayvanların hızlı büyümesi
C)Hayvan basamağı eklendiğinde enerjinin büyük bölümünün o basamakta yitirilmesi
D)Tarlanın küçülmesi
E)Etin daha ucuz olması
19.
Bir öğrenci okul bahçesindeki bir ekosistemin besin ilişkilerini incelemek istemektedir. İzlemesi gereken en uygun yol hangisidir?
A)Yalnız en büyük canlıyı gözlemek
B)Canlıları toplayıp saymak
C)Yalnız kuşları saymak
D)Alandaki üretici, tüketici ve ayrıştırıcıları belirleyip hangi canlının neyle beslendiğini kaydederek besin ağını çıkarmak
E)Sonucu tahmin etmek
20.
Ekosistemde enerji tek yönlü akar ve her basamakta azalır; madde ise ayrıştırıcılar sayesinde döngüye girer. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Enerji de madde gibi ekosistemde sürekli geri dönüşür.
B)Fosil yakıtlar karbon döngüsüne müdahale eder.
C)Bitkiler havadaki azot gazını doğrudan kullanamaz.