Kartlarda bilimsel bilginin nitelikleri verilmiştir. "Düzeltilebilir" niteliğinin anlamı hangisidir?
A)Yeni kanıtlar karşısında değiştirilebilmesi
B)Hiç değişmemesi
C)Kanıt gerektirmemesi
D)Tartışmaya kapalı olması
E)Yalnızca uzmanlarca bilinmesi
2.
Şemada bilimsel araştırmanın basamakları verilmiştir. Şemaya göre hipotezin işlevi hangisidir?
A)Sonucu kesinleştirmek
B)Sınanabilir bir açıklama önerisi sunmak
C)Sorunu ortadan kaldırmak
D)Veriyi üretmek
E)Ölçümü yapmak
3.
Yukarıdaki akıl yürütmeye yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?
A)Hipotezin kurulmaması
B)Gözlem sayısının az olması
C)Destekleyen gözlem sayısı ne olursa olsun gelecekteki bir karşı örnek hipotezi çürütebilir.
D)Ölçümün yapılmaması
E)Sonucun eksik olması
4.
Ölçüt
Bir savı bilimsel kılan
Doğrulanabilirlik
Destekleyici kanıt bulunabilmesi
Yanlışlanabilirlik
?
Tabloda iki ölçüt karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
A)Savın eski olması
B)Savın çok kişi tarafından kabul edilmesi
C)Savın kısa olması
D)Savı çürütebilecek bir gözlemin tanımlanabilmesi
E)Savın yararlı olması
5.
Sav
Onu çürütebilecek gözlem
Bütün metaller ısıtılınca genleşir.
Isıtılınca genleşmeyen bir metal
Her olayın gizli bir nedeni vardır ve bulunamazsa daha gizlidir.
?
Tabloda iki sav ve onları çürütebilecek gözlemler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. İkinci sav için yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?
A)Birinci savla aynıdır.
B)Kolayca çürütülebilir.
C)Deneyle doğrulanmıştır.
D)Ölçülebilir bir savdır.
E)Hiçbir gözlem onu çürütemeyeceği için bilimsel sav niteliği taşımaz.
6.
Kavram
Karşılığı
Hipotez
Sınanmayı bekleyen açıklama önerisi
Kuram
?
Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?
A)Geniş bir olgu kümesini açıklayan, sınanmış ve desteklenmiş açıklama sistemi
B)Kanıtsız bir tahmin
C)Ölçüm aracı
D)Bir veri tablosu
E)Bir gözlem kaydı
7.
Günlük dilde "kuram" sözcüğünün "kanıtsız tahmin" anlamında kullanılmasının bilim iletişimi açısından doğurduğu sorun hangisidir?
A)Kuramların çoğalması
B)Sınamalardan geçmiş açıklamaların dayanaksız sanılması
C)Hipotezlerin azalması
D)Ölçümlerin yavaşlaması
E)Verilerin kaybolması
8.
Bir kavram üzerine
Bir dönemin bilim insanları; hangi soruların sorulacağı, hangi yöntemlerin geçerli olduğu ve neyin çözüm sayılacağı konusunda ortak bir çerçeveyi paylaşır.
Yukarıda tanımlanan ortak çerçeve hangi kavramla adlandırılır?
A)Yasa
B)Hipotez
C)Paradigma
D)Veri
E)Ölçüm
9.
Şemada bilimsel değişimin evreleri verilmiştir. Şemaya göre bilimsel devrimin ortaya çıkışında belirleyici olan hangisidir?
Tabloda iki bilim anlayışı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
A)Değişmeden kalır
B)Hiç ilerlemez
C)Geriye gider
D)Rastgele ilerler
E)Çerçeve değişimleriyle sıçramalı olarak ilerler
11.
Ölçüt
Bilim
Sözde bilim
Sınama
Karşı kanıta açıktır
Karşı kanıtı dışlar
Yöntem
Açık ve yinelenebilir
Belirsiz
Tabloda iki alan karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre bir savın sözde bilim sayılmasında belirleyici olan hangisidir?
A)Karşı kanıtı dışlaması ve yönteminin sınanamaz olması
B)Savın yeni olması
C)Savın popüler olması
D)Savın karmaşık olması
E)Savın uzun olması
12.
Bilimsel bir deneyin başka araştırmacılarca yinelenebilir olmasının aranmasının temel gerekçesi hangisidir?
A)Deneyin ucuzlaması
B)Sonucun kişiye ya da tek bir ortama bağlı olmadığının gösterilmesi
C)Sürenin kısalması
D)Araştırmacı sayısının artması
E)Yayının kolaylaşması
13.
Gözlem
Yorum
Dondurma satışı ve boğulma vakaları birlikte artıyor.
Dondurma boğulmaya yol açıyor
Tabloda bir gözlem ve ona getirilen yorum verilmiştir. Bu yorumdaki temel hata hangisidir?
A)Ölçüm yapmamak
B)Gözlemi kaydetmemek
C)Birlikte değişmeyi neden-sonuç ilişkisi saymak
D)Veriyi çoğaltmak
E)Hipotez kurmak
14.
Grup
Uygulama
Deney grubu
Yeni yöntem uygulanır
Kontrol grubu
?
Tabloda bir deney düzeneği verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Buna göre boş bölüme ne gelmelidir?
A)Gruplar birleştirilir
B)Farklı bir yöntem uygulanır ve koşullar değiştirilir
C)Hiçbir ölçüm yapılmaz
D)Yeni yöntem uygulanmaz, öteki koşullar aynı tutulur
E)Sonuç baştan belirlenir
15.
Soru
Kimin alanı
Bu teknoloji nasıl çalışır?
Bilim
Bu teknoloji kullanılmalı mı?
?
Tabloda iki soru alanlara göre ayrılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?
A)Yalnızca mühendislik
B)Yalnızca bilim
C)Yalnızca ölçüm
D)Yalnızca istatistik
E)Etik ve toplumsal değerlendirme
16.
Bilim insanının araştırmasının olası sonuçlarını da gözetmesi gerektiği görüşünün dayanağı hangisidir?
A)Bilgi üretiminin toplumsal sonuçlar doğurabilmesi
B)Araştırmanın pahalı olması
C)Yayın sayısının önemi
D)Ölçümün zorluğu
E)Verinin çokluğu
17.
Şemada bilimsel bilginin denetim süreci verilmiştir. Şemaya göre bu sürecin bilimsel bilgiye kattığı temel değer hangisidir?
A)Bilginin gizlenmesi
B)Bilginin topluluk denetiminden geçerek güvenilirlik kazanması
C)Sürecin kısalması
D)Araştırmanın ucuzlaması
E)Eleştirinin engellenmesi
18.
Bilimin her soruyu yanıtlayamayacağını söyleyen bir görüşün dayanağı hangisidir?
A)Araçların yetersizliği
B)Bilim insanlarının azlığı
C)Değer ve anlam sorularının gözlem ve deneyle karara bağlanamaması
D)Verilerin pahalılığı
E)Sürenin kısalığı
19.
Bir haber üzerine
Bir haberde "Yapılan araştırmaya göre bu içecek hafızayı güçlendiriyor." denmiş; katılımcı sayısı, süre ve karşılaştırma grubu belirtilmemiştir.
Yukarıdaki haberi değerlendiren bir okurun ulaşacağı en uygun sonuç hangisidir?
A)Haber okunamaz.
B)Sonuç kesin olarak doğrudur.
C)Sonuç kesin olarak yanlıştır.
D)Sonuç, yöntem bilgisi verilmediği için güvenilir sayılamaz.
E)Araştırma yapılmamıştır.
20.
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde bilim hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
A)Bilimsel çerçeve hiç değişmez.
B)Bilim mutlak ve değişmezdir.
C)Bilimde sınama aranmaz.
D)Bilimin toplumla ilgisi yoktur.
E)Bilim; sınanabilir, çerçevesi değişebilen ve toplumsal sorumluluk taşıyan bir etkinliktir.