2026-2027 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI
10. Sınıf Felsefe, Mantık ve Argümantasyon Testi
………………………………… Okulu
Adı Soyadı:
No:
Sınıf:
Tarih: …… / …… / 20……
Soru sayısı: 20
Süre: …… dk
Her soru 5 puandır.
1.
Yukarıdaki şemada çizginin üstünde yer alan ifadelere ne ad verilir?
- A) Öncül
- B) Sonuç
- C) Safsata
- D) Tanım
- E) Örnek
2.
Yukarıdaki akıl yürütmede genel bir yargıdan özel bir yargıya geçilmiştir. Bu akıl yürütme biçimi hangisidir?
- A) Tümevarım
- B) Tümdengelim
- C) Analoji
- D) Safsata
- E) Gözlem
3.
Yukarıdaki akıl yürütmenin biçimi ve taşıdığı temel risk hangi seçenekte birlikte doğru verilmiştir?
- A) Analoji – benzerlik yoktur.
- B) Tümdengelim – sonuç kesindir.
- C) Tümevarım – gözlenmeyen bir örnek sonucu çürütebilir.
- D) Safsata – öncüller yoktur.
- E) Gözlem – sonuç çıkarılmaz.
4.
Yukarıdaki argümanın biçimsel yapısı düzgün olduğu hâlde sonucu yanlıştır. Bu durum hangi ayrımla açıklanır?
- A) Bilgi ile inanç ayrımı
- B) Tümevarım ile analoji ayrımı
- C) Kavram ile terim ayrımı
- D) Geçerlilik ile doğruluk ayrımı
- E) Öz ile töz ayrımı
5.
| Ölçüt | Neyle ilgili |
|---|
| Geçerlilik | Argümanın biçimi |
|---|
| Doğruluk | ? |
|---|
Tabloda iki ölçüt karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?
- A) Kullanılan sözcükler
- B) Argümanın uzunluğu
- C) Öncül sayısı
- D) Konuşanın kimliği
- E) Öncüllerin gerçeğe uygunluğu
6.
| Metin | İçerdiği yargılar |
|---|
| Birinci | "Tüm kurallara uyulmalı." / "Bu kurala uymayabiliriz." |
|---|
| İkinci | "Tüm kurallara uyulmalı." / "Bu kurala da uyacağız." |
|---|
Tabloda iki metnin içerdiği yargılar verilmiştir. Tutarlılık ölçütü bakımından yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Birinci metin kendi içinde çelişmektedir.
- B) İkinci metin çelişmektedir.
- C) İki metin de tutarlıdır.
- D) İki metin de tutarsızdır.
- E) Tutarlılık aranmaz.
7.
Bir tartışmadan
"Bu görüşü ciddiye almayalım; zaten savunan kişi gençlik yıllarında başarısız bir öğrenciydi."
Yukarıdaki sözde yapılan akıl yürütme hatası hangisidir?
- A) Kısır döngü
- B) Görüş yerine kişiyi hedef alma
- C) Genelleme
- D) Otoriteye dayanma
- E) Yanlış ikilem
8.
Bir tartışmadan
"Bu ürünün en iyisi olduğu kesin; çünkü çok tanınmış bir sanatçı reklamında oynuyor."
Yukarıdaki sözde yapılan akıl yürütme hatası hangisidir?
- A) Kısır döngü
- B) Kişiye yönelme
- C) Konunun uzmanı olmayan bir otoriteye dayanma
- D) Yanlış ikilem
- E) Acele genelleme
9.
Bir tartışmadan
"Ya bizim önerimizi kabul edersin ya da bu projeyi hiç istemiyorsun demektir."
Yukarıdaki sözde hangi akıl yürütme hatasına düşülmüştür?
- A) Acele genelleme
- B) Kişiye yönelme
- C) Otoriteye dayanma
- D) Seçenekleri ikiye indirgeme (yanlış ikilem)
- E) Kısır döngü
10.
Bir tartışmadan
"İki kez geç kaldı; demek ki bu kişi hiçbir işine zamanında yetişemez."
Yukarıdaki söz değerlendirildiğinde ortaya çıkan mantık hatası hangisidir?
- A) Kısır döngü
- B) Kişiye yönelme
- C) Yanlış ikilem
- D) Otoriteye dayanma
- E) Yetersiz örnekten genel sonuç çıkarma
11.
Yukarıdaki akıl yürütmede yapılan hata hangisidir?
- A) Kanıtlanacak yargının kanıt olarak kullanılması
- B) Kişiye yönelme
- C) Yanlış ikilem
- D) Otoriteye dayanma
- E) Acele genelleme
12.
| İfade | Doğurduğu belirsizlik |
|---|
| "Gençler sorumsuzdur." | Bütün gençler mi, bazıları mı? |
|---|
| "Bu iş uzun sürer." | Ne kadar süre? |
|---|
Tabloda iki ifadenin yol açtığı belirsizlik gösterilmiştir. Bu durum felsefede dile verilen önem bakımından neyi gösterir?
- A) Dilin düşünceyle ilgisiz olduğunu
- B) Belirsiz dilin düşünceyi de belirsizleştirdiğini
- C) Belirsizliğin tercih edildiğini
- D) Tanımın gereksiz olduğunu
- E) Kavramların değişmediğini
13.
Bir tartışmaya başlamadan önce kullanılan temel kavramların tanımlanmasının sağladığı yarar hangisidir?
- A) Görüşlerin gizlenmesi
- B) Tartışmanın uzaması
- C) Tarafların aynı şeyi konuştuğundan emin olunması
- D) Gerekçenin gereksizleşmesi
- E) Sonucun baştan belirlenmesi
14.
Yukarıdaki akıl yürütmenin biçimi ve sonucun niteliği hangi seçenekte birlikte doğru verilmiştir?
- A) Safsata – öncül yoktur.
- B) Tümdengelim – sonuç kesindir.
- C) Tümevarım – sonuç kesindir.
- D) Analoji – sonuç kesin değil, olasıdır.
- E) Tanım – sonuç yoktur.
15.
Yukarıdaki argümanda sonucun desteklenebilmesi için eklenmesi gereken öncül hangisidir?
- A) Sınav sabah yapıldı.
- B) Ali sınava girmiştir.
- C) Sınav zordu.
- D) Ali okula gitmiştir.
- E) Yüksek not alan herkes çok çalışmıştır.
16.
| Adım | Sorulacak soru |
|---|
| 1 | Öncüller doğru mu? |
|---|
| 2 | Sonuç öncüllerden çıkıyor mu? |
|---|
| 3 | ? |
|---|
Tabloda bir argümanın değerlendirme adımları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan soru hangisidir?
- A) Gözden kaçırılan bir karşı örnek var mı?
- B) Kaç sözcük kullanılmış?
- C) Kim söylemiş?
- D) Ne zaman söylenmiş?
- E) Kaç kişi katılıyor?
17.
| Argüman | Öncüller | Biçim |
|---|
| Birinci | Doğru | Geçerli |
|---|
| İkinci | Yanlış | Geçerli |
|---|
Tabloda iki argüman karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre sonucun güvenilir sayılabilmesi için gereken koşul hangisidir?
- A) Yalnızca biçimin geçerli olması
- B) Hem öncüllerin doğru hem biçimin geçerli olması
- C) Yalnızca öncüllerin doğru olması
- D) Öncül sayısının fazla olması
- E) Argümanın uzun olması
18.
Mantığın felsefe içindeki temel işlevi hangisidir?
- A) Ölçüm yapmak
- B) Deney yapmak
- C) Doğru düşünmenin kurallarını inceleyerek akıl yürütmeleri denetlemek
- D) Tarihî olayları sıralamak
- E) Sanat eseri üretmek
19.
Bir haber üzerine
Bir haberde "Uzmanlara göre bu ürün faydalıdır." denmiş; ancak hangi uzmanlar olduğu, hangi araştırmaya dayandığı belirtilmemiştir.
Yukarıdaki haberi değerlendiren bir okurun öncelikle sorması gereken soru hangisidir?
- A) Haberi kaç kişi paylaştı?
- B) Haber kaç kelime?
- C) Haber ne zaman okundu?
- D) İddia hangi araştırmaya ve kimlere dayanıyor?
- E) Haberin başlığı uzun mu?
20.
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel konu verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A) Sav değerlendirmesi gereksizdir.
- B) Argümanın biçimi önemsizdir.
- C) Öncüllerin doğruluğu aranmaz.
- D) Safsatalar geçerli akıl yürütmelerdir.
- E) Argümanı biçim ve içerik yönünden sınamak, savları değerlendirmenin temel yoludur.
CEVAP ANAHTARI
1. A
2. B
3. C
4. D
5. E
6. A
7. B
8. C
9. D
10. E
11. A
12. B
13. C
14. D
15. E
16. A
17. B
18. C
19. D
20. E
SoruGetir · https://sorugetir.com/sinif/10-sinif/felsefe/testler/felsefe-mantik-argumantasyon-10 · özgün içerik, sınıfta çoğaltılabilir.