11. Sınıf Biyoloji Homeostazi ve Canlılar İçin Önemi Testi
………………………………… Okulu
Adı Soyadı: No: Sınıf: Tarih: …… / …… / 20……
Soru sayısı: 20Süre: …… dkHer soru 5 puandır.
1.
Bir tanım
Dış koşullar değişse bile canlının iç ortamını belirli sınırlar içinde kararlı tutabilmesi.
Yukarıda tanımı verilen kavramın adı sorulmaktadır. Bu kavram hangisidir?
A)Metabolizma
B)Adaptasyon
C)Fotosentez
D)Homeostazi
E)Refleks
2.
Kararlılık neden zorunlu?
Enzimler proteindir; sıcaklık, pH ve derişim belirli aralıkların dışına çıkarsa yapıları bozulur.
İç ortamın kararlı tutulmasının canlı için zorunlu olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kararlılığın kolay olması
B)Hücredeki tepkimeleri yürüten enzimlerin belirli sıcaklık, pH ve derişim aralıklarında çalışabilmesi
C)Kararlılığın enerji vermesi
D)Kararlılığın büyümeyi sağlaması
E)Kararlılığın zorunlu olmaması
3.
Bileşen
Görevi
Almaç (reseptör)
Değişimi algılar
Denetim merkezi
Değeri ölçütle karşılaştırır, yanıt kararı verir
Etkileyici (efektör)
?
Tabloda homeostatik denetim düzeneğinin bileşenleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan görev hangisidir?
A)Yanıtı uygulayarak değeri ölçüte döndürmek
B)Değişimi algılamak
C)Ölçütü belirlemek
D)Hiçbir şey yapmamak
E)Uyaranı üretmek
4.
Vücut sıcaklığı yükseldiğinde terleme ve damar genişlemesiyle sıcaklığın düşürülmesi bir geri bildirim örneğidir. Bu düzeneğin adı ve özelliği sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Pozitif geri bildirim; değişimi artırır
B)Yalnız hastalıkta görülür
C)Geri bildirim değildir
D)Rastlantısal bir olaydır
E)Negatif geri bildirim; değişimi tersine çevirerek değeri ölçüte döndürür
5.
Geri bildirim
Yanıtın yönü
Örnek
Negatif
Değişime ters; dengeyi korur
Kan şekerinin düzenlenmesi
Pozitif
?
Doğum sürecinde kasılmaların artması
Tabloda geri bildirim türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?
A)Değişime ters
B)Hiçbir yönde
C)Değişimi aynı yönde güçlendirir; süreci hızla sonuca götürür
D)Rastgele
E)Yalnız yavaşlatır
6.
Homeostatik düzeneklerin büyük çoğunluğunun negatif geri bildirime dayanmasının gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Negatif düzeneğin daha basit olması
B)Amaçların denge olması; pozitif geri bildirimin değeri sürekli uzaklaştırarak dizgeyi denetimden çıkarması
C)Pozitif düzeneğin bilinmemesi
D)Negatif düzeneğin daha hızlı olması
E)Pozitif düzeneğin zararlı olması
7.
Durum
Salgılanan hormon
Etkisi
Kan şekeri yüksek
İnsülin
Şekerin hücrelere alınmasını ve depolanmasını sağlar
Kan şekeri düşük
Glukagon
?
Tabloda kan şekerinin düzenlenmesi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan etki hangisidir?
A)Şekeri hücrelere alır
B)Hiçbir etkisi yoktur
C)Şekeri yok eder
D)Şekeri idrarla atar
E)Karaciğerdeki glikojenin glikoza çevrilip kana verilmesini sağlar
8.
Ortam
Yanıt
Amaç
Soğuk
Titreme, damar daralması
Isı üret, kaybı azalt
Sıcak
Terleme, damar genişlemesi
Isıyı at
Soğuk ortamda titreme ve deri damarlarının daralması görülmektedir. Bu yanıtların ortak amacı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerji harcamak
B)Kanı azaltmak
C)Isı üretimini artırmak ve ısı kaybını azaltarak vücut sıcaklığını korumak
D)Terlemeyi artırmak
E)Deriyi kurutmak
9.
Su kaybı arttığında idrar miktarının azalması hangi düzenekle açıklanır?
A)Salgılanan hormonun böbrekte su geri emilimini artırması; negatif geri bildirimle su dengesinin korunması
B)Böbreğin bozulması
C)İdrarın yok olması
D)Kanın azalması
E)Susuzluğun geçmesi
10.
Grafikte yemekten sonra kan şekerinin zamanla değişimi verilmiştir. Grafiğin yükselip sonra başlangıç düzeyine dönmesinin nedeni nedir?
A)Ölçüm hatası
B)Yemeğin sindirilmemesi
C)Şekerin yok olması
D)Negatif geri bildirimle çalışan hormonal düzeneğin kan şekerini ölçüt değere geri çekmesi
E)Böbreğin çalışmaması
11.
Dizge
Yanıt hızı
Etki süresi
Sinir sistemi
Çok hızlı
Kısa
Endokrin sistem
Yavaş
?
Tabloda homeostazide görev alan iki dizge karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?
A)Uzun süreli
B)Çok kısa
C)Etkisiz
D)Anlık
E)Yok
12.
Dolaşım sisteminin homeostazideki rolü sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Yalnız kan üretmek
B)Yalnız ısı üretmek
C)Besin, oksijen, hormon ve atıkları taşıyarak bütün dokuların iç ortamını birbirine bağlamak ve dengeyi yaymak
D)Yalnız kemik beslemek
E)Yalnız kas çalıştırmak
13.
Kandaki karbondioksit derişimi arttığında solunum hızının artması hangi işlevi görür?
A)Kanı ısıtmak
B)Kalbi yavaşlatmak
C)Kanı azaltmak
D)Fazla karbondioksitin atılmasını sağlayarak kan pH’ının düşmesini önlemek
E)Oksijeni azaltmak
14.
Böbreklerin homeostazideki rolü sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Yalnız idrar üretmek
B)Kanın su, tuz ve pH dengesini ayarlayarak fazlasını atmak ve gerekli olanı geri emmek
C)Yalnız kan üretmek
D)Yalnız hormon üretmek
E)Yalnız atık depolamak
15.
Homeostazinin tek bir sistemle değil sistemlerin eş güdümüyle sağlandığı belirtilmektedir. Bu değerlendirmenin gerekçesi nedir?
A)Sistemlerin bağımsız olması
B)Sistemlerin gereksiz olması
C)Sistemlerin aynı işi yapması
D)Tek sistemin yeterli olması
E)Her sistemin farklı bir değişkeni denetlemesi ve bu değişkenlerin birbirine bağlı olması; birinin bozulmasının diğerlerini de etkilemesi
16.
Homeostatik düzeneklerin termostata benzetilmesinin öğrenmeye katkısı ve sınırı sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Benzetme tümüyle geçerlidir
B)Benzetme yararsızdır
C)Ölçüt değer ve geri bildirim kavramlarını somutlaştırır; ama canlıdaki düzeneklerin çok daha çok değişkenli ve iç içe olduğu unutulmamalıdır
D)Benzetme yanıltıcıdır
E)Benzetme kullanılamaz
17.
Kan pıhtılaşmasında her adımın bir sonrakini hızlandırması hangi geri bildirim türüne örnektir ve neden bu düzenek kullanılır?
A)Negatif; dengeyi korumak için
B)Rastlantısal bir olay
C)Geri bildirim yoktur
D)Pozitif; kanamanın hızla durdurulması gereken bir süreç olması
E)Yalnız hastalıkta görülür
18.
Sinir sisteminin homeostazideki rolüne örnek olarak verilebilecek durum hangisidir?
A)Kemiklerin uzaması
B)Derinin kalınlaşması
C)Saçın uzaması
D)Tırnağın büyümesi
E)Vücut sıcaklığındaki değişimin algılanıp terleme ya da titreme yanıtının başlatılması
19.
Bir öğrenci egzersizin kalp atım hızına etkisini incelemek istemektedir. İzlemesi gereken en uygun yol hangisidir?
A)Dinlenik hızı ölçüp belirli bir egzersizin ardından ve dinlenme sürecinde düzenli aralıklarla yeniden ölçmek; aynı kişide ve aynı yöntemle çalışmak
B)Tek ölçüm yapmak
C)Her ölçümde farklı kişi kullanmak
D)Farklı egzersizler denemek
E)Sonucu tahmin etmek
20.
Homeostazi iç ortamın dar sınırlarda tutulmasıdır; büyük çoğunlukla negatif geri bildirimle sağlanır ve sistemlerin eş güdümünü gerektirir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)İnsülin ve glukagon karşıt yönde çalışır.
B)Homeostazi, iç ortamdaki değerlerin hiç değişmemesi demektir.
C)Solunum kan pH’ının korunmasına katkıda bulunur.
D)Pozitif geri bildirim doğum ve pıhtılaşmada görülür.