12. Sınıf Coğrafya Doğal Kaynaklar, Enerji ve Çatışma Alanları Testi
………………………………… Okulu
Adı Soyadı: No: Sınıf: Tarih: …… / …… / 20……
Soru sayısı: 21Süre: …… dkHer soru 5 puandır.
1.
Doğal kaynak potansiyelinin ülkeler arası ilişkiler üzerindeki etkisi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Etkisinin bulunmaması
B)Yalnız iş birliği yaratması
C)Yalnız çatışma yaratması
D)Kaynak sahibi ülkelerin pazarlık gücünü artırması, kaynağa bağımlı ülkelerle karşılıklı bağımlılık ilişkisi kurması
E)İlişkilerin rastlantısal olması
2.
Ekonomi türü
Kırılganlık
Tek ürüne dayalı
Fiyat düşünce gelir tümüyle sarsılır
Çeşitlenmiş
Riski dağıtır, dayanıklıdır
Doğal kaynak zenginliğinin bazı ülkelerde kalkınmaya dönüşmemesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kaynakların az olması
B)Gelirin işlenmeye ve eğitime yatırılmaması, ekonominin tek ürüne bağımlı kalması ve fiyat dalgalanmalarına açık hâle gelmesi
C)Kaynakların işlenmesi
D)Eğitimin yaygın olması
E)Sanayinin gelişmesi
3.
Taraf
Enerji nakil hattından beklentisi
Üretici ülke
Kaynağını pazara ulaştırmak ve gelir elde etmek
Tüketici ülke
Kesintisiz ve uygun fiyatlı arz sağlamak
Geçiş ülkesi
?
Tabloda enerji nakil hatlarının tarafları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan beklenti hangisidir?
A)Geçiş geliri elde etmek ve stratejik konumunu güçlendirmek
B)Kaynağa sahip olmak
C)Hattı kapatmak
D)Fiyatı belirlemek
E)Beklenti bulunmaması
4.
Enerji nakil hattı güzergâhı belirlenirken göz önünde bulundurulan etkenler sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Yalnız mesafe
B)Yalnız nüfus
C)Yalnız maliyet
D)Yalnız iklim
E)Mesafe ve arazi koşullarının yanında siyasi istikrar, güvenlik ve geçilen ülkelerle ilişkiler
5.
Ülkelerin enerji tedarikinde kaynak ve güzergâh çeşitliliğine önem vermesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Maliyeti artırmak
B)Çeşitliliğin ucuz olması
C)Tek bir kaynağa ya da güzergâha bağımlılığın, olası bir kesintide arz güvenliğini tümüyle tehlikeye atması
D)Enerjinin gereksiz olması
E)Bağımlılığın yararlı olması
6.
Türkiye’nin enerji nakil hatları açısından taşıdığı konumsal önemin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerji kaynaklarının zenginliği
B)Enerji kaynakları bakımından zengin bölgeler ile tüketici Avrupa pazarı arasında geçiş güzergâhında bulunması
C)Nüfusunun çokluğu
D)İkliminin uygunluğu
E)Yüzölçümünün büyüklüğü
7.
Anlaşmazlık konusu olabilen unsur
Neden
Sınır bölgeleri
Tarihsel iddialar, kaynak paylaşımı
Su havzaları
Sınır aşan akarsuların paylaşımı
Deniz alanları
?
Tabloda anlaşmazlık konusu olabilen mekânsal unsurlar verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan neden hangisidir?
A)Denizlerin geniş olması
B)Suyun tuzlu olması
C)Balıkçılığın azalması
D)Gemilerin çokluğu
E)Kıta sahanlığı, deniz yetki alanları ve deniz tabanındaki kaynaklar
8.
Sınır aşan akarsuların anlaşmazlık konusu olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Suyun az olması
B)Suyun taşınamaması
C)Yukarı havza ülkesinin kullanımının aşağı havza ülkelerinin su miktarını ve niteliğini doğrudan etkilemesi
D)Akarsuların kısa olması
E)Anlaşmazlık bulunmaması
9.
Mekânsal anlaşmazlıkların çözümünde başvurulan yollar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)İkili görüşmeler, uluslararası hukuk, tahkim ve uluslararası kuruluşların arabuluculuğu
B)Yalnız kuvvet kullanımı
C)Yalnız beklemek
D)Yalnız ticareti durdurmak
E)Çözüm bulunmaması
10.
Uluslararası birlikteliklerin anlaşmazlıkların çözümüne katkısı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Katkılarının bulunmaması
B)Yalnız ticaret yapmaları
C)Anlaşmazlığı büyütmeleri
D)Ortak kurallar ve görüşme zemini sağlayarak tarafları masaya taşımaları; ekonomik bağların çatışma maliyetini yükseltmesi
E)Katkının ölçülememesi
11.
Bazı sınırların anlaşmazlığa açık olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Sınırların doğal ve kültürel bütünlükleri gözetmeden çizilmiş olması; aynı topluluğu bölmesi ya da kaynak alanlarını ayırması
B)Sınırların kısa olması
C)Sınırların uzun olması
D)Sınırların yeni olması
E)Anlaşmazlığın rastlantısal olması
12.
Grafikte bir ülkenin enerji tüketiminin yıllara göre değişimi verilmiştir. Bu eğilimin dış politikaya olası yansıması nedir?
A)Enerji ilişkilerinin önemsizleşmesi
B)Tüketimin azalması
C)Enerji arz güvenliğinin dış politikada daha belirleyici hâle gelmesi; kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesinin öne çıkması
D)İthalatın bitmesi
E)Hiçbir yansıma
13.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının enerji güvenliği açısından değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Etkisinin bulunmaması
B)Maliyeti sonsuz artırması
C)Bağımlılığı artırması
D)Dışa bağımlılığı azaltarak arz güvenliğini güçlendirmesi ve fiyat dalgalanmalarına karşı koruma sağlaması
E)Yalnız çevresel etkisinin olması
14.
Bazı madenlerin son yıllarda stratejik önem kazanmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Madenlerin tükenmesi
B)Pil, elektronik ve yenilenebilir enerji teknolojilerinde kullanılmaları; birkaç ülkede yoğunlaşmış olmaları
C)Madenlerin ucuzlaması
D)Kullanımlarının azalması
E)Önemlerinin bulunmaması
15.
Bir durum
Bir ülke doğal gazının büyük bölümünü tek bir ülkeden ve tek bir hat üzerinden almaktadır.
Yukarıda anlatılan durumun yarattığı risk ve alınabilecek önlem hangisidir?
A)Risk bulunmaması
B)Hattın kapatılması
C)Yalnız fiyatın düşmesi
D)Yalnız tüketimin artması
E)Kesinti durumunda arzın tümüyle durması riski; önlem olarak kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi ile depolama kapasitesinin artırılması
16.
Bir bölgedeki çatışmanın enerji piyasalarını etkilemesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerjinin yerel olması
B)Fiyatların sabit olması
C)Enerji piyasalarının küresel olması ve arzda oluşabilecek bir kesinti beklentisinin fiyatları dünya genelinde yükseltmesi
D)Çatışmanın etkisiz olması
E)Piyasaların kapalı olması
17.
Uluslararası anlaşmazlıklar incelenirken bilimsel yaklaşımın gerektirdiği tutum sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Tek tarafın görüşünü aktarmak
B)Konuyu ele almamak
C)Sonucu tahmin etmek
D)Tarafların dayandığı gerekçeleri, uluslararası hukuktaki karşılıklarını ve coğrafi verileri birlikte değerlendirmek
E)Yalnız haberlere dayanmak
18.
Ortak kaynak kullanımının çatışma yerine iş birliğine dönüşebilmesinin koşulları sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Koşul bulunmaması
B)Görüşmenin engellenmesi
C)Tek tarafın kazanması
D)Kaynağın tükenmesi
E)Karşılıklı yararın görülmesi, verilerin paylaşılması ve ortak yönetim düzeneklerinin kurulması
19.
Bir bölgedeki anlaşmazlığın mekânsal nedenlerini çözümlerken kullanılacak veriler sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kaynak dağılışı haritaları, sınır ve yetki alanı verileri, ulaşım ve enerji hatlarının güzergâhları ile tarihsel bilgiler
B)Yalnız nüfus verileri
C)Yalnız iklim verileri
D)Yalnız yükselti verileri
E)Yalnız tarım verileri
20.
Enerji kaynağı bakımından yoksul olan bir ülkenin enerji ilişkilerinde etkili bir konuma gelebilmesinin yolu sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Bu olanaksızdır
B)Geçiş güzergâhı, depolama ve ticaret merkezi işlevi üstlenerek konumunu değere dönüştürmesi
C)Kaynak üretmesi
D)Tüketimi durdurması
E)İthalatı yasaklaması
21.
Doğal kaynak potansiyeli ülkeler arası ilişkileri biçimlendirir; enerji hatları üretici, tüketici ve geçiş ülkelerini birbirine bağlar ve mekânsal unsurlar anlaşmazlık konusu olabilir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi arz güvenliğini artırır.
B)Sınır aşan sularda yukarı havza belirleyicidir.
C)Yenilenebilir enerji dışa bağımlılığı azaltır.
D)Enerji kaynağı olmayan bir ülke enerji ilişkilerinde hiçbir etkiye sahip olamaz.
E)Uluslararası birliktelikler görüşme zemini sağlar.