3. Sınıf Türkçe Atasözleri ve Deyimler Testi – Zor Seviye

Sınıfta yukarıdaki metin okundu ve tahtaya iki atasözü yazıldı: "Emek olmadan yemek olmaz." ile "Acele işe şeytan karışır." Öğrenciler bu iki sözün de metne uyabileceğini söyledi. Metinde anlatılan duruma bu iki sözden hangisi daha uygundur?

• A) "Emek olmadan yemek olmaz."; çünkü Alp hiç emek harcamamıştır.
• B) "Acele işe şeytan karışır."; çünkü Alp acele ettiği için uçak bozulmuştur.
• C) İkisi de uymaz; metinde öğüt verilecek bir durum yoktur.
• D) İkisi de uyar; metinde hem acele hem emek anlatıldığı için aralarında fark yoktur.

Aynı metin için tahtadaki öteki söz olan "Emek olmadan yemek olmaz." atasözünü düşünelim. Bu söz metne tam olarak niçin uymaz?

• A) Alp ertesi gün sabırla çalışıp uçağı uçurmuştur; emek harcamadığı söylenemez.
• B) Alp maket uçağı hiçbir zaman bitirememiştir.
• C) Metinde çalışmaktan ve uğraşmaktan hiç söz edilmemiştir.
• D) Metinde emekten değil, yalnızca yapıştırıcının cinsinden söz edilmiştir.

Öğretmen panodaki sözün öğüdünü başka olaylarda da kullanabileceğimizi söyledi ve sınıfa üç ayrı olay anlattı. Bu atasözünün öğüdü anlatılan olaylardan hangisinde işe yarardı?

• A) Kitabını sonuna kadar okuyup arkadaşına anlatan Ece'nin olayında
• B) Ödevini bitirdikten sonra baştan sona kontrol eden Mert'in olayında
• C) Boyası kurumadan kutuyu kaldırıp bütün resmi dağıtan Ada'nın olayında
• D) Servisi kaçırmamak için her sabah erken kalkan Kuzey'in olayında

Metni okuyan iki öğrenciden biri "Ne ekersen onu biçersin.", öteki "İyilik eden iyilik bulur." sözünün uyduğunu söyledi. İki söz de yakın anlamlıdır; ancak biri metindeki duruma daha çok uyar. Hangi söz bu metne daha uygundur?

• A) "Ne ekersen onu biçersin."; iyi ya da kötü her davranışın karşılığını anlatır.
• B) "İyilik eden iyilik bulur."; metinde yalnızca iyilik yapılmış ve karşılığı yine iyilik olmuştur.
• C) İki söz de bu metne hiç uymaz.
• D) İki söz de aynı ölçüde uyar; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur.

Panodaki sözün öğüdünü sınıfça başka olaylarda denedik. Öğrencilerden üçü birer olay anlattı; yalnızca birinde sözün öğüdü tam olarak gerçekleşmiştir. Öğrencilerin anlattığı olaylardan hangisi bu söze örnektir?

• A) Kaybolan defteri sahibine veren Umut, kendi kalemini kaybedince onu bulan bir arkadaş buldu.
• B) Ödevini yarım bırakan Sarp, ertesi gün ödevi yeniden yaptı.
• C) Kalemliğini kaybeden Beste, yenisini kendi harçlığıyla aldı.
• D) Arkadaşının silgisini izinsiz alan Efe, ertesi gün kendi silgisini kaybetti.

Kartlarda görüldüğü gibi yarınki geziyi öğrenen Poyraz sevincinden yerinde duramadı, gece de zor uyudu. Arkadaşları onun bu hâli için iki ayrı deyim söyledi. Poyraz'ın durumuna uyan deyim ile o deyimin anlamı hangi seçenekte birlikte doğrudur?

• A) yüreği ağzına gelmek – birden çok korkmak
• B) kafa patlatmak – bir şeyi uzun uzun düşünmek
• C) içi içine sığmamak – sevinçten yerinde duramamak
• D) burun kıvırmak – bir şeyi beğenmemek

Yukarıdaki metinde Ayaz merdivende bir anda düşme tehlikesi yaşıyor ve o an çok korkuyor. Ayaz'ın tırabzana tutunduğu andaki hâlini anlatmak için hangi deyim kullanılmalıdır?

• A) burun kıvırmak
• B) yüreği ağzına gelmek
• C) kulağına küpe olmak
• D) içi içine sığmamak

Öğretmen panonun soluna üç atasözü, sağına bu sözlerin verdiği öğütleri astı ama aralarındaki okları çizmedi. Panodaki 1. ve 3. sözler hangi öğütlerle eşleşir?

• A) 1 ile a, 3 ile c eşleşir.
• B) 1 ile c, 3 ile a eşleşir.
• C) 1 ile b, 3 ile a eşleşir.
• D) 1 ile a, 3 ile b eşleşir.

Müzik öğretmeni üç öğrencinin bir günde kaç dakika piyano çalıştığını yukarıdaki çubuklara işledi. Ay sonunda Barış'ın parçası tamamlandı, Sena'nınki ise yarım kaldı. Bu bilgilere göre "Emek olmadan yemek olmaz." atasözü en çok kimin durumunu anlatır?

• A) Sena'nın; az çalıştığı hâlde parçasını bitirmiştir.
• B) Kuzey'in; ortada kaldığı için söz onu anlatır.
• C) Üçünün de; hepsi her gün piyano çalışmıştır.
• D) Barış'ın; en çok çalışan olduğu için parçasını tamamlamıştır.

Karttaki üç durumdan ikisi için "Acele işe şeytan karışır." denebilir; biri içinse bu söz hiç kullanılamaz. Bu söz hangi öğrencinin durumunda kullanılamaz?

• A) Hiçbirinin durumunda; söz üçü için de kullanılabilir.
• B) 2. öğrencinin durumunda; çantasını karıştırırken zarar vermemiştir.
• C) 3. öğrencinin durumunda; resmini istediği gibi tamamlamıştır.
• D) 1. öğrencinin durumunda; acele etmemiş ve işini düzgün bitirmiştir.