5. Sınıf Fen Bilimleri Güneş, Dünya ve Ay Testi – Orta Seviye

Bir öğrenci Güneş'in yüksekliğinin gölge boyunu nasıl etkilediğini araştırmak istiyor. Şekildeki iki düzenekte çubuk ve zemin aynı tutulmuşsa deneyde bilerek değiştirilen etken hangisidir?

• A) Çubuğun kalınlığı
• B) Zeminin cinsi
• C) Işık kaynağının yüksekliği
• D) Odanın sıcaklığı

Aynı çubukla yapılan deneyde lambanın yüksekliği artırılarak gölge boyu ölçülmüş ve sonuçlar tabloya yazılmıştır. Tablodaki iki büyüklük arasındaki ilişkiyi doğru anlatan ifade hangisidir?

• A) Lamba yükseldikçe gölge boyu azalır.
• B) Lamba yükseldikçe gölge boyu artar.
• C) Gölge boyu lamba yüksekliğinden etkilenmez.
• D) Gölge boyu önce artar sonra azalır.

Gözlem defterine bugün 3 numaralı evreyi çizen bir öğrenci, aynı defterin bir hafta sonraki sayfasını dolduracaktır. Öğrenci o sayfaya kaç numaralı evreyi çizmelidir?

• A) 1
• B) 5
• C) 7
• D) 2

Karanlık bir sınıfta fenerle aydınlatılan köpük top çevresinde dolaştırılarak Ay evreleri canlandırılmaktadır. Bu modelde fenerin temsil ettiği gök cismi hangisidir?

• A) Dünya
• B) Ay
• C) Yıldız kümesi
• D) Güneş

Şekilde Güneş ışınlarının Dünya yüzeyine farklı açılarla ulaştığı K, L ve M bölgeleri gösterilmiştir. Işınların en dik açıyla düştüğü ve bu yüzden birim alana en çok enerji taşıdığı bölge hangisidir?

• A) K
• B) L
• C) M
• D) Üç bölgede de eşittir

Bir okulda aynı direğin öğle vaktindeki gölge boyu bir yıl boyunca ölçülmüş ve grafiğe aktarılmıştır. Grafiğe göre Güneş'in öğle vakti gökyüzünde en alçak kaldığı ay hangisidir?

• A) Haziran
• B) Eylül
• C) Nisan
• D) Aralık

Şekilde bir öğrencinin masaya dizdiği küreler ve söylediği cümle verilmiştir. Bu modelde öğrencinin düştüğü yanılgı hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?

• A) Güneş tutulmasında Ay ortada olmalıdır; bu dizilim Ay tutulmasını gösterir.
• B) Güneş tutulması için Dünya'nın Ay'dan küçük olması gerekir.
• C) Bu dizilimde hiçbir tutulma yaşanmaz, model tamamen anlamsızdır.
• D) Güneş tutulması yalnızca dolunay evresinde görülür, model doğrudur.

Şekilde Ay'ın dört konumu ve her konumda Dünya'ya bakan X yüzeyi işaretlenmiştir. Dünya'dan bakan bir gözlemcinin Ay'ın hep aynı yüzünü görmesinin nedeni nedir?

• A) Ay hiç dönmediği için aynı yüz görünür.
• B) Ay kendi ekseni etrafında dolanma süresiyle aynı sürede döner.
• C) Ay'ın arka yüzü hiç ışık almaz.
• D) Dünya, Ay ile birlikte aynı hızda döner.

Gerçekte Dünya ile Ay arasındaki uzaklık, Dünya'nın çapının yaklaşık 30 katıdır. Dünya'yı 2 cm çapında bir küreyle temsil eden bir maketin doğru olabilmesi için iki küre arası kaç cm olmalıdır?

• A) 15 cm
• B) 30 cm
• C) 60 cm
• D) 120 cm

Tabloda ülkemizdeki bir ilde üç farklı tarihte ölçülen gündüz süreleri verilmiştir. Bu ölçümler Dünya'nın hangi hareketiyle açıklanabilir?

• A) Ay'ın evre değiştirmesiyle
• B) Dünya'nın Güneş çevresinde dolanmasıyla
• C) Güneş'in Dünya çevresinde dolanmasıyla
• D) Ay'ın Dünya'ya yaklaşmasıyla

Kum dolu iki özdeş tepsiye aynı bilye farklı yüksekliklerden bırakılmış ve oluşan çukurlar karşılaştırılmıştır. Bu deneyin sonucuna göre çukurun genişlemesine yol açan etken nedir?

• A) Bilyenin bırakıldığı yükseklik
• B) Tepsinin rengi
• C) Kumun tepsideki miktarı
• D) Bilyenin rengi

Bir öğrenci "Güneş sönerse Dünya'da yalnızca hava kararır, başka bir şey değişmez." demiştir. Bu görüşün yanlış olduğunu gösteren en güçlü gerekçe hangisidir?

• A) Bitkiler besin üretemez ve yeryüzü ısı kaynağını kaybederdi.
• B) Güneş'in sönmesi Ay'ın evrelerini hızlandırırdı.
• C) Güneş yalnızca gündüzleri ışık verdiği için gece değişmezdi.
• D) Dünya kendi ekseni etrafında dönmeyi bırakırdı.

Tabloda Dünya'nın iki hareketi, süreleri ve sonuçları verilmiş, sonuç sütunu boş bırakılmıştır. Soru işaretli yerlere yukarıdan aşağıya sırasıyla ne yazılmalıdır?

• A) Mevsimler – gece ve gündüz
• B) Ay evreleri – gece ve gündüz
• C) Tutulmalar – Ay evreleri
• D) Gece ve gündüz – mevsimler

Grafikte bir ilde dört ayın ortalama gündüz süreleri sütunlarla gösterilmiştir. Ocak ile temmuz ayı arasındaki gündüz süresi farkı kaç saattir?

• A) 2 saat
• B) 4 saat
• C) 6 saat
• D) 9 saat

Gözlem defterindeki dört çizim karışık sıradadır ve öğrenci bunları gözlenme sırasına dizecektir. Yeni aydan başlayarak dolunaya kadar giden doğru sıralama hangi seçenektedir?

• A) K – L – M – N
• B) L – M – N – K
• C) M – N – K – L
• D) N – K – M – L