5. Sınıf Fen Bilimleri Işığın Yayılması Testi – Orta Seviye

Ortalarında delik bulunan üç karton şekildeki gibi aynı hizaya getirildiğinde mum alevi görülmekte, kartonlardan biri kaydırıldığında alev kaybolmaktadır. Bu gözlem ışığın hangi özelliğini gösterir?

• A) Işık her yöne eşit yayılmaz.
• B) Işık boşlukta yayılamaz.
• C) Işık doğrular boyunca yayılır.
• D) Işık yalnızca sıcak cisimlerden çıkar.

Şekildeki K düzeneğinde düz, L düzeneğinde kıvrık bir boru ile aynı mum gözlenmiştir. Bu iki düzenekten elde edilecek gözlem sonucu hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) K'de mum görülür, L'de görülmez.
• B) K'de mum görülmez, L'de görülür.
• C) İki düzenekte de mum görülür.
• D) İki düzenekte de mum görülmez.

Kartlarda dört ışık kaynağı verilmiştir. Bu kaynaklardan yapay olanlar hangi seçenekte birlikte verilmiştir?

• A) Güneş ve ateş böceği
• B) El feneri ve sokak lambası
• C) Güneş ve sokak lambası
• D) Ateş böceği ve el feneri

Şekildeki düzenekte fenerin önündeki cismin perdede bir karanlık bölge oluşturduğu gözlenmektedir. Bu karanlık bölgenin oluşabilmesi için cismin taşıması gereken özellik nedir?

• A) Işığı geçirmeyen bir cisim olması
• B) Işığı tamamen geçiren saydam bir cisim olması
• C) Kendi ışığını üretmesi
• D) Perdeye değiyor olması

Işık kaynağı ve cisim sabit tutulup perde geriye çekilerek yapılan ölçümler tabloya yazılmıştır. Tablodaki verilere göre gölge boyu nasıl bir değişim göstermektedir?

• A) Perde uzaklaştıkça gölge boyu büyümektedir.
• B) Perde uzaklaştıkça gölge boyu küçülmektedir.
• C) Gölge boyu perdenin yerinden etkilenmemektedir.
• D) Gölge boyu önce büyüyüp sonra küçülmektedir.

Perde sabit tutulup ışık kaynağı cisimden yavaşça uzaklaştırılmış ve her adımda gölge boyu ölçülmüştür. Grafikten yola çıkarak ışık kaynağını cisme yaklaştırmanın sonucu ne olur?

• A) Gölge boyu küçülür.
• B) Gölge boyu değişmez.
• C) Gölge tamamen kaybolur.
• D) Gölge boyu büyür.

Bir öğrenci gölge boyunun ışık kaynağının uzaklığına bağlı olduğunu göstermek için şekilde açıklanan iki ölçümü yapmıştır. Bu ölçümlerden güvenilir sonuç çıkarılamamasının nedeni nedir?

• A) Aynı cisim kullanılmıştır.
• B) İki ölçümde de mum kullanılmıştır.
• C) Uzaklıkla birlikte perdenin cinsi de değiştirilmiştir.
• D) Ölçümler aynı odada yapılmıştır.

Tabloda ışık kaynağı cisme yaklaştırıldıkça ölçülen gölge boyları verilmiş, son satır boş bırakılmıştır. Ölçümlerdeki düzene göre soru işareti yerine hangi değer yazılmalıdır?

• A) 4 cm
• B) 12 cm
• C) 20 cm
• D) 24 cm

Şekilde ışık kaynağının önüne konan bir topun perdede oluşturduğu K ve L bölgeleri gösterilmiştir. Işığın hiç ulaşamadığı tam gölge bölgesi hangisidir?

• A) K bölgesi
• B) L bölgesi
• C) İki bölge de tam gölgedir
• D) Perdede tam gölge oluşmaz

Aynı silindir bir kez yandan, bir kez üstten aydınlatıldığında şekildeki iki farklı gölge elde edilmiştir. Bu sonuç gölgenin biçimi hakkında neyi gösterir?

• A) Gölgenin biçimi ışığın geldiği yöne göre değişir.
• B) Gölgenin biçimi hiçbir zaman değişmez.
• C) Gölgenin biçimi perdenin rengine bağlıdır.
• D) Gölgenin biçimi ışığın parlaklığına bağlıdır.

Şekilde Ay'ın Güneş ışığını engelleyerek Dünya üzerinde bir karanlık bölge oluşturduğu gösterilmiştir. Gökyüzünde yaşanan bu olay ile sınıfta kurulan fener–cisim–perde düzeneği arasındaki benzerlik nedir?

• A) İkisinde de ışık kıvrılarak ilerlemektedir.
• B) İkisinde de ışığı engelleyen cisim arkasında gölge oluşturmaktadır.
• C) İkisinde de perde ışık üretmektedir.
• D) İkisinde de gölge ışık kaynağının önünde oluşmaktadır.

İğne deliği bulunan bir kutuyla yapılan gözlemde cismin görüntüsü perdede ters olarak elde edilmiştir. Görüntünün ters oluşmasının açıklaması hangi seçenektedir?

• A) Perde görüntüyü döndürür.
• B) Delik ışığı büker.
• C) Cismin üstünden gelen ışın delikten geçip alta, alttan gelen ışın üste düşer.
• D) Işık delikte yavaşlar.

Bahçedeki direğin gölge boyu bir gün içinde dört kez ölçülerek grafiğe aktarılmıştır. Grafiğe göre Güneş'in gökyüzünde en yüksek konumda olduğu saat hangisidir?

• A) 09.00
• B) 11.00
• C) 13.00
• D) 16.00

Bir öğrenci "Ay geceleri parladığına göre bir ışık kaynağıdır." demiştir. Bu görüşün yanlışlığını gösteren doğru açıklama hangisidir?

• A) Ay yalnızca dolunayda ışık üretir.
• B) Ay üzerine düşen Güneş ışığını yansıtır, kendisi ışık üretmez.
• C) Ay ışık üretir ama çok azdır.
• D) Ay'ın parlaklığı Dünya'nın ışığından gelir.

Şemada gölge deneyinin aşamaları sırayla verilmiştir. Bu deneyde ölçüm sonucunu değiştirmeyecek tek işlem hangisidir?

• A) Feneri cisme yaklaştırmak
• B) Cismi perdeye yaklaştırmak
• C) Feneri daha yükseğe kaldırmak
• D) Perdenin arkasına masa çekmek