6. Sınıf Fen Bilimleri Güneş Sistemi ve Tutulmalar Testi – Orta Seviye

Şekilde Ay'ın Dünya çevresindeki yörüngesinde dört konumu numaralanmıştır. Güneş tutulmasının gerçekleşebileceği konum hangisidir?

• A) I, çünkü Ay bu konumda Güneş ile Dünya arasındadır.
• B) II, çünkü Ay bu konumda yörüngenin üst tarafındadır.
• C) III, çünkü Dünya bu konumda Güneş ile Ay arasındadır.
• D) IV, çünkü Ay bu konumda yörüngenin alt tarafındadır.

Bir öğrenci Güneş sistemi maketi yaparken Dünya'yı çapı 1 cm olan bir boncukla temsil ediyor. Güneş'in çapı Dünya'nın çapının yaklaşık 109 katı olduğuna göre öğrencinin Güneş için seçeceği kürenin çapı yaklaşık kaç cm olmalıdır?

• A) 11 cm
• B) 109 cm
• C) 1090 cm
• D) 54 cm

Karanlık odada el feneri ile perde arasına konan top, her denemede fenerden biraz daha uzaklaştırılmış ve perdedeki gölgenin çapı ölçülmüştür. Ölçüm sonuçlarına göre gölgenin çapı nasıl değişmektedir?

• A) Gölgenin çapı önce büyüyüp sonra küçülmektedir.
• B) Top ışık kaynağından uzaklaştıkça gölgenin çapı büyümektedir.
• C) Gölgenin çapı hiç değişmemektedir.
• D) Top ışık kaynağından uzaklaştıkça gölgenin çapı küçülmektedir.

Şekilde bir Güneş tutulması sırasında Ay'ın tam gölgesinin Dünya üzerine düştüğü T bandı gösterilmiştir. Bu şekle bakarak tam Güneş tutulmasının neden az sayıda yerde izlenebildiği açıklanabilir mi?

• A) Açıklanamaz, çünkü tutulma Dünya'nın her yerinden aynı anda izlenir.
• B) Açıklanabilir, çünkü tam gölge Dünya'nın yalnızca dar bir bandına düşer.
• C) Açıklanamaz, çünkü tam gölge Dünya'nın tamamını kaplar.
• D) Açıklanabilir, çünkü tutulma yalnızca gece yaşanır.

Tabloda Güneş sistemindeki gezegenler K ve L olmak üzere iki grupta karşılaştırılmıştır. Tablodaki özelliklere göre K ve L grupları hangi gezegenlerden oluşur?

• A) K: Jüpiter ve Satürn, L: Dünya ve Mars
• B) K: yalnızca Dünya, L: diğer yedi gezegen
• C) K: Merkür, Venüs, Dünya, Mars — L: Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün
• D) K: Uranüs ve Neptün, L: Merkür ve Venüs

Bir öğrenci şekildeki şemanın altına "Ay, Güneş ışığını keserek Dünya üzerine gölge düşürüyor." notunu yazmıştır. Öğrencinin bu notu neden yanlıştır?

• A) Şemada gölgeyi düşüren Dünya'dır ve gölge Ay'ın üzerine düşmektedir.
• B) Şemada Ay hiç gölge oluşturmaz, çünkü saydamdır.
• C) Şemada Güneş ışık kaynağı değildir.
• D) Şemada Ay ile Dünya'nın yerleri doğru, not da doğrudur.

Grafikte iç gezegenlerin Güneş'e uzaklıkları harflerle gösterilmiştir. Üzerinde yaşam bulunan gezegen bu grafikte hangi harfle temsil edilmiştir?

• A) K
• B) L
• C) M
• D) N

Öğretmen sınıfa "Güneş tutulmasını çıplak gözle ya da güneş gözlüğüyle izlemeyin." uyarısını yapıyor. Bu uyarının bilimsel gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• A) Tutulma sırasında Dünya'nın manyetik alanı gözü etkiler.
• B) Tutulma sırasında Güneş bütün ışığını keser, karanlıkta göz bozulur.
• C) Tutulma sırasında Ay'dan zararlı ses dalgaları yayılır.
• D) Tutulma sırasında Güneş'ten gelen ışık göze zarar verecek kadar şiddetlidir.

Tabloda iki tutulma olayının Dünya üzerinden görülebildiği bölgeler karşılaştırılmıştır. Tabloya göre Ay tutulmasının daha çok kişi tarafından izlenebilmesinin sebebi nedir?

• A) Ay tutulmasının Güneş tutulmasından daha uzun sürmesi
• B) Ay tutulmasında Ay'ın gecenin yaşandığı bütün yarım küreden görülebilmesi
• C) Ay tutulmasının yalnızca büyük şehirlerden izlenebilmesi
• D) Ay tutulmasında Ay'ın kendi ışığını üretmesi

Şemada bir gök olayının oluş sırası kutularla verilmiştir. Bu şemadaki üçüncü kutunun gerçekleşmediği durumda ne olur?

• A) Ay tutulması gerçekleşir.
• B) Güneş sönmüş gibi görünür.
• C) Gölge Dünya'ya ulaşmadığı için tutulma gözlenmez.
• D) Dünya'nın dönme hızı değişir.

Bir gözlemevinin üç yıllık Güneş tutulması kayıtları tabloda verilmiştir. Kayıtlara bakan bir öğrenci "Tam tutulmalar parçalı tutulmadan daha uzun sürmüştür." diyor. Öğrencinin bu çıkarımı tablo verileriyle uyumlu mudur?

• A) Uyumlu değildir, çünkü parçalı tutulma en uzun sürendir.
• B) Uyumludur, çünkü tam tutulmalar her yıl tekrarlanmıştır.
• C) Uyumlu değildir, çünkü süreler tabloda verilmemiştir.
• D) Uyumludur, çünkü 2 dk 40 sn ve 3 dk 05 sn değerleri 1 dk 10 sn'den büyüktür.

Ay'ın çapı Güneş'in çapından çok küçük olmasına rağmen şekildeki dizilimde Güneş'i tamamen örtebilmektedir. Bunun sebebi hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?

• A) Ay'ın Dünya'ya çok daha yakın olması, gökyüzünde Güneş kadar büyük görünmesini sağlar.
• B) Ay tutulma sırasında büyür.
• C) Güneş tutulma sırasında küçülür.
• D) Ay saydam olduğu için ışığı bükerek yayar.

Düzeneği kuran öğrenci ping pong topunu futbol topuna doğru yaklaştırdığında futbol topu üzerindeki gölgenin küçüldüğünü görüyor. Bu gözlem gerçek Güneş tutulmasında neye karşılık gelir?

• A) Tutulmanın Dünya'nın tamamından izlenmesine
• B) Tam gölgenin Dünya üzerinde daha küçük bir alana düşmesine
• C) Ay'ın Güneş'ten uzaklaşmasına
• D) Tutulmanın gece gerçekleşmesine

Bir öğrenci şemaya bakarak "Güneş sisteminin merkezinde bir yıldız vardır ve gezegenler bu yıldızın çevresinde dolanır." diyor. Öğrencinin bu ifadesi hakkında ne söylenebilir?

• A) Yanlıştır, çünkü Güneş bir gezegendir.
• B) Yanlıştır, çünkü merkezde Dünya bulunur.
• C) Yanlıştır, çünkü gezegenler Ay'ın çevresinde dolanır.
• D) Doğrudur, çünkü Güneş kendi ışığını üreten bir yıldızdır ve gezegenler onun çevresinde dolanır.

Ay ile perde arasındaki uzaklık, tam gölge konisinin uzunluğundan daha fazla olacak biçimde artırılırsa perdenin ortasındaki gözlemci Güneş'i nasıl görür?

• A) Güneş'in kenarları görünen, ortası örtülü hâlde — halka biçiminde görür.
• B) Güneş'i hiçbir şekilde göremez.
• C) Güneş'i her zamankinden parlak görür.
• D) Güneş yerine Ay'ı aydınlık görür.