8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Atatürkçülük ve Çağdaşlaşan Türkiye Testi – Zor Seviye

Kartta Türk Medeni Kanunu'ndan bazı düzenlemeler verilmiştir. Bu düzenlemelere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?

• A) Aile hayatında kadın ve erkek eşitliği güçlendirilmiştir.
• B) Evlilik devletin güvencesine alınmıştır.
• C) Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.
• D) Aile hukuku çağdaş ve laik bir temele oturtulmuştur.

Zaman şeridinde eğitim alanındaki bazı inkılaplar verilmiştir. Millet Mektepleri'nin Harf İnkılabı'ndan yalnızca iki ay sonra açılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yeni harfleri kısa sürede halka öğretip okuryazar oranını artırmak
• B) Üniversiteleri kapatmak
• C) Medreseleri yeniden açmak
• D) Yalnızca yabancı dil öğretmek

1926'dan önce İstanbul ile İzmir arasında yolcu ve yük taşıyan gemilerin önemli bir kısmı yabancı şirketlere aitti. 1926'da çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Türk limanları arasında taşımacılık yapma hakkı yalnız Türk gemilerine verildi. Bu kanun hangi alanda tam bağımsızlığı güçlendirmiştir?

• A) Hukuk
• B) Deniz ticareti ve ekonomi
• C) Eğitim
• D) Sanat

Kartlarda Cumhuriyet döneminde yapılan bazı inkılaplar verilmiştir. Bu inkılapların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ekonomik bağımsızlığı sağlamaya yöneliktir.
• B) Dış politikada yeni ittifaklar kurmaya yöneliktir.
• C) Toplumsal hayatı çağdaşlaştırmaya yöneliktir.
• D) Askerî gücü artırmaya yöneliktir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun büyük çoğunluğu köylerde yaşıyordu. Köylü, ürününün onda birini "aşar" adıyla vergi olarak veriyordu ve bu vergi çoğu zaman haksız biçimde topluyordu. 1925'te aşar vergisi kaldırıldı. Bu uygulama hangi ilkeyle ilişkilidir ve toplumun hangi kesimini korumaya yöneliktir?

• A) Laiklik — din adamlarını
• B) Devletçilik — sanayicileri
• C) İnkılapçılık — memurları
• D) Halkçılık — nüfusun çoğunluğunu oluşturan köylüyü

Kartta Türkiye ekonomisinde 1929-1933 arasındaki gelişmeler özetlenmiştir. Bu gelişmelere göre devletçilik uygulamalarına yönelmenin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Özel girişimi tamamen yasaklamak
• B) Bunalım ve sermaye yetersizliği karşısında sanayileşmeyi devletin öncülüğünde sağlamak
• C) Dış borçları artırmak
• D) Yabancı şirketlere yeni ayrıcalıklar tanımak

1934'te Soyadı Kanunu çıkarılmış, aynı yıl "ağa, hacı, hafız, efendi, bey, paşa" gibi lakap ve unvanların resmî kullanımı kaldırılmıştır. Bu iki düzenlemenin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Toplumsal eşitliği sağlamak ve resmî işlemlerdeki karışıklığı gidermek
• B) Dinî kurumları güçlendirmek
• C) Yabancılara ayrıcalık tanımak
• D) Nüfus sayımını durdurmak

1925'te uluslararası saat ve takvim, 1931'de metre, kilogram ve litre gibi uluslararası ölçü birimleri kabul edilmiştir. Bu düzenlemelerin ekonomik hayata en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ticareti tamamen yasaklaması
• B) Yalnızca yerel ölçülerin kullanılmasını zorunlu kılması
• C) Batı ile ticari ve sosyal ilişkilerde karışıklığı gidermesi
• D) Vergileri artırması

İzmir İktisat Kongresi, Lozan görüşmeleri henüz sonuçlanmamışken toplanmış ve karttaki kararları almıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?

• A) Ekonomik bağımsızlığın siyasi bağımsızlık kadar önemli görüldüğünü
• B) Lozan'ın ekonomik maddelerinin kongreden önce kabul edildiğini
• C) Kongrede savaş kararı alındığını
• D) Yabancı sermayenin ülkeye girişinin tamamen yasaklandığını

1924'ten önce medreseler, Batı tarzı okullar, azınlık ve yabancı okulları birbirinden farklı programlarla eğitim veriyor, farklı düşüncelerde nesiller yetişiyordu. Tevhid-i Tedrisat Kanunu bu soruna nasıl bir çözüm getirmiştir?

• A) Medreselerin sayısı artırılmıştır.
• B) Bütün eğitim kurumları Maarif Vekâleti'ne bağlanarak eğitimde birlik sağlanmıştır.
• C) Yabancı okullara tam serbestlik tanınmıştır.
• D) Eğitim paralı hâle getirilmiştir.

Şapka Kanunu'ndan önce giyilen başlık ve kıyafetler çoğu zaman kişinin mesleğini, inancını ve toplumdaki konumunu belli ediyordu. 1925'te çıkarılan Şapka Kanunu aşağıdaki amaçlardan hangisiyle en çok ilişkilidir?

• A) Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak
• B) Dış politikada ittifak kurmak
• C) Hukukta birliği sağlamak
• D) Kıyafetten doğan ayrımları kaldırıp toplumsal birliği ve çağdaş görünümü sağlamak

1933'te Darülfünun kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuş, Avrupa'dan gelen bilim insanlarından yararlanılmış, bilimsel araştırmaya önem verilmiştir. Bu reformun amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yükseköğretimi tamamen durdurmak
• B) Yükseköğretimi çağdaş ve bilimsel esaslara göre yeniden düzenlemek
• C) Yalnızca din eğitimine ağırlık vermek
• D) Yabancı öğretim üyesi çalıştırmayı yasaklamak

Zaman şeridinde Cumhuriyetin ilk on yılındaki bazı ekonomik gelişmeler verilmiştir. Teşvik-i Sanayi Kanunu özel girişimciye kolaylıklar sağlayan bir kanundur. Şeride göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Devletçilik 1923'te uygulanmaya başlamıştır.
• B) Sanayi planı 1929 bunalımından önce hazırlanmıştır.
• C) Önce özel girişim teşvik edilmiş, daha sonra devlet öncülüğünde planlı sanayileşmeye geçilmiştir.
• D) Aşar vergisi 1933'te kaldırılmıştır.

Cumhuriyetin ilk yıllarında aile ve miras gibi konularda dinî kurallara dayanan Mecelle uygulanıyor, aynı konuda farklı topluluklara farklı kurallar geçerli olabiliyordu. 1926'da Türk Medeni Kanunu kabul edildi. Bu kanunla ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Farklı toplulukların ayrı hukuk sistemlerini sürdürmek
• B) Mecelle'nin uygulama alanını genişletmek
• C) Kapitülasyonları yeniden yürürlüğe koymak
• D) Herkese eşit uygulanan laik ve çağdaş bir hukuk birliği kurmak

Kaynak metindeki söz Atatürkçü düşünce sisteminin hangi özelliğini EN AÇIK biçimde vurgular?

• A) Akla, bilime ve gerçek ihtiyaçlara dayanması; değişen şartlara göre yenilenebilmesi
• B) Değiştirilemez kurallardan oluşması
• C) Yalnızca askerî konuları kapsaması
• D) Başka bir ülkenin düşüncesinin aynen tekrarı olması