8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Demokratikleşme Çabaları Testi – Zor Seviye
………………………………… Okulu
Adı Soyadı: No: Sınıf: Tarih: …… / …… / 20……
Soru sayısı: 15Süre: …… dkHer soru 7 puandır.
1.
Kaynak metin, Cumhuriyetin ilk yıllarında çok partili hayata geçiş denemelerinin gerekçesini yansıtmaktadır. Bu gerekçe aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
A)Laiklik
B)Demokrasi ve millî egemenlik
C)Devletçilik
D)İnkılapçılık
2.
Zaman şeridinde Cumhuriyetin ilk yıllarındaki bazı siyasi gelişmeler sıralanmıştır. Şeride göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)Her iki muhalefet partisinin kuruluşunun ardından rejime karşı bir ayaklanma ya da olay yaşanmıştır.
B)Menemen Olayı Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasına yol açmıştır.
C)Şeyh Said İsyanı Serbest Cumhuriyet Fırkası döneminde çıkmıştır.
D)İki muhalefet partisi aynı yıl kurulmuştur.
3.
Şeyh Said İsyanı'nın ardından 1925'te Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarılmış, hükûmete isyan ve kargaşa çıkaranlara karşı geniş yetkiler verilmiş, İstiklal Mahkemeleri yeniden kurulmuştur. Aynı yıl Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası da kapatılmıştır. Bu gelişmelerden hangi sonuca ulaşılır?
A)İsyan, çok partili hayat denemesini kesintiye uğratmıştır.
B)Muhalefet partisi isyanı bastırmakla görevlendirilmiştir.
C)Takrir-i Sükûn Kanunu yeni partilerin kurulmasını teşvik etmiştir.
D)İstiklal Mahkemeleri kadınlara seçme hakkı tanımıştır.
4.
Kartta Serbest Cumhuriyet Fırkası hakkında bilgi verilmiştir. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?
A)Parti devletin kurucusunun isteğiyle kurulmuştur.
B)Parti uzun ömürlü olamamıştır.
C)Parti bir mahkeme kararıyla kapatılmıştır.
D)Parti rejim karşıtlarının toplandığı bir yer hâline gelmeye başlamıştır.
5.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930) Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partileridir. İkisi de kısa sürede kapanmıştır ve kapanışlarında rejim karşıtlarının bu partileri kullanma girişimi etkili olmuştur. Bu durum Türkiye'de çok partili hayata geçiş için hangi yargıyı destekler?
A)Çok partili hayat için henüz toplumsal ve siyasi şartlar olgunlaşmamıştır.
B)Muhalefet partileri halktan hiç destek görmemiştir.
C)Cumhuriyet Halk Fırkası da bu dönemde kapatılmıştır.
D)Çok partili hayata geçiş 1930'da kalıcı olarak tamamlanmıştır.
6.
Kartta Menemen Olayı anlatılmaktadır. Bu olay Cumhuriyet yönetimine aşağıdakilerden hangisini göstermiştir?
A)İnkılapların halk arasında tam olarak benimsendiğini
B)Laiklik ilkesinin gereksiz olduğunu
C)İnkılapların korunması ve halka benimsetilmesi için çalışmaların sürmesi gerektiğini
D)Muhalefet partilerinin sayısının artırılması gerektiğini
7.
Zaman şeridinde Türk kadınına tanınan siyasi hakların aşamaları verilmiştir. Bu şeride bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)Kadınlar önce milletvekili seçimlerinde oy kullanmış, sonra yerel seçimlere katılmıştır.
B)Haklar tek bir yasayla aynı anda verilmiştir.
C)Kadınların siyasi hakları kazanılmış ama hiç kullanılmamıştır.
D)Haklar yerel yönetimden başlayarak ulusal düzeye doğru aşamalı olarak genişletilmiştir.
8.
Türk kadınları milletvekili seçme ve seçilme hakkını 1934'te kazanmıştır. Bu hak Fransa'da 1944'te, İtalya'da 1945'te, İsviçre'de ise federal düzeyde 1971'de tanınmıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)Türkiye kadınlara siyasi hak tanıyan ilk ülkedir.
B)Avrupa ülkelerinin hepsi bu hakkı Türkiye'den önce tanımıştır.
C)Türkiye bu hakkı pek çok Avrupa ülkesinden önce tanımıştır.
D)İsviçre bu hakkı Türkiye ile aynı yıl tanımıştır.
9.
Kartta Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın programından maddeler verilmiştir. Rejim karşıtlarının bu partinin çevresinde toplanmasında programdaki hangi ifadenin istismar edildiği söylenebilir?
A)Liberal ekonomiyi savunması
B)Yerinden yönetime önem vermesi
C)Cumhuriyet kelimesini adında taşıması
D)Dinî inanç ve düşüncelere saygılı olması
10.
Bir öğrenci ödevinde şöyle yazmıştır: "Cumhuriyetin ilanından sonra ülke tek partiyle yönetildi, fakat Atatürk iki kez muhalefet partisi kurulmasını destekledi." Öğrencinin bu tespiti Atatürk'ün hangi hedefini gösterir?
A)Tek parti yönetimini kalıcı hâle getirmeyi
B)Demokratik ve çok sesli bir siyasi hayat kurmayı
C)Meclisi kapatarak yönetimi tek kişiye bırakmayı
D)Saltanatı yeniden kurmayı
11.
Kartlardaki gelişmelerin hepsinin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Ekonomide devletçiliği kurmak
B)Yönetime katılımı genişletip egemenliğin millete ait olmasını sağlamak
C)Dış politikada yeni ittifaklar kurmak
D)Eğitimde birliği sağlamak
12.
Ayşe Hanım 1932'de belediye seçiminde oy kullanmış, 1934'te ise milletvekili seçimleriyle ilgili yeni bir haber okumuştur. Ayşe Hanım'ın okuduğu haber büyük olasılıkla aşağıdakilerden hangisidir?
A)Kadınlar ilk kez belediye seçimlerinde oy kullanabilecek.
B)Kadınlar muhtarlık seçimlerine katılamayacak.
C)Saltanat yeniden kuruluyor.
D)Kadınlar artık milletvekili seçebilecek ve seçilebilecek.
13.
Kartta 1926'da ortaya çıkarılan İzmir Suikastı girişimi anlatılmaktadır. Bu olay, Cumhuriyet yönetiminin muhalefete bakışını nasıl etkilemiş olabilir?
A)Muhalefete karşı güvensizliği artırmış, çok partili hayata geçişi geciktirmiştir.
B)Hemen yeni bir muhalefet partisinin kurulmasını sağlamıştır.
C)Kadınlara seçme hakkı tanınmasına yol açmıştır.
D)Saltanatın kaldırılmasına neden olmuştur.
14.
Tek partili dönemde de TBMM'de milletvekilleri hükûmete soru sorabiliyor, bazı konularda hükûmeti eleştirebiliyordu. Ancak farklı bir partiye mensup muhalif milletvekili grubu bulunmuyordu. Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)Tek partili dönemde Meclis hiç çalışmamıştır.
B)Meclis içinde sınırlı bir denetim olsa da örgütlü bir muhalefet yoktu.
C)Milletvekilleri hükûmetle ilgili hiçbir konuda görüş bildirememiştir.
D)Tek partili dönemde birden fazla parti Meclis'te yer almıştır.
15.
Bir tarihçi Atatürk döneminin demokratikleşme çabaları için şunu yazmıştır: "Denemeler kısa sürdü ama boşa gitmedi; Türk toplumu muhalefet, seçim ve kadının siyasete katılması gibi kavramlarla bu yıllarda tanıştı." Tarihçinin bu değerlendirmesinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
A)Denemelerin hiçbir iz bırakmadığı
B)Çok partili hayatın 1930'da kalıcı olarak başladığı
C)Denemelerin toplumda demokratik kültürün temellerini attığı