Bir hipotezin bilimsel sayılabilmesi için taşıması gereken temel özellik sorulmaktadır. Doğru özellik hangisidir?
A)Herkesin kabul etmesi
B)Kitapta yazması
C)Deneyle sınanabilir ve yanlışlanabilir olması
D)Uzun olması
E)Doğru olduğunun baştan bilinmesi
7.
Değişken
Anlamı
Bağımsız değişken
Araştırmacının değiştirdiği
Bağımlı değişken
Ölçülen, sonuçta değişen
Kontrol değişkeni
?
Tabloda deney değişkenleri açıklanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?
A)Sabit tutulan; sonucu etkilemesi istenmeyen
B)Ölçülemeyen
C)Rastgele değişen
D)Hiç kullanılmayan
E)Sonradan eklenen
8.
Yeni bir gübrenin bitki boyuna etkisi araştırılmaktadır. Deneyde gübre verilmeyen bir saksı grubunun da bulundurulmasının gerekçesi nedir?
A)Saksı sayısını artırmak
B)Toprağı çoğaltmak
C)Bitkileri korumak
D)Karşılaştırma yapmak; gübresiz durumdaki boy artışının bilinmesi olmadan gübrenin etkisi ölçülemez
E)Süre kazanmak
9.
Bir deneyin tek bir denekle değil çok sayıda tekrarla yapılması gerektiği belirtilmektedir. Bu kuralın gerekçesi nedir?
A)Deneyi uzatmak
B)Sonucu gizlemek
C)Malzeme tüketmek
D)Daha çok kişi çalıştırmak
E)Rastlantısal etkilerin ve bireysel farkların sonucu yanıltmasını önlemek
10.
Kavram
Anlamı
Hipotez
Sınanmak üzere kurulan geçici açıklama
Teori
Çok sayıda kanıtla desteklenmiş geniş açıklama
Kanun
Düzenli olarak yinelenen ilişkinin ifadesi
Günlük dilde "teori" sözcüğü çoğu kez "kanıtlanmamış tahmin" anlamında kullanılmaktadır. Bilimsel teorinin anlamı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kanıtsız bir tahmin
B)Çok sayıda gözlem ve deneyle desteklenmiş, geniş bir olgu kümesini açıklayan güçlü açıklama
C)Kişisel bir görüş
D)Kesin ve değişmez bir doğru
E)Henüz sınanmamış bir hipotez
11.
Bilimsel bilginin değişebilir olmasının bilimin bir zayıflığı sayılıp sayılamayacağı tartışılmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Zayıflıktır; bilim güvenilmezdir
B)Bilim zaten kesin sonuç vermez
C)Bilgi hiç değişmez
D)Değişim yalnız hatalardan doğar
E)Zayıflık değildir; yeni kanıt karşısında kendini düzeltebilmesi bilimin en güçlü yanıdır
12.
İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda katılımcıdan aydınlatılmış onam alınması zorunludur. Bu kuralın gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Araştırmayı hızlandırmak
B)Katılımcı sayısını artırmak
C)Maliyeti düşürmek
D)Kişinin araştırmanın amacını ve olası risklerini bilerek özgürce karar verme hakkının korunması
E)Sonuçları gizlemek
13.
Bir durum
Bir araştırmacı, beklediği sonucu vermeyen ölçümleri raporundan çıkararak yalnız hipotezini destekleyen verileri yayımlıyor.
Yukarıda anlatılan davranış bilim etiği bakımından değerlendirilmektedir. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Uygundur; araştırmacı verisini seçebilir
B)Etik dışıdır; veri seçmek sonucu çarpıtır ve başkalarının bu bilgiye dayanmasını tehlikeye atar
C)Uygundur; rapor kısalır
D)Önemsizdir
E)Yalnız tıpta sakıncalıdır
14.
Bilimsel çalışmalarda başkalarının bulgularına kaynak gösterilmesi zorunludur. Bu kuralın iki yararı nedir?
A)Emeğin sahibine hakkını vermek ve okuyucunun bilginin kaynağına ulaşıp denetleyebilmesini sağlamak
B)Yalnız metni uzatmak
C)Yalnız sayfa doldurmak
D)Yalnız yazarı tanıtmak
E)Yalnız yayını geciktirmek
15.
Grafikte bir deneyde uygulanan gübre miktarına göre bitki boyundaki artış verilmiştir. Grafiğe göre bağımsız değişken hangisidir?
A)Boy artışı
B)Işık süresi
C)Gübre miktarı
D)Saksı sayısı
E)Toprak cinsi
16.
Bir grafikte gübre arttıkça boy artışının önce hızlı, sonra giderek yavaş yükseldiği görülmektedir. Bu eğilimin en olası açıklaması nedir?
A)Ölçüm hatası
B)Bitkinin gereksinimi karşılandıktan sonra ek gübrenin katkısının azalması
C)Gübrenin bozulması
D)Toprağın değişmesi
E)Işığın azalması
17.
Ay
Dondurma satışı
Boğulma vakası
Ocak
Az
Az
Temmuz
Çok
Çok
Bir araştırmada dondurma satışı ile boğulma vakalarının birlikte arttığı bulunmuştur. Bu bulgudan çıkarılacak doğru sonuç nedir?
A)Dondurma boğulmaya yol açar
B)Boğulma dondurma satışını artırır
C)Veriler yanlıştır
D)İki olay arasında hiçbir ilişki yoktur
E)İki olay birlikte değişir; ikisini de artıran ortak bir etken (sıcak hava) olabilir, birlikte değişim neden-sonuç demek değildir
18.
Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde etik kurul izni aranmaktadır. Bu uygulamanın amacı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Deneyleri tümüyle yasaklamak
B)Maliyeti artırmak
C)Gereksiz hayvan kullanımını önlemek, acıyı en aza indirmek ve araştırmanın gerçekten gerekli olduğunu denetlemek
D)Sonuçları gizlemek
E)Araştırmayı hızlandırmak
19.
Bir öğrenci ışığın fasulye çimlenmesine etkisini araştırmak istemektedir. Deneyi geçerli kılmak için yapması gereken hangisidir?
A)Yalnız bir tohum kullanmak
B)Grupları farklı odalarda tutmak
C)Her gruba farklı miktarda su vermek
D)Iki grup kurup birini karanlıkta tutmak; sıcaklık, su, toprak ve tohum cinsini eşitleyip yalnız ışığı değiştirmek
E)Sonucu tahmine göre yazmak
20.
Bilimsel bilgi kanıta dayanır, yeni kanıtla değişebilir; hipotezler sınanabilir olmalı ve araştırmalar etik kurallara uymalıdır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Bilimsel bilgi bir kez kanıtlandıktan sonra asla değişmez.