9. Sınıf Kimya Yüzey Gerilimi ve Kılcallık Testi

Tabloda iki kuvvet türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?

• A) FARKLI tür tanecikler arasında
• B) Yine aynı tür tanecikler arasında
• C) Yalnız katılarda
• D) Yalnız gazlarda
• E) Hiçbir tanecik arasında

Sıvının içindeki bir molekül her yönden çekilirken, yüzeydeki bir molekülün yalnız aşağı ve yanlardan çekildiği bilinmektedir. Bu dengesizliğin sonucu nedir?

• A) Yüzeyin genişlemeye çalışması
• B) Sıvının donması
• C) Sıvının buharlaşmaması
• D) Yüzeyin gergin bir zar gibi davranması
• E) Yüzeyin kaybolması

Serbest hâldeki su damlalarının küresel biçim aldığı gözlenmektedir. Bu biçimin nedeni nedir?

• A) Kürenin en ağır biçim olması
• B) Yer çekiminin etkisi
• C) Yüzey geriliminin yüzey alanını en küçüğe indirmesi
• D) Havanın basıncı
• E) Suyun donması

Bazı böceklerin su yüzeyinde batmadan yürüyebildiği gözlenmektedir. Bu durumun açıklaması nedir?

• A) Böceklerin çok hafif olması ve yoğunluklarının sudan küçük olması
• B) Suyun donmuş olması
• C) Böceklerin yüzme yeteneği
• D) Suyun yoğunluğunun artması
• E) Yüzey geriliminin oluşturduğu zarın böceğin ağırlığını taşıyabilmesi

Suya deterjan eklendiğinde yüzeyde duran bir ataşın battığı gözlenmektedir. Deterjanın bu etkiyi nasıl yaptığı sorulmaktadır. Buna göre deterjan ne yapar?

• A) Suyun yoğunluğunu artırır
• B) Ataşı ağırlaştırır
• C) Suyun sıcaklığını düşürür
• D) Suyu buharlaştırır
• E) Su molekülleri arasına girerek yüzey gerilimini düşürür

Cam bir borudaki suyun yüzeyinin kenarlarda yukarı kalkıp çukur biçim aldığı gözlenmektedir. Bu biçimin nedeni nedir?

• A) Suyun donması
• B) Borunun eğik olması
• C) Suyun cama olan adezyonunun, kendi kohezyonundan güçlü olması
• D) Havanın basıncı
• E) Suyun buharlaşması

Tabloda iki sıvının cam borudaki davranışı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan biçim hangisidir?

• A) Yine içbükey
• B) Düz
• C) Belirsiz
• D) Dışbükey
• E) Menisküs oluşmaz

İnce bir cam boru suya daldırıldığında suyun boru içinde yükseldiği gözlenmektedir. Bu olayın adı nedir?

• A) Buharlaşma
• B) Yoğunlaşma
• C) Kılcallık
• D) Süblimleşme
• E) Difüzyon

Farklı çaplarda kılcal borular aynı sıvıya daldırılmaktadır. Sıvının en çok yükseldiği boru hangisidir?

• A) En geniş olan
• B) En dar olan
• C) Yükselme olmaz
• D) Çap fark etmez
• E) Belirlenemez

Bitkilerde suyun kökten yapraklara doğru taşınmasında kılcallığın rol oynadığı bilinmektedir. Bu taşınmayı mümkün kılan kuvvetler hangileridir?

• A) Yalnız yer çekimi
• B) Su moleküllerinin birbirini tutması ve iletim borularının çeperine yapışması
• C) Yalnız rüzgâr
• D) Yalnız güneş ışığı
• E) Yalnız toprağın basıncı

Kâğıt havlunun dökülen suyu hızla emmesi gözlenmektedir. Bu davranışın kimyasal açıklaması nedir?

• A) Havlunun ağırlaşması
• B) Liflerin arasındaki dar boşluklarda kılcallığın işlemesi
• C) Havlunun ısınması
• D) Suyun donması
• E) Suyun buharlaşması

Bir sıvının sıcaklığı artırıldığında yüzey geriliminin azaldığı ölçülmüştür. Bu azalmanın nedeni nedir?

• A) Sıcaklığın moleküllerin hareketini artırıp aralarındaki çekimi zayıflatması
• B) Yüzey alanının küçülmesi
• C) Sıvının yoğunlaşması
• D) Sıvının donması
• E) Buharlaşmanın durması

Suyun cam yüzeye yayılırken mumlu bir yüzeyde damlalar hâlinde toplandığı gözlenmektedir. Bu farkın açıklaması nedir?

• A) Suyun sıcaklığının değişmesi
• B) Suyun yoğunluğunun değişmesi
• C) Mumun suyu emmesi
• D) Mumlu yüzeyde adezyonun zayıf olması ve kohezyonun baskın gelmesi
• E) Camın suyu itmesi

Su geçirmez kumaşların yüzeyi özel bir kaplamayla işlenmektedir. Bu kaplamanın çalışma ilkesi nedir?

• A) Kumaşı ısıtması
• B) Su ile kumaş arasındaki adezyonu düşürüp suyun damla hâlinde akmasını sağlaması
• C) Suyu buharlaştırması
• D) Kumaşı ağırlaştırması
• E) Suyu dondurması

Mezürle su hacmi ölçülürken göz hizasının menisküsün alt çizgisine getirilmesi öğretilmektedir. Bu kuralın nedeni nedir?

• A) Suyun içbükey menisküs oluşturması ve gerçek hacmin o çizgide okunması
• B) Mezürün eğik durması
• C) Suyun buharlaşması
• D) Camın kalın olması
• E) Işığın kırılması

Saf suyla kabarcık üflemenin zor, sabunlu suyla kolay olduğu gözlenmektedir. Bu farkın nedeni nedir?

• A) Sabunun suyu ağırlaştırması
• B) Sabunun suyu ısıtması
• C) Saf suyun yüzey geriliminin çok yüksek olup zarın hemen büzülmesi
• D) Sabunun suyu dondurması
• E) Saf suyun buharlaşmaması

Akciğerdeki hava keseciklerinin iç yüzeyi, yüzey gerilimini düşüren bir madde ile kaplıdır. Bu maddenin işlevi nedir?

• A) Keseciklerin ısınmasını sağlamak
• B) Havayı temizlemek
• C) Keseciği ağırlaştırmak
• D) Havayı ısıtmak
• E) Keseciklerin nefes verirken tümüyle büzülüp yapışmasını engellemek

Bir sıvının bir yüzeyi ıslatıp ıslatmayacağı tahmin edilmektedir. Bu tahmin hangi karşılaştırmayla yapılır?

• A) Sıvının yoğunluğu ile yüzeyin yoğunluğu
• B) Sıvının kütlesi ile yüzeyin kütlesi
• C) Sıvının sıcaklığı ile yüzeyin sıcaklığı
• D) Adezyon ile kohezyon kuvvetlerinin karşılaştırılması
• E) Sıvının rengi ile yüzeyin rengi

Bir öğrenci deterjanın yüzey gerilimini düşürdüğünü göstermek istemektedir. Bu amaçla kurabileceği en uygun deney hangisidir?

• A) Su yüzeyinde duran bir ataşa deterjan damlatıp batıp batmadığını gözlemek
• B) Suyun kütlesini tartmak
• C) Suyun sıcaklığını ölçmek
• D) Suyun rengini incelemek
• E) Suyun hacmini ölçmek

Kohezyon aynı tür tanecikler, adezyon farklı tür tanecikler arasındadır; yüzey gerilimi kohezyondan doğar ve sıcaklık artınca azalır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sıcak suda yüzey gerilimi daha düşüktür.
• B) Damlanın küresel olması kohezyonla ilgilidir.
• C) Adezyon farklı maddeler arasında etkilidir.
• D) Kılcallıkta iki kuvvet birlikte rol oynar.
• E) Yüzey gerilimi adezyondan kaynaklanır.