Bir öğrenci okulunun çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumları belirlemek istemektedir. Gözleme dayalı geçerli bir tahmin yapabilmesi için önce yapması gereken nedir?
A)Doğrudan sonucu yazmak
B)Yalnız arkadaşlarına sormak
C)Belirli bir süre boyunca düzenli gözlem yapıp kayıt tutmak; su, enerji ve atık kullanımını ölçülebilir verilerle izlemek
D)İnternetten kopyalamak
E)Yalnız bir gün gözlem yapmak
2.
Süreç
Karbondioksite etkisi
Fotosentez
Atmosferden alır
Solunum
Atmosfere verir
Fosil yakıt kullanımı
?
Tabloda karbon döngüsündeki süreçler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan etki hangisidir?
A)Milyonlarca yıldır yer altında kilitli karbonu atmosfere verir
B)Etkisi yoktur
C)Atmosferden alır
D)Karbonu suya taşır
E)Karbonu yok eder
3.
Önlem
Neyi korur
Av yasağı dönemi
Üreme dönemindeki bireyler
Ağ göz açıklığı sınırı
Henüz ürememiş genç bireyler
Balıkçılıkta av yasağı dönemleri ve ağ göz açıklığı sınırları konulmasının gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Balıkçıları cezalandırmak
B)Balık fiyatını artırmak
C)Balıkların üreme dönemini ve genç bireyleri koruyarak stokun kendini yenilemesini sağlamak
D)Denizi temizlemek
E)Avlanmayı yasaklamak
4.
Basamak
Dokudaki kirletici derişimi
Su
0,01 birim
Küçük balık
1 birim
Yırtıcı kuş
25 birim
Tabloda bir kirleticinin besin zinciri boyunca derişimi verilmiştir. Bu artışın nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kirleticinin çoğalması
B)Kuşların kirletici üretmesi
C)Suyun kirlenmesi
D)Ölçüm hatası
E)Parçalanmayan kirleticinin her basamakta dokuda birikmesi ve üst basamaklarda derişiminin katlanarak artması
5.
Etkileşim
Taraflara etkisi
Karşılıklı yararlanma
İki taraf da yarar görür
Parazitlik
Biri yarar görür, öteki zarar görür
Rekabet
?
Tabloda türler arası etkileşimler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?
A)İki taraf da yarar görür
B)Hiçbir taraf etkilenmez
C)Aynı sınırlı kaynağı kullanan tarafların ikisi de olumsuz etkilenir
D)Biri yarar görür, öteki etkilenmez
E)İki taraf da yok olur
6.
Ekosistemde enerji akışının tek yönlü, madde akışının ise döngüsel olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Maddenin daha hafif olması
B)Maddenin yok olması
C)Enerjinin daha az olması
D)Enerjinin her basamakta ısıya dönüşüp ortamdan çıkması; maddenin ise ayrıştırıcılarla yeniden kullanıma dönmesi
E)İkisinin de döngüsel olması
7.
Kaynak türü
Örnek
Özellik
Yenilenebilir
Güneş, rüzgâr, orman
Doğal süreçlerle yeniden oluşur
Yenilenemez
Kömür, petrol, madenler
?
Tabloda doğal kaynaklar sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan özellik hangisidir?
A)Hızla yenilenir
B)İnsan ölçeğinde yeniden oluşmaz; tüketildiğinde yerine konamaz
C)Sınırsızdır
D)Kirletmez
E)Ucuzdur
8.
Aynı büyüklükteki bir tarlanın bitkisel ürün olarak çok daha fazla insanı besleyebildiği, hayvan yemi olarak kullanıldığında ise daha az insanı beslediği bilinmektedir. Bu farkın nedeni nedir?
A)Bitkilerin daha besleyici olması
B)Hayvanların hızlı büyümesi
C)Hayvan basamağı eklendiğinde enerjinin büyük bölümünün o basamakta yitirilmesi
D)Tarlanın küçülmesi
E)Etin daha ucuz olması
9.
Bir besin zinciri
Ot → Çekirge → Kurbağa → Yılan → Kartal
Yukarıda verilen zincirde otun üstlendiği rol sorulmaktadır. Bu rol hangisidir?
A)Üretici
B)Birincil tüketici
C)Ayrıştırıcı
D)Etobur
E)Tepe tüketici
10.
Sürdürülebilirlik, kaynakların yenilenme hızını aşmadan kullanılmasını gerektirir; ekolojik ayak izi bu kullanımın ölçüsüdür. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Aşırı avlanma stokları çökertir.
B)Yenilenebilir kaynaklar sınırsız kullanılabilir.
C)Nöbetleşe ekim toprağı korur.
D)Yerel ürün tüketimi ayak izini azaltır.
E)Erozyon üst toprağı yitirtir.
11.
Nöbetleşe ekim (münavebe) yapılmasının toprak açısından sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Toprağı ısıtması
B)Ürünü çoğaltması
C)Farklı bitkilerin farklı besin öğelerini kullanması ve baklagillerin toprağı azotça zenginleştirmesi; toprağın tek yönlü yorulmasının önlenmesi
D)Suyu artırması
E)Tarlayı büyütmesi
12.
Millî park ve tabiat koruma alanı ilan edilmesinin sürdürülebilirliğe katkısı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Turizmi engellemesi
B)Yalnız ağaçları koruması
C)Halkı uzaklaştırması
D)Belirli alanlarda kullanımın sınırlandırılarak ekosistemlerin ve türlerin bir arada korunması
E)Yeni tür yaratması
13.
Besin zincirinde her basamakta enerjinin büyük bölümünün kaybolmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerjinin yok olması
B)Enerjinin canlıların yaşamsal işlerinde kullanılıp solunumla ısı olarak ortama yayılması
C)Enerjinin toprağa geçmesi
D)Enerjinin geri dönmesi
E)Ölçüm hatası
14.
Bir öğrenci okul bahçesindeki bir ekosistemin besin ilişkilerini incelemek istemektedir. İzlemesi gereken en uygun yol hangisidir?
A)Yalnız en büyük canlıyı gözlemek
B)Canlıları toplayıp saymak
C)Yalnız kuşları saymak
D)Alandaki üretici, tüketici ve ayrıştırıcıları belirleyip hangi canlının neyle beslendiğini kaydederek besin ağını çıkarmak
E)Sonucu tahmin etmek
15.
Bir tanım
Tüketilen kaynakları üretmek ve atıkları soğurmak için gereken doğal alan miktarı.
Ekolojik ayak izi kavramının anlamı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Bir kişinin ya da toplumun tükettiği kaynakları üretmek ve atıklarını soğurmak için gereken doğal alan miktarı
B)Bir kişinin ayakkabı numarası
C)Bir ülkenin yüzölçümü
D)Bir bölgedeki tür sayısı
E)Bir ormanın büyüklüğü
16.
Grafikte bir bölgede kişi başına kaynak tüketiminin yıllara göre değişimi verilmiştir. Grafiğe göre yapılabilecek doğru yorum hangisidir?
A)Tüketim giderek artmakta; kaynak baskısı yükselmektedir
B)Tüketim azalmaktadır
C)Tüketim sabittir
D)Tüketim döngüseldir
E)Grafik yatay bir doğrudur
17.
Bir otlak ekosisteminde otçullara bir yılda aktarılan toplam enerji, etçillere aktarılandan her zaman çok daha fazladır. Bunun nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Etçillerin daha hızlı ölmesi
B)Her basamakta enerjinin büyük bölümünün solunumla ısı olarak kaybolması; üst basamağa ancak küçük bir kısmının aktarılması
C)Otçulların daha hızlı üremesi
D)Etçillerin az yemesi
E)Otların çok olması
18.
Güneş ve rüzgâr enerjisinin fosil yakıtlara göre üstünlüğü sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Daha ucuz kurulmaları
B)Her yerde eşit verim vermeleri
C)Hiç maliyet gerektirmemeleri
D)Yenilenebilir olmaları ve kullanım sırasında sera gazı salımı yapmamaları
E)Depolanmalarının kolay olması
19.
Doğada tek bir besin zinciri yerine besin ağlarının bulunmasının ekosisteme sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Enerji kaybını önlemesi
B)Tür sayısını azaltması
C)Bir türün azalması durumunda tüketicilerin başka kaynaklara yönelebilmesi; ekosistemin daha dayanıklı olması
D)Enerji akışını döngüsel yapması
E)Ayrıştırıcıları gereksiz kılması
20.
Bir tanım
Bir ortamın belirli bir türden sürekli olarak besleyebileceği en çok birey sayısı.
Bir ortamın belirli bir türden sürekli olarak besleyebileceği en çok birey sayısına ne ad verildiği sorulmaktadır. Doğru yanıt hangisidir?