10. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 2. Yazılı

Doğal kaynakların korunmasında yalnız bireysel duyarlılığın yeterli olmadığı, yasal düzenlemelerin de gerektiği belirtilmektedir. Bu görüşün gerekçesi nedir?

• A) Bireylerin duyarsız olması
• B) Bireysel önlemin zararlı olması
• C) Yasaların daha ucuz olması
• D) Ortak kaynakların herkese açık olması; denetim ve yaptırım olmadığında aşırı kullanımın bireysel çıkarla sürebilmesi
• E) Duyarlılığın gereksiz olması

Atık yönetiminde öncelik azaltma, sonra yeniden kullanım ve geri dönüşümdür; doğal kaynakların korunması yasal düzenleme ve bireysel davranışın birlikte değişmesini gerektirir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Geri dönüşüm yapıldığı sürece atık miktarının azaltılmasına gerek yoktur.
• B) Kompost çöp miktarını azaltır.
• C) Mikroplastik besin zincirine karışabilir.
• D) Geri dönüştürülmüş alüminyum daha az enerji gerektirir.
• E) Piller tehlikeli atık olarak toplanmalıdır.

İnce bağırsağın büyük bölümü alınan bir hastada ciddi beslenme sorunları görülmektedir. Bu durumun nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Sindirimin hiç olmaması
• B) Besin alınamaması
• C) Midenin çalışmaması
• D) Emilim yüzeyinin büyük ölçüde azalması; sindirilen besinin kana geçememesi
• E) Kanın azalması

Denizlerdeki plastiklerin ufalanarak mikroplastiğe dönüşmesinin canlılar açısından yarattığı tehlike sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Küçük canlılar tarafından besin sanılarak alınması ve besin zinciri boyunca ilerleyerek üst basamaklarda birikmesi
• B) Suyu bulandırması
• C) Suyu ısıtması
• D) Suyu tuzlandırması
• E) Hiçbir tehlike yaratmaması

Grafikte bir okulda sıfır atık uygulaması sonrası depolamaya gönderilen atık miktarı verilmiştir. Grafiğe göre yapılabilecek doğru yorum hangisidir?

• A) Grafik yatay bir doğrudur
• B) Atık artmıştır
• C) Değişiklik yoktur
• D) Atık önce azalıp sonra artmıştır
• E) Uygulama işe yaramış; depolanan atık düzenli olarak azalmıştır

Tabloda sindirim kanalının bölümleri ve görevleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan görev hangisidir?

• A) Yalnız su emilimi
• B) Yalnız depolama
• C) Sindirimin tamamlanması ve emilimin büyük bölümünün gerçekleşmesi
• D) Yalnız atık oluşturma
• E) Yalnız enzim üretimi

Elektronik atıkların ayrı toplanmasının iki gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız yer kaplamaları
• B) Yalnız pahalı olmaları
• C) Yalnız ağır olmaları
• D) İçerdikleri ağır metallerin çevreye sızmasını önlemek ve geri kazanılabilir değerli metalleri yeniden kullanıma sokmak
• E) Yalnız eski olmaları

Alınan besinlerin sindirilmesinin zorunlu olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Besinlerin tatsız olması
• B) Besinlerin zehirli olması
• C) Besinlerin ağır olması
• D) Büyük moleküllerin hücre zarından geçememesi; emilim için küçük birimlere ayrılmaları gerekmesi
• E) Sindirimin isteğe bağlı olması

Sindirilmiş besinlerin kana geçmesi olayına ne ad verildiği ve bunun nerede gerçekleştiği sorulmaktadır. Doğru eşleştirme hangisidir?

• A) Sindirim — midede
• B) Dolaşım — kalpte
• C) Boşaltım — böbrekte
• D) Solunum — akciğerde
• E) Emilim — büyük ölçüde ince bağırsakta

Mutfak atıklarının kompost yapılmasının sağladığı iki yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız çöp kokusunu azaltması
• B) Yalnız su tasarrufu sağlaması
• C) Yalnız yer kazandırması
• D) Çöp miktarını azaltması ve organik maddenin toprağa dönerek doğal gübre sağlaması
• E) Hiçbir yararı olmaması

Her besin grubunun sindirimi için ayrı enzimler bulunmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Enzimlerin özgül olması; her enzimin yalnız belirli bir molekülün belirli bir bağına etki edebilmesi
• B) Enzimlerin çok olması
• C) Enzimlerin ucuz olması
• D) Enzimlerin hızlı çalışması
• E) Enzimlerin protein olmaması

Amibin besinini yalancı ayaklarıyla sarıp koful içine almasının ardından ne olduğu sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Besin doğrudan kullanılır
• B) Besin depolanır
• C) Besin dışarı atılır
• D) Besin çekirdeğe gider
• E) Koful lizozomla birleşir, enzimler besini sindirir ve kullanılabilir birimler sitoplazmaya geçer

Yukarıda verilen basamaklardan herhangi birinin aksaması durumunda ne olacağı sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Hiçbir şey olmaz
• B) Yalnız o basamak durur
• C) Enerji artar
• D) Zincirin tamamı işlevsiz kalır; besin alınsa bile hücreler enerji üretemez
• E) Yalnız sindirim durur

Plastik atıkların doğada yüzlerce yıl kalabilmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Plastiğin ağır olması
• B) Ayrıştırıcı canlıların plastiği parçalayacak enzimlere sahip olmaması
• C) Plastiğin sert olması
• D) Plastiğin ucuz olması
• E) Plastiğin renkli olması

İnce bağırsak iç yüzeyinin villus adı verilen parmaksı çıkıntılarla kaplı olmasının sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Bağırsağı sertleştirmesi
• B) Emilim yüzeyini kat kat artırarak besinlerin kana geçişini hızlandırması
• C) Besini öğütmesi
• D) Enzim üretmesi
• E) Bağırsağı kısaltması

Grafikte emilim yüzeyi ile emilen besin miktarı arasındaki ilişki verilmiştir. Grafiğe göre yapılabilecek doğru yorum hangisidir?

• A) Yüzeyin etkisi yoktur
• B) Yüzey arttıkça emilen besin miktarı artmaktadır
• C) Emilim azalmaktadır
• D) İlişki ters orantılıdır
• E) Grafik yatay bir doğrudur

Tabloda atık yönetiminin öncelik sırası verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan uygulama hangisidir?

• A) Yakma
• B) Gömme
• C) Depolama
• D) Denize dökme
• E) Geri dönüşüm

Besinlerin çiğnenmesinin kimyasal sindirimi de hızlandırdığı belirtilmektedir. Bu etkinin nedeni nedir?

• A) Çiğnemenin enzim üretmesi
• B) Çiğnemenin gereksiz olması
• C) Çiğnemenin ısı vermesi
• D) Çiğnemenin besini ıslatması
• E) Besinin küçük parçalara ayrılmasıyla enzimlerin etki edeceği yüzeyin büyümesi

Biyoçeşitliliğin korunması için kurulan gen ve tohum bankalarının işlevi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Tohum satmak
• B) Yerel çeşitlerin kalıtsal bilgisini saklayarak gelecekte hastalığa ve iklim değişikliğine dayanıklı çeşitler geliştirilmesine olanak vermek
• C) Tarlaları büyütmek
• D) Üretimi azaltmak
• E) Tohumları yok etmek

Tabloda alüminyum üretiminin enerji tüketimi karşılaştırılmıştır. Bu veriden çıkarılacak doğru sonuç hangisidir?

• A) Geri dönüşümün enerji gerektirmediği
• B) İkisinin de eşit olduğu
• C) Cevherden üretimin daha temiz olduğu
• D) Geri dönüşümün cevherden üretime göre çok daha az enerji harcadığı; bu nedenle salımların da düşük olduğu
• E) Alüminyumun geri dönüştürülemediği