10. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
OlaySonuç
Suyun fotoliziOksijen açığa çıkar
Calvin döngüsü?

Tabloda fotosentezin iki evresi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Işık soğurulur
  2. B Oksijen açığa çıkar
  3. C Su parçalanır
  4. D Karbondioksit indirgenerek glikoz üretilir
  5. E Enerji yok olur
2
Üreticiler10.000 kcalBirincil tük.1.000 kcalİkincil tük.100 kcal

Piramitte basamaklardaki enerji miktarları verilmiştir. Basamaklar arasındaki enerji aktarım oranı yaklaşık yüzde kaçtır?

  1. A %1
  2. B %10
  3. C %25
  4. D %50
  5. E %90
3
OrganelGörev
KloroplastFotosentez
Mitokondri?

Tabloda organeller ve görevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?

  1. A Boşaltım
  2. B Fotosentez
  3. C Protein sentezi
  4. D Sindirim
  5. E Oksijenli solunum
4
Sindirim türüNe yapar?
Mekanik sindirimBesini küçük parçalara ayırır
Kimyasal sindirim?

Tabloda sindirim türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Enzimlerle molekülleri yapı taşlarına ayırır
  2. B Besini parçalara ayırır
  3. C Besini depolar
  4. D Besini üretir
  5. E Besini yok eder
5
Glikoz yıkılırelektrontaşıyıcılaryüklenirElektronlar taşıma sistemine aktarılırenerji basamakbasamak açığaçıkarSonuç?

Şemada hücresel solunumun basamakları verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?

  1. A Oksijen üretilir
  2. B Enerji yok olur
  3. C Glikoz yeniden oluşur
  4. D Açığa çıkan enerjiyle ATP sentezlenir
  5. E Süreç durur
6

Bir ekosistemde güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürerek besin üreten canlı grubu hangisidir?

  1. A Ayrıştırıcılar
  2. B Otçullar
  3. C Etçiller
  4. D Üreticiler
  5. E Parazitler
7

Bir tarlada zararlı böcekleri yok etmek için yoğun ilaçlama yapıldıktan sonra bu böcekle beslenen kuşların da azaldığı gözleniyor. Bu gözlemin ekosistem açısından anlattığı en doğru sonuç hangisidir?

  1. A Kuşlar ilaçtan bağımsız nedenlerle azalmıştır.
  2. B İlaçlama yalnız hedef türü etkiler.
  3. C Besin ağındaki bir halkaya yapılan müdahale diğer halkaları da etkiler.
  4. D Kuşlar zararlı böceğin yerini almıştır.
  5. E Ekosistemde türler birbirinden bağımsızdır.
8
YosunSu piresiKüçük balıkBalıkçıl

Şemadaki zincirde su pireleri bir hastalık nedeniyle büyük ölçüde azalırsa kısa vadede beklenen değişim hangisidir?

  1. A Yosun azalır, küçük balık artar.
  2. B Yosun artar, küçük balık azalır.
  3. C Yosun ve küçük balık birlikte artar.
  4. D Yalnız balıkçıl artar.
  5. E Hiçbir basamak etkilenmez.
9
Üreticileren çokOtçullarortaEtçilleren az

Piramitte enerjinin basamaklara dağılımı gösterilmiştir. Ekosistemde enerji ve madde için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A İkisi de döngüseldir.
  2. B İkisi de tek yönlüdür.
  3. C Enerji tek yönlüdür, madde döngüseldir.
  4. D Enerji döngüseldir, madde tek yönlüdür.
  5. E Enerji basamak yükseldikçe artar.
10

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, bitkilerin yalnızca fotosentez yaptığını, solunum yapmadığını söylemiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Solunum yalnızca hayvanlarda görülür.
  2. B Bitkiler solunum yapmaz.
  3. C Bitkiler fotosentez yapmaz.
  4. D Bitkiler de enerji için sürekli solunum yapar; fotosentez buna ek bir olaydır.
  5. E Hata yoktur.
11
AlanTür sayısıBaskın tür oranı
A ormanı48%18
B ormanı12%74

Tabloda iki ormanın tür verileri karşılaştırılmıştır. Bu verilere göre hangi alan çevresel değişimlere karşı daha dayanıklıdır ve neden?

  1. A B; baskın türü güçlü olduğu için
  2. B B; tür sayısı az olduğu için yönetimi kolay
  3. C A; tür çeşitliliği yüksek olduğu için
  4. D A; baskın tür oranı düşük olduğu için türler zayıftır
  5. E İkisi de aynı dayanıklılıktadır
12
YolBir glikozdan elde edilen ATP
Oksijenli solunum30
Fermantasyon2

Tabloda iki enerji yolunun kazancı verilmiştir. Oksijenli solunumun kaç kat üstün olduğu sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaçtır?

  1. A 15
  2. B 28
  3. C 32
  4. D 2
  5. E 30
13

Baklagil bitkilerinin köklerindeki yumrularda yaşayan bakteriler havadaki azotu bitkinin kullanabileceği forma çevirir; bitki de bakterilere besin ve barınak sağlar. Bu ilişki hangisidir?

  1. A Parazitlik; biri zarar görür.
  2. B Avcılık; biri diğerini tüketir.
  3. C Rekabet; ikisi de zarar görür.
  4. D Kommensalizm; biri yararlanır, diğeri etkilenmez.
  5. E Mutualizm; her iki taraf da yarar görür.
14

Fosil yakıtların yakılması sonucu atmosferdeki karbondioksit oranı artmaktadır. Bu artışın karbon döngüsü açısından anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Yer altında depolanan karbon atmosfere aktarılmıştır.
  2. B Karbon miktarı dünyada azalmıştır.
  3. C Karbon döngüden tamamen çıkmıştır.
  4. D Fotosentez tümüyle durmuştur.
  5. E Karbon yalnızca canlılar arasında dolaşmaktadır.
15

Bir tanım

Hücrenin tepkimelerinde doğrudan kullanabildiği, kısa süreli enerji taşıyıcısı moleküldür.

Yukarıda tanımı verilen molekül sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?

  1. A Su
  2. B Glikoz
  3. C Klorofil
  4. D Nişasta
  5. E ATP
16

Havanın yaklaşık beşte dördü azot gazı olmasına rağmen bitkiler bu gazı doğrudan kullanamaz. Bitkilerin azottan yararlanabilmesi için gerekli olan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Azot bağlayıcı bakterilerin azotu bağlaması
  2. B Azotun ısıyla ayrışması
  3. C Azotun suda çözünmesi
  4. D Yaprakların azotu doğrudan soğurması
  5. E Azotun fotosentezle parçalanması
17

Bir araştırma

Bir ekosistemdeki bütün canlıların kullandığı enerjinin kaynağı araştırılmaktadır.

Yukarıdaki araştırmanın ulaşacağı sonuç sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?

  1. A Enerji tüketicilerden gelir.
  2. B Enerji topraktan gelir.
  3. C Enerji, üreticilerin fotosentezle bağladığı güneş enerjisidir.
  4. D Enerji yoktan var olur.
  5. E Kaynak belirlenemez.
18

Bir gölette yaşayan bütün sazan balıkları bir arada düşünüldüğünde hangi biyolojik örgütlenme düzeyi tanımlanmış olur?

  1. A Komünite
  2. B Ekosistem
  3. C Popülasyon
  4. D Biyosfer
  5. E Habitat
19

Aynı ağaçta yaşayan iki kuş türünden biri yalnız ağacın tepesindeki böceklerle, diğeri yalnız gövdedeki böceklerle besleniyor. Bu iki türün uzun süre bir arada yaşayabilmesinin nedeni hangisidir?

  1. A Aynı nişi paylaşmaları
  2. B Aralarında mutualizm bulunması
  3. C Ağacın taşıma kapasitesinin sınırsız olması
  4. D İkisinin de üretici olması
  5. E Farklı ekolojik nişlere sahip olmaları
20
1234524680

Grafikte ışık şiddetinin fotosentez hızına etkisi verilmiştir. Son bölümdeki durağanlığın nedeni sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru açıklama hangisidir?

  1. A Yorum yapılamaz.
  2. B Işık etkisizdir.
  3. C Bitki ölmüştür.
  4. D Fotosentez durmuştur.
  5. E Işık dışındaki bir etken sınırlayıcı duruma gelmiştir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. B 3. E 4. A 5. D 6. D 7. C 8. B 9. C 10. D 11. C 12. A 13. E 14. A 15. E 16. A 17. C 18. C 19. E 20. E
1. sorunun çözümü

Calvin döngüsünde karbondioksit indirgenerek organik madde üretilir.

  1. Işığa bağlı evrede su parçalanır.
  2. Açığa çıkan oksijen dışarı verilir.
  3. Calvin döngüsünde karbon bağlanır.
2. sorunun çözümü

Bir basamaktan diğerine enerjinin yaklaşık onda biri aktarılır.

  1. Üreticilerde 10.000 kcal var.
  2. Birincil tüketicilerde 1.000 kcal kalmış.
  3. 1.000 / 10.000 = 0,10
  4. Aktarım oranı %10 (kalanı solunum ve ısı ile kaybolur).
3. sorunun çözümü

Oksijenli solunumun büyük bölümü mitokondride gerçekleşir.

  1. Kloroplast fotosentez organelidir.
  2. Mitokondri enerji üretim merkezidir.
  3. Oksijenli solunum burada yürür.
4. sorunun çözümü

Kimyasal sindirimde enzimler büyük molekülleri yapı taşlarına ayırır.

  1. Mekanik sindirim yalnızca boyutu küçültür.
  2. Kimyasal sindirimde enzimler görev alır.
  3. Moleküller yapı taşlarına ayrılır.
5. sorunun çözümü

Elektron taşıma sisteminde açığa çıkan enerji ATP sentezinde kullanılır.

  1. Glikozdan elektronlar alınır.
  2. Taşıma sisteminde enerji açığa çıkar.
  3. Bu enerjiyle ATP üretilir.
6. sorunun çözümü

Fotosentez yapan canlılar üreticidir; besin zincirinin ilk halkasıdır.

  1. Güneş enerjisini bağlayan olay fotosentezdir.
  2. Fotosentezi klorofilli canlılar yapar.
  3. Bu canlılar kendi besinini üretir.
  4. Bu gruba üretici (ototrof) denir.
7. sorunun çözümü

Besin ağı halkaları birbirine bağlıdır; bir türe müdahale zincirleme etki yapar.

  1. İlaçlama zararlı böcek popülasyonunu düşürdü.
  2. Kuşlar bu böcekle besleniyordu.
  3. Besin kaynağı azalınca kuşlar da azaldı.
  4. Bir halkaya müdahale tüm ağı etkiler.
8. sorunun çözümü

Bir basamaktaki azalma, altındaki basamağın artmasına üstündekinin azalmasına yol açar.

  1. Su pireleri yosunla beslenir.
  2. Su pireleri azalınca yosun daha az tüketilir → yosun artar.
  3. Küçük balıklar su pireleriyle beslenir.
  4. Besinleri azaldığı için küçük balıklar azalır.
9. sorunun çözümü

Enerji güneşten gelir ve ısı olarak kaybolur; madde döngülerle geri kazanılır.

  1. Enerji güneşten üreticilere, oradan tüketicilere geçer.
  2. Her basamakta bir kısmı ısı olarak kaybolur, geri dönmez → tek yönlü.
  3. Karbon, azot ve su ayrıştırıcılarla ortama geri döner.
  4. Madde döngüsel, enerji tek yönlüdür.
10. sorunun çözümü

Bütün canlılar gibi bitkiler de hücresel solunum yapar; fotosentez yalnızca üreticilere özgü ek bir olaydır.

  1. Her hücre enerji için solunum yapar.
  2. Bitki hücreleri de canlıdır.
  3. Fotosentez solunumun yerini almaz.
11. sorunun çözümü

Tür çeşitliliği yüksek ekosistemler bozulmalara karşı daha dirençlidir.

  1. A ormanında 48 tür, B ormanında 12 tür var.
  2. A’da baskın tür oranı düşük → besin ağı daha dallı.
  3. Bir tür yok olduğunda A’da yerini alacak türler bulunur.
  4. Çeşitliliği yüksek olan A daha dayanıklıdır.
12. sorunun çözümü

30 ÷ 2 = 15 kat üstündür.

  1. İki değer birbirine oranlanır.
  2. 30 ÷ 2 hesaplanır.
  3. Sonuç 15 kat bulunur.
13. sorunun çözümü

İki tarafın da kazançlı çıktığı birlikte yaşama mutualizmdir.

  1. Bakteri azotu bitkinin kullanabileceği hâle getirir → bitki kazanır.
  2. Bitki bakteriye besin ve barınak verir → bakteri kazanır.
  3. İki taraf da yarar görüyor.
  4. Bu ilişki mutualizmdir.
14. sorunun çözümü

Döngüde madde yok olmaz; yalnız bulunduğu havuz değişir.

  1. Fosil yakıtlar milyonlarca yıl önce gömülmüş organik karbondur.
  2. Yakma sırasında bu karbon CO₂ olarak açığa çıkar.
  3. Yer altı havuzundan atmosfer havuzuna geçiş olur.
  4. Karbonun toplam miktarı değişmez, dağılımı değişir.
15. sorunun çözümü

Hücrenin doğrudan kullandığı enerji taşıyıcısı ATP molekülüdür.

  1. Tanım doğrudan kullanımdan söz ediyor.
  2. Glikoz önce yıkılmalıdır.
  3. Doğrudan kullanılan molekül ATP'dir.
16. sorunun çözümü

Serbest azotu bitkilerin alabileceği forma bakteriler dönüştürür.

  1. Atmosferdeki N₂ molekülü çok kararlıdır.
  2. Bitkiler azotu nitrat/amonyum olarak alabilir.
  3. Azot bağlayıcı bakteriler N₂’yi bu formlara çevirir.
  4. Bu nedenle azot döngüsünde bakteriler zorunludur.
17. sorunun çözümü

Ekosistemlerdeki enerjinin kaynağı, üreticilerin fotosentezle bağladığı güneş enerjisidir.

  1. Tüketiciler besinlerini üreticilerden alır.
  2. Üreticiler fotosentez yapar.
  3. Kaynak güneş enerjisidir.
18. sorunun çözümü

Aynı türden bireylerin belirli bir alandaki topluluğu popülasyondur.

  1. Sazanların hepsi aynı türdendir.
  2. Belirli bir alanda (gölet) yaşıyorlar.
  3. Aynı tür + aynı alan → popülasyon
  4. Farklı türler birlikte olsaydı komünite olurdu.
19. sorunun çözümü

Aynı habitatta farklı niş kullanan türler arasında rekabet azalır.

  1. İki tür aynı habitatta (ağaç) yaşıyor.
  2. Ancak farklı bölgelerde, farklı besinlerle besleniyorlar.
  3. Habitat “adres”, niş ise “meslek” gibidir.
  4. Nişler farklı olduğu için rekabet azalır ve birlikte yaşayabilirler.
20. sorunun çözümü

Hız belli bir noktadan sonra artmıyorsa karbondioksit ya da sıcaklık gibi başka bir etken sınırlayıcıdır.

  1. Başlangıçta ışıkla hız artmıştır.
  2. Sonra artış durmuştur.
  3. Başka bir etken sınırlayıcı olmuştur.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.