10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Enerji tek bir olayda üretilir.
- C Sindirim enerjiyle ilgisizdir.
- D Solunum enerji depolar.
- E Canlılıkta enerji; bağlanan, taşınan ve yeniden kullanıma açılan sürekli bir akış içindedir.
Grafikte karbondioksit derişiminin fotosentez hızına etkisi verilmiştir. Eğilim sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Hız azalmaktadır.
- B Karbondioksit arttıkça fotosentez hızı artmaktadır.
- C Hız sabittir.
- D Hız sıfırlanmıştır.
- E Yorum yapılamaz.
| Solunum | Oksijen | Elde edilen enerji |
|---|---|---|
| Oksijenli solunum | Kullanılır | Çok |
| Fermantasyon | Kullanılmaz | ? |
Tabloda enerji üretim yolları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Az
- B Çok
- C Aynı
- D Sonsuz
- E Ölçülemez
Bir yapı
İnce bağırsağın iç yüzeyi villus adı verilen çok sayıda parmaksı çıkıntı taşımaktadır.
Yukarıdaki yapının sağladığı yarar sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Besinleri parçalar.
- B Emilim yüzeyini büyüterek besin alımını artırır.
- C Enzim üretir.
- D Bağırsağı kısaltır.
- E Yarar sağlamaz.
Yukarıda bir tepkime verilmiştir. Bu tepkimenin adı sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A Fermantasyon
- B Fotosentez
- C Oksijenli hücresel solunum
- D Sindirim
- E Emilim
| Fermantasyon | Ürün |
|---|---|
| Etil alkol fermantasyonu | Etil alkol ve karbondioksit |
| Laktik asit fermantasyonu | ? |
Tabloda fermantasyon türleri ile ürünleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Etil alkol
- B Laktik asit
- C Oksijen
- D Glikoz
- E Su
Yukarıda bir tepkime verilmiştir. Bu tepkimenin adı sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Hücresel solunum
- B Fotosentez
- C Fermantasyon
- D Sindirim
- E Boşaltım
Kartlarda üç olay numaralandırılmıştır. Enerjiyi organik moleküllerde depolayan olay sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D Üçü de depolar
- E Belirlenemez
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, bitkilerin yalnızca fotosentez yaptığını, solunum yapmadığını söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Solunum yalnızca hayvanlarda görülür.
- B Bitkiler solunum yapmaz.
- C Bitkiler fotosentez yapmaz.
- D Bitkiler de enerji için sürekli solunum yapar; fotosentez buna ek bir olaydır.
- E Hata yoktur.
| Yol | Bir glikozdan elde edilen ATP |
|---|---|
| Oksijenli solunum | 30 |
| Fermantasyon | 2 |
Tabloda iki enerji yolunun kazancı verilmiştir. Oksijenli solunumun kaç kat üstün olduğu sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaçtır?
- A 15
- B 28
- C 32
- D 2
- E 30
| Organel | Görev |
|---|---|
| Kloroplast | Fotosentez |
| Mitokondri | ? |
Tabloda organeller ve görevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Boşaltım
- B Fotosentez
- C Protein sentezi
- D Sindirim
- E Oksijenli solunum
| Sindirim türü | Ne yapar? |
|---|---|
| Mekanik sindirim | Besini küçük parçalara ayırır |
| Kimyasal sindirim | ? |
Tabloda sindirim türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Enzimlerle molekülleri yapı taşlarına ayırır
- B Besini parçalara ayırır
- C Besini depolar
- D Besini üretir
- E Besini yok eder
Şemada hücresel solunumun basamakları verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Oksijen üretilir
- B Enerji yok olur
- C Glikoz yeniden oluşur
- D Açığa çıkan enerjiyle ATP sentezlenir
- E Süreç durur
| Olay | Sonuç |
|---|---|
| Suyun fotolizi | Oksijen açığa çıkar |
| Calvin döngüsü | ? |
Tabloda fotosentezin iki evresi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Işık soğurulur
- B Oksijen açığa çıkar
- C Su parçalanır
- D Karbondioksit indirgenerek glikoz üretilir
- E Enerji yok olur
| Yapı | Görevi |
|---|---|
| Klorofil | Işık enerjisini soğurur |
| Kloroplast | ? |
Tabloda fotosentezle ilgili yapılar eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Protein sentezler
- B Işığı soğurur
- C Fotosentezin gerçekleştiği organeldir
- D Atık depolar
- E Hücreyi böler
Grafikte ışık şiddetinin fotosentez hızına etkisi verilmiştir. Son bölümdeki durağanlığın nedeni sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru açıklama hangisidir?
- A Yorum yapılamaz.
- B Işık etkisizdir.
- C Bitki ölmüştür.
- D Fotosentez durmuştur.
- E Işık dışındaki bir etken sınırlayıcı duruma gelmiştir.
| Olay | Enerji |
|---|---|
| Fotosentez | Işık enerjisi kimyasal enerjiye dönüşür |
| Hücresel solunum | ? |
Tabloda iki olayın enerji yönü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Enerji üretilir
- B Işık enerjisi depolanır
- C Enerji yok olur
- D Kimyasal enerji kullanılabilir enerjiye dönüşür
- E Enerji değişmez
Bir gözlem
Şiddetli koşu sırasında kaslara yeterli oksijen ulaşamadığında kaslarda yorgunluk hissi oluşmaktadır.
Yukarıdaki durumun biyolojik açıklaması sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?
- A Kaslar oksijen üretmiştir.
- B Kaslar fotosentez yapmıştır.
- C Kas hücreleri laktik asit fermantasyonuna yönelmiştir.
- D Kaslar enerji üretmeyi durdurmuştur.
- E Açıklama yapılamaz.
Bir tanım
Hücrenin tepkimelerinde doğrudan kullanabildiği, kısa süreli enerji taşıyıcısı moleküldür.
Yukarıda tanımı verilen molekül sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Su
- B Glikoz
- C Klorofil
- D Nişasta
- E ATP
Bir araştırma
Bir ekosistemdeki bütün canlıların kullandığı enerjinin kaynağı araştırılmaktadır.
Yukarıdaki araştırmanın ulaşacağı sonuç sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Enerji tüketicilerden gelir.
- B Enerji topraktan gelir.
- C Enerji, üreticilerin fotosentezle bağladığı güneş enerjisidir.
- D Enerji yoktan var olur.
- E Kaynak belirlenemez.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Kartlar bağlanmayı, hazırlanmayı ve kullanıma açılmayı tek bir akışta birleştirir.
- Birinci kart enerjinin bağlanmasını veriyor.
- İkinci kart hazırlık basamağını ekliyor.
- Üçüncü kart kullanıma açılmayı getiriyor.
2. sorunun çözümü
Karbondioksit fotosentezin girenlerindendir; derişimi arttıkça hız yükselir.
- Düşük derişimde hız küçüktür.
- Derişim arttıkça değerler yükselmiştir.
- Fotosentez hızı artmaktadır.
3. sorunun çözümü
Fermantasyonda glikoz tam yıkılmadığı için elde edilen enerji çok daha azdır.
- Oksijenli solunumda glikoz tümüyle yıkılır.
- Fermantasyonda yıkım eksik kalır.
- Elde edilen enerji azdır.
4. sorunun çözümü
Villuslar emilim yüzeyini büyütür; birim zamanda daha çok besin kana geçer.
- Emilim yüzeyde gerçekleşir.
- Çıkıntılar yüzeyi büyütür.
- Emilim artar.
5. sorunun çözümü
Glikozun oksijen kullanılarak yıkılıp enerji açığa çıkarması oksijenli solunumdur.
- Girenlerde glikoz ve oksijen vardır.
- Ürünlerde karbondioksit, su ve enerji vardır.
- Bu tepkime oksijenli solunumdur.
6. sorunun çözümü
Laktik asit fermantasyonunda son ürün laktik asittir.
- Fermantasyon türleri son ürünle adlandırılır.
- Etil alkol fermantasyonunda ürün alkoldür.
- Diğerinde ürün laktik asittir.
7. sorunun çözümü
Karbondioksit ve suyun ışık enerjisiyle glikoza dönüşmesi fotosentezdir.
- Girenler karbondioksit ve sudur.
- Ürünler glikoz ve oksijendir.
- Bu tepkime fotosentezdir.
8. sorunun çözümü
Fotosentez ışık enerjisini organik moleküllerde depolar; diğer ikisi bu enerjiyi açığa çıkarır.
- Solunum ve fermantasyon enerji açığa çıkarır.
- Fotosentez enerji depolar.
- Depolayan olay birinci karttır.
9. sorunun çözümü
Bütün canlılar gibi bitkiler de hücresel solunum yapar; fotosentez yalnızca üreticilere özgü ek bir olaydır.
- Her hücre enerji için solunum yapar.
- Bitki hücreleri de canlıdır.
- Fotosentez solunumun yerini almaz.
10. sorunun çözümü
30 ÷ 2 = 15 kat üstündür.
- İki değer birbirine oranlanır.
- 30 ÷ 2 hesaplanır.
- Sonuç 15 kat bulunur.
11. sorunun çözümü
Oksijenli solunumun büyük bölümü mitokondride gerçekleşir.
- Kloroplast fotosentez organelidir.
- Mitokondri enerji üretim merkezidir.
- Oksijenli solunum burada yürür.
12. sorunun çözümü
Kimyasal sindirimde enzimler büyük molekülleri yapı taşlarına ayırır.
- Mekanik sindirim yalnızca boyutu küçültür.
- Kimyasal sindirimde enzimler görev alır.
- Moleküller yapı taşlarına ayrılır.
13. sorunun çözümü
Elektron taşıma sisteminde açığa çıkan enerji ATP sentezinde kullanılır.
- Glikozdan elektronlar alınır.
- Taşıma sisteminde enerji açığa çıkar.
- Bu enerjiyle ATP üretilir.
14. sorunun çözümü
Calvin döngüsünde karbondioksit indirgenerek organik madde üretilir.
- Işığa bağlı evrede su parçalanır.
- Açığa çıkan oksijen dışarı verilir.
- Calvin döngüsünde karbon bağlanır.
15. sorunun çözümü
Kloroplast, fotosentezin gerçekleştiği organeldir; klorofil onun içinde bulunan pigmenttir.
- Klorofil bir pigmenttir, ışığı soğurur.
- Kloroplast bir organeldir.
- Fotosentez bu organelde gerçekleşir.
16. sorunun çözümü
Hız belli bir noktadan sonra artmıyorsa karbondioksit ya da sıcaklık gibi başka bir etken sınırlayıcıdır.
- Başlangıçta ışıkla hız artmıştır.
- Sonra artış durmuştur.
- Başka bir etken sınırlayıcı olmuştur.
17. sorunun çözümü
Solunumda besinlerde depolanan kimyasal enerji hücrenin kullanabileceği biçime çevrilir.
- Fotosentez enerjiyi depolar.
- Solunum bunun tersini yapar.
- Depolanan enerji kullanıma açılır.
18. sorunun çözümü
Oksijen yetersizliğinde kas hücreleri laktik asit fermantasyonu ile enerji üretir.
- Oksijen yetersizdir.
- Oksijenli solunum sürdürülemez.
- Kas hücreleri fermantasyona yönelir.
19. sorunun çözümü
Hücrenin doğrudan kullandığı enerji taşıyıcısı ATP molekülüdür.
- Tanım doğrudan kullanımdan söz ediyor.
- Glikoz önce yıkılmalıdır.
- Doğrudan kullanılan molekül ATP'dir.
20. sorunun çözümü
Ekosistemlerdeki enerjinin kaynağı, üreticilerin fotosentezle bağladığı güneş enerjisidir.
- Tüketiciler besinlerini üreticilerden alır.
- Üreticiler fotosentez yapar.
- Kaynak güneş enerjisidir.