2026-2027 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı
………………………………… Okulu
Adı Soyadı:
No:
Sınıf:
Tarih: …… / …… / 20……
Soru sayısı: 20
Süre: …… dk
Her soru 5 puandır.
1.
Grafikte kapıkulu asker sayısının dönemlere göre değişimi verilmiştir. Grafikteki eğilimin hazine üzerindeki sonucu nedir?
- A) Maaş giderinin azalması
- B) Vergi gelirinin artması
- C) Hazine üzerindeki maaş yükünün büyümesi
- D) Sefer sayısının azalması
- E) Tımar gelirlerinin artması
2.
Divan-ı Hümayun’da devlet işleri görüşülür, halktan gelen davalar da karara bağlanırdı. Bu kurumun yönetim açısından işlevi nedir?
- A) Yalnız savaş kararı alması
- B) Yalnız vergi toplaması
- C) Yalnız elçileri kabul etmesi
- D) Yalnız ordu sevk etmesi
- E) Devletin en yüksek karar ve yargı organı olarak çalışması
3.
Bir kurum
Gök cisimlerinin düzenli gözlemi için kurulan yapıda, takvim hesaplamaları ve ölçümler yapılmıştır.
Yukarıda anlatılan kurum sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?
- A) Rasathane
- B) Şifahane
- C) Kervansaray
- D) Medrese
- E) Divan
4.
Bir politika
Yeni fethedilen bölgelere, üretimi sürdürmek ve yerleşimi güçlendirmek üzere planlı biçimde nüfus yerleştirilmiştir.
Yukarıdaki politikanın adı sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A) Devşirme
- B) İskân politikası
- C) Tımar
- D) Vakıf
- E) Ahilik
5.
| Dirlik türü | Kime verilir? |
|---|
| Has | Padişah ve üst düzey yöneticilere |
|---|
| Zeamet | Orta dereceli görevlilere |
|---|
| Tımar | ? |
|---|
Tabloda dirlik türleri ile verildiği kesimler eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A) Yabancı tüccarlara
- B) Yalnız vakıflara
- C) Yalnız yabancı elçilere
- D) Sipahilere ve hizmeti görülen askerlere
- E) Yalnız kadılara
6.
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A) Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B) Düzen kurumsuz yürümüştür.
- C) Dış koşullar etkisiz kalmıştır.
- D) Islahat girişimi olmamıştır.
- E) Uzun ömürlü düzen; kurumlarla sürdürülmüş, değişen dış koşullar karşısında ıslahatlarla ayakta tutulmaya çalışılmıştır.
7.
| Ölçüt | Tımarlı sipahi | Kapıkulu |
|---|
| Geliri | Dirlik geliri | Hazineden maaş |
|---|
| Bulunduğu yer | Taşra | Başkent |
|---|
Tabloda iki asker sınıfı karşılaştırılmıştır. Tablodaki bilgilerden hareketle ulaşılabilecek yargı hangisidir?
- A) İki sınıfın da hazineden maaş aldığı
- B) İki sınıfın da taşrada bulunduğu
- C) Kapıkulunun hazineye, tımarlı sipahinin toprağa bağlı olduğu
- D) Tımarlı sipahinin başkentte durduğu
- E) İki sınıf arasında fark bulunmadığı
8.
Bir bulgu üzerine
Bir bölgede aynı yıllarda hem uzun süren savaşlar hem de ağır vergiler kaydedilmiştir.
Yukarıdaki bulgunun taşrada beklenen sonucu sorulmaktadır. Buna göre yanıt hangi seçenektedir?
- A) Nüfus yerinde kalır.
- B) Nüfus hareketleri ve toprak terki artar.
- C) Üretim artar.
- D) Vergi gelirleri yükselir.
- E) Sonuç doğmaz.
9.
Kartlarda üç düzen numaralandırılmıştır. Doğrudan toprak gelirine dayanan düzen sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A) I
- B) II
- C) III
- D) Üçü de toprağa dayanır
- E) Belirlenemez
10.
Osmanlı taşra düzeninde kazalar sancakları, sancaklar da eyaletleri oluştururdu. Bu basamaklı yapının yönetime sağladığı kolaylık nedir?
- A) Vergi alınmasının engellenmesi
- B) Merkezin uzak bölgeleri kademeli olarak yönetebilmesi
- C) Kadıların kaldırılması
- D) Ordunun küçülmesi
- E) Sınırların belirsizleşmesi
11.
Şemada bir süreç verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A) Vergi gelirleri yükselir
- B) Üretim artar
- C) Taşrada huzursuzluk ve isyanlar yaygınlaşır
- D) Köylü toprağa döner
- E) Süreç kendiliğinden durur
12.
Şemada bir gelişme zinciri verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağı hangi seçenekle tamamlanmalıdır?
- A) Osmanlı gelirleri artar
- B) Osmanlı ekonomisi olumsuz etkilenir
- C) Akdeniz ticareti canlanır
- D) Yeni yollar kapanır
- E) Değişiklik olmaz
13.
Tımar sisteminde toprağını üst üste üç yıl boşta bırakan köylünün toprağı başkasına verilirdi. Bu kuralın devlet açısından amacı nedir?
- A) Üretimin ve dolayısıyla vergi gelirinin sürekliliğini korumak
- B) Köylüyü topraktan uzaklaştırmak
- C) Sipahinin gelirini azaltmak
- D) Toprağı satılabilir hâle getirmek
- E) Vergi toplamayı bırakmak
14.
Kadılar bulundukları kazada hem davalara bakar hem de narh ve vakıf işlerini denetlerdi. Bu geniş görev alanının taşra yönetimine etkisi nedir?
- A) Merkezin taşradaki denetimini tek bir görevli üzerinden sürdürebilmesi
- B) Kazalarda tek bir görevlinin yetkisiz kalması
- C) Yargının kaldırılması
- D) Vergi toplanamaması
- E) Vakıfların kapanması
15.
Hazinenin peşin gelire ihtiyaç duyduğu dönemlerde bazı bölgelerin vergisi açık artırmayla toplayıcılara verilmiştir. Bu uygulamanın adı hangisidir?
- A) Tımar
- B) Vakıf
- C) Devşirme
- D) İltizam
- E) Müsadere
16.
Bir tanım
Farklı dinden ve dilden toplulukları tek bir yönetim düzeni içinde toplayan, evrensel bir egemenlik anlayışına dayanan devlet biçimidir.
Yukarıda tanımı verilen anlayış sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A) Feodalite
- B) Cihanşümul devlet anlayışı
- C) Şehir devleti
- D) Koloni yönetimi
- E) Meşrutiyet
17.
Bir düzen
Toprağın mülkiyeti devlette kalır; belirli bir bölgenin vergi geliri, karşılığında asker besleyip yetiştirmesi şartıyla bir görevliye ayrılır.
Yukarıda işleyişi verilen düzen, Osmanlı’nın hem ordusunu hem üretimini ayakta tutan temel yapıdır. Sözü edilen düzenin adı nedir?
- A) İltizam
- B) Tımar sistemi
- C) Devşirme
- D) Vakıf
- E) Müsadere
18.
Grafikte bir yüzyıl boyunca fiyat seyri verilmiştir. Bu durumun sabit gelirli kesimlere etkisi sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A) Gelirleri yükselmiştir.
- B) Alım güçleri artmıştır.
- C) Etkilenmemişlerdir.
- D) Alım güçleri düşmüş, geçim koşulları ağırlaşmıştır.
- E) Yorum yapılamaz.
19.
| Kavram | Anlamı |
|---|
| Islahat | Var olan düzeni onarmaya yönelik düzenleme |
|---|
| Devrim | ? |
|---|
Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan tanım hangisidir?
- A) Askerî sefer
- B) Düzeni onarma
- C) Vergi toplama
- D) Toprak dağıtma
- E) Var olan düzeni kökten değiştiren dönüşüm
20.
Devşirme usulüyle alınan çocuklar önce Türk ailelerinin yanına verilir, sonra Acemi Ocağı’nda yetiştirilirdi. Bu aşamalı eğitimin amacı nedir?
- A) Çocukların askerlikten uzaklaştırılması
- B) Tarımda çalıştırılmaları
- C) Dil, gelenek ve düzene alıştırılarak devlete bağlı görevli yetiştirilmesi
- D) Ailelerine geri gönderilmeleri
- E) Yalnız zanaat öğretilmesi
CEVAP ANAHTARI
1. C
2. E
3. A
4. B
5. D
6. E
7. C
8. B
9. A
10. B
11. C
12. B
13. A
14. A
15. D
16. B
17. B
18. D
19. E
20. C
SoruGetir · https://sorugetir.com/yazili-sorulari/10-sinif/tarih/1-donem-2-yazili · özgün derleme, gerçek okul sınavının kopyası değildir.