Sömürgecilik Avrupa’da sermaye birikimini hızlandırırken sömürge bölgelerinde nüfus kaybına ve ekonomik bağımlılığa yol açmıştır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Sürecin taraflar üzerindeki etkisi farklıdır.
B)Avrupa bu süreçten ekonomik kazanç sağlamıştır.
C)Sömürge bölgeleri ağır insani bedel ödemiştir.
D)Bağımlılık ilişkisi ortaya çıkmıştır.
E)Süreç bütün taraflara aynı ölçüde yarar sağlamıştır.
2.
Medreselerde dinî ilimlerin yanında matematik, astronomi ve tıp da okutulmuştur. Bu bilgi dönemin eğitim anlayışı hakkında ne gösterir?
A)Yalnız dinî ilimlerin okutulduğunu
B)Eğitimin dinî ve aklî ilimleri birlikte kapsadığını
C)Tıbbın hiç öğretilmediğini
D)Astronominin yasak olduğunu
E)Medreselerin yalnız yöneticilere açık olduğunu
3.
Selçuklu şehirlerinde kurulan darüşşifalarda hem hasta tedavi edilir hem de yanındaki medresede hekim yetiştirilirdi. Bu ikili yapının sağlık alanına katkısı nedir?
A)Tedavi ile hekim yetiştirmenin aynı kurumda sürekli hâle gelmesi
B)Hastane sayısının azalması
C)Hekimliğin yasaklanması
D)İlaç üretiminin durması
E)Hastaların ücret ödemesi
4.
Sömürge yönetimleri, denetim altına aldıkları bölgelerde kendi dillerini ve yönetim düzenlerini yerleştirmiştir. Bu uygulamanın yerli toplumlar üzerindeki etkisi nedir?
A)Yerel dillerin güçlenmesi
B)Yerel kurumların korunması
C)Yerel dil ve kurumların zayıflayıp kültürel sürekliliğin kopması
D)Nüfusun artması
E)Ticaretin yerli halkın eline geçmesi
5.
Baharatın Ümit Burnu üzerinden okyanus yoluyla taşınmaya başlaması Akdeniz limanlarının işlem hacmini düşürmüştür. Bu değişimin Osmanlı ekonomisine etkisi nedir?
A)Gümrük gelirlerinin ve transit ticaretin gerilemesi
B)Limanların büyümesi
C)Vergi gelirlerinin artması
D)Kervan sayısının çoğalması
E)Ticaret yollarının kapanmaması
6.
Grafikte Amerika’dan Avrupa’ya gelen değerli maden miktarının dönemlere göre değişimi verilmiştir. Grafikteki artışın Avrupa ekonomisindeki sonucu ne olmuştur?
A)Paranın değer kazanması
B)Ticaretin durması
C)Üretimin sona ermesi
D)Madenlerin değersizleşmesi ve fiyatların genel olarak yükselmesi
E)Nüfusun azalması
7.
Kâtip Çelebi, kendi döneminde bilinen kitapları ve yazarları konu konu tanıtan kapsamlı bir eser hazırlamıştır. Böyle bir çalışmanın ilim hayatına katkısı nedir?
A)Kitap yazımının durması
B)Kütüphanelerin kapanması
C)Var olan bilginin derlenip aranabilir hâle gelmesi
D)Yeni eser yazılmasının yasaklanması
E)Eserlerin yalnız saraya verilmesi
8.
Fatih Sultan Mehmet, Semerkant’ta yetişmiş astronom ve matematikçi Ali Kuşçu’yu İstanbul’a davet edip medreselere ders vermesini istemiştir. Padişahın bu davetinin amacı nedir?
A)Medrese sayısını azaltmak
B)Başkentin bilim düzeyini yetişmiş bir âlimle yükseltmek
C)Semerkant’ı yönetmek
D)Astronomiyi yasaklamak
E)Yeni bir ordu kurmak
9.
Avrupalılar, doğudan gelen malların aracılar yüzünden pahalıya mal olmasından rahatsızdı ve gemicilikte önemli ilerlemeler kaydetmişlerdi. Bu iki durumun birlikte doğurduğu sonuç nedir?
A)Kara ticaretinin tümüyle bırakılması
B)Okyanusa açılarak yeni deniz yollarının aranması
C)Baharat kullanımının yasaklanması
D)Akdeniz limanlarının kapatılması
E)Gemi yapımının durdurulması
10.
Yapı
Öne çıkan özelliği
Süleymaniye Camii
Külliyesiyle birlikte bir şehir düzeni kurması
Selimiye Camii
?
Tabloda Mimar Sinan’ın iki eseri ile özellikleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik bırakılan özellik hangisidir?
A)Ahşap taşıyıcı sistemi kullanması
B)Tek katlı olarak yapılması
C)Süslemesiz bırakılması
D)Yalnız savunma amacı taşıması
E)Geniş kubbesiyle iç mekânı tek hacimde toplaması
11.
Osmanlı minyatürlerinde sefer güzergâhları, şehirler ve törenler ayrıntılı biçimde resmedilmiştir. Bu eserlerin bugünkü tarihçi için taşıdığı değer nedir?
A)Dönemin mekânları ve törenleri hakkında görsel kaynak olmaları
B)Yalnız süs değeri taşımaları
C)Metinlerin yerini almaları
D)Yalnız padişahı anlatmaları
E)Tarih yazımını gereksiz kılmaları
12.
Kurum
Giderini karşılayan
Medrese
Vakıf geliri
İmaret ve şifahane
?
Tabloda Türk-İslam şehirlerindeki kurumların giderlerini karşılayan kaynak gösterilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan kaynak hangisidir?
A)Öğrencilerden alınan ücret
B)Hastalardan alınan ücret
C)Yalnız savaş ganimeti
D)Yalnız gümrük vergisi
E)Bağışlanan mülklerin geliri, yani vakıf
13.
Köle ticareti yüzünden Afrika’da özellikle genç ve çalışabilir nüfus kıtadan koparılmıştır. Bu kaybın bölge üzerindeki uzun vadeli etkisi nedir?
A)Tarımsal üretimin artması
B)Nüfusun hızla çoğalması
C)Üretici nüfusun eksilmesiyle bölgenin gelişiminin sekteye uğraması
D)Şehirlerin büyümesi
E)Ticaretin bölge lehine gelişmesi
14.
Hollanda ve İngiltere, doğu ticaretini yürütmek için devletten geniş yetkiler almış büyük şirketler kurmuştur. Bu şirketlerin sömürgecilikteki rolü nedir?
A)Yalnız mal alıp satmaları
B)Ticaretin yanında toprak ve idare denetimini de üstlenmeleri
C)Yalnız gemi yapmaları
D)Sömürgeciliği sona erdirmeleri
E)Yalnız harita çizmeleri
15.
Anadolu Selçuklu kervansarayları yolcuyu üç gün boyunca ücretsiz ağırlar, hayvanına bakar ve hastasını tedavi ederdi. Bu uygulamanın gösterdiği anlayış nedir?
A)Ticaretin engellenmek istendiği
B)Yolcudan yüksek ücret alındığı
C)Hizmetin vakıf düzeniyle karşılıksız sunulduğu
D)Kervansarayların yalnız askerlere açık olduğu
E)Yolların kullanılmadığı
16.
Bir uyarı
Sömürge yönetimlerinin tuttuğu kayıtlarda bölge halkının kendi anlatısı çoğu kez yer almaz; olaylar yönetimin bakış açısından yazılmıştır.
Yukarıdaki uyarı, sömürge dönemi kaynaklarının kullanımına ilişkindir. Bu uyarının tarih araştırmasına yansıması nasıl olmalıdır?
A)Kayıtların hiç kullanılmaması
B)Kayıtların tartışmasız doğru sayılması
C)Kayıtların, yerel kaynaklar ve arkeolojik verilerle birlikte değerlendirilmesi
D)Yalnız yönetim kayıtlarına bakılması
E)Konunun araştırılmaktan vazgeçilmesi
17.
Evliya Çelebi, gezdiği şehirlerin yapılarını, halkını, âdetlerini ve konuşulan dilleri ayrıntılı biçimde kaydetmiştir. Bu kayıtların tarih araştırmalarındaki yeri nedir?
A)Resmî belgelerin yerini almaları
B)Yalnız edebî değer taşımaları
C)Şehirlerin adlarını değiştirmeleri
D)Resmî belgelerde bulunmayan günlük hayat bilgisi sunmaları
E)Hiçbir bilgi içermemeleri
18.
Bir öğrenci, Coğrafi Keşiflerin yalnız haritaları değil dünya ekonomisinin merkezini de değiştirdiğini fark etmiştir. Öğrencinin bu tespitinden çıkaracağı sonuç nedir?
A)Keşiflerin yalnız coğrafi bir olay olduğu
B)Dünya ticaretinin ağırlık merkezinin Atlas Okyanusu’na kaydığı
C)Akdeniz’in öneminin arttığı
D)Ticaretin durduğu
E)Avrupa’nın yoksullaştığı
19.
Şeritte sömürgeciliğin gelişimini gösteren olaylar sıralanmıştır. Şeritteki gelişmelerin Osmanlı açısından ortak sonucu nedir?
Fiyatların hızla yükseldiği bir dönemde geliri sabit kalan kesimler zorlanırken mal ve toprak sahipleri kazançlı çıkmıştır. Bu durumun toplumsal sonucu nedir?
A)Gelir dağılımının bozulup kesimler arasındaki farkın açılması