10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı

Tabloda iki metnin zaman ifadesi karşılaştırılmıştır. Masaldaki zaman ifadesinin bu biçimde kullanılmasının nedeni hangisidir?

• A) Masalın belirli bir tarihe bağlanmayarak her zamana ve yere uyarlanabilmesi
• B) Anlatıcının tarihi bilmemesi
• C) Masalın belge niteliği taşıması
• D) Masalın kısa olması
• E) Zamanın önemsiz sayılması

Kartlarda masalın bölümleri sırayla numaralandırılmıştır. Anlamla ilgisi bulunmayan, ölçülü ve kafiyeli sözlerle dinleyicinin dikkatini çeken bölüm kaç numaralıdır?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

Yukarıdaki dizelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

• A) Somut bir nesne soyut bir duruma taşınmıştır.
• B) Dizelerde imge kullanılmıştır.
• C) Dize sonlarında ses benzerliği vardır.
• D) Şair bir duygu durumunu aktarmaktadır.
• E) Dizeler belgesel bir olayı aktarmaktadır.

Kartlarda bir ürün grubunun özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri taşıyan ürünler hangi başlık altında toplanır?

• A) Bilimsel metinler
• B) Sözlü kültür ürünleri
• C) Resmî yazışmalar
• D) Hukuk metinleri
• E) Ders kitapları

Kartlarda şiirde kullanılan bazı unsurlar verilmiştir. Bu unsurların şiire kattığı ortak değer hangisidir?

• A) Ahenk
• B) Olay örgüsü
• C) Mekân
• D) Anlatıcı
• E) Didaktik amaç

Şemada bir masalın olay düzeni verilmiştir. Bir öğrenci yazdığı masalda kahramanın karşısına hiçbir engel çıkarmamıştır. Şemaya göre bu masalda eksik kalan bölüm ve doğuracağı sonuç hangisidir?

• A) Serim; kişiler tanıtılamaz
• B) Düğüm; olay ilgi çekiciliğini yitirir
• C) Çözüm; masal bitmez
• D) Dilek; masal kapanmaz
• E) Döşeme; masal başlayamaz

Yukarıdaki dizelerde çevre sorunuyla ilgili bir yargı doğrudan söylenmemiş, okurun çıkarım yapması beklenmiştir. Bu durum hangi kavramla açıklanır?

• A) Örtük ileti
• B) Açık ileti
• C) Ölçü
• D) Nazım birimi
• E) Kafiye

Tabloda nazım birimleri ve dize sayıları verilmiştir. Divan şiirinde yaygın olarak kullanılan, anlam bakımından kendi içinde bütünlük taşıyan iki dizelik birim hangisidir?

• A) Dörtlük
• B) Beyit
• C) Bent
• D) Dize
• E) Kıta

Yukarıdaki dizelerde gecenin mürekkebe benzetilerek yeni bir görüntü kurulması, şiirde hangi kavramla açıklanır?

• A) Ölçü
• B) Redif
• C) İmge
• D) Nazım birimi
• E) Kafiye

Tabloda iki metnin gerçeklikle ilişkisi karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaya göre şiirdeki gerçeklik için en uygun ifade hangisidir?

• A) Şiirde gerçeklik hiç bulunmaz.
• B) Şiirdeki gerçeklik, yaşamdan alınıp sanatsal olarak yeniden kurulan bir gerçekliktir.
• C) Şiir bilimsel bilgi vermeyi amaçlar.
• D) Şiirdeki gerçeklik doğrulanabilir olmalıdır.
• E) Şiir yalnızca belge sunar.

Tabloda iki ürün türü üç ölçüte göre karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sözlü ürünlerde yazar belirsizdir.
• B) Yazılı üründe metin sabittir.
• C) Sözlü ürün anlatılarak aktarılır.
• D) İki tür de aktarım yoluyla yaşar.
• E) Sözlü ürünler yazılı ürünlerden daha eskidir.

Yukarıdaki dizelerin her birinde eşit sayıda hece bulunmaktadır. Dizelerdeki hece sayısının eşitliğine dayanan ölçü hangisidir?

• A) Aruz ölçüsü
• B) Hece ölçüsü
• C) Serbest ölçü
• D) Karışık ölçü
• E) Ölçüsüz söyleyiş

Bir masalın kim tarafından ilk kez anlatıldığının bilinmemesi, bu ürünün hangi niteliğini gösterir?

• A) Didaktik olduğunu
• B) Kurmaca olduğunu
• C) Anonim olduğunu
• D) Manzum olduğunu
• E) Çeviri olduğunu

Bir masalın "Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine." sözüyle bitmesi, masalın hangi bölümüne örnektir?

• A) Serim bölümü
• B) Döşeme bölümü
• C) Dilek bölümü
• D) Düğüm bölümü
• E) Çözüm bölümü

Masallarda mekânın çoğu kez "bir memleket", "uzak diyarlar" gibi belirsiz ifadelerle verilmesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

• A) Anlatıcının coğrafya bilmemesi
• B) Masalın gerçek bir yeri anlatma amacı taşımaması
• C) Masalın belge olması
• D) Mekânın yapı unsuru olmaması
• E) Masalın çeviri olması

Tabloda iki kavramın özellikleri verilmiştir. Bu tabloya göre imge ile sembolü ayıran temel nokta hangisidir?

• A) İmgenin ölçüye bağlı olması
• B) İmgenin metne özgü ve yeni, sembolün ise yerleşik olması
• C) Sembolün yalnızca şiirde kullanılması
• D) İmgenin anlamsız olması
• E) İkisinin de aynı olması

Sözlü kültür ürünlerinde varyantların oluşmasının temel nedeni hangisidir?

• A) Ürünün ölçülü yazılması
• B) Ürünün basılı olarak çoğaltılması
• C) Ürünün tek bir kişiye ait olması
• D) Ürünün çeviri olması
• E) Ürünün yazılı bir asla bağlı olmadan anlatıcı aracılığıyla aktarılması

Şemada sözlü ürünlerin aktarım biçimi verilmiştir. Şemaya göre "gelenek" kavramı bu süreçte neyi ifade eder?

• A) Ürünün bir kişiye ait olmasını
• B) Ürünün hiç değişmeden kalmasını
• C) Ürünün yazıya geçirilmesini
• D) Ürünün kuşaklar boyunca belirli kalıplar içinde aktarılmasını
• E) Ürünün unutulmasını

Bir şiirde ahenk unsurlarının yoğun kullanılmasına karşın anlam bakımından hiçbir derinlik bulunmaması durumunda şiir için en uygun değerlendirme hangisidir?

• A) Ahenk şiiri her durumda başarılı kılar.
• B) Şiirde anlam hiç aranmaz.
• C) Ahenk tek başına yeterli değildir; şiir ses ve anlamın birlikteliğiyle değer kazanır.
• D) Şiirde yalnızca anlam önemlidir.
• E) Ahenk ile anlamın ilgisi yoktur.

Halk şiirinde dörtlüğün, divan şiirinde ise beytin temel nazım birimi olarak kullanılması öncelikle neyle açıklanır?

• A) Ölçünün bulunmamasıyla
• B) Dörtlüğün beyitten uzun olmasıyla
• C) Beytin daha kolay yazılmasıyla
• D) Şairlerin tercih yapmamasıyla
• E) Her iki geleneğin kendi içinde oluşmuş biçim kurallarına sahip olmasıyla