10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı

Tabloda iki metnin zaman ifadesi karşılaştırılmıştır. Masaldaki zaman ifadesinin bu biçimde kullanılmasının nedeni hangisidir?

• A) Masalın belirli bir tarihe bağlanmayarak her zamana ve yere uyarlanabilmesi
• B) Anlatıcının tarihi bilmemesi
• C) Masalın belge niteliği taşıması
• D) Masalın kısa olması
• E) Zamanın önemsiz sayılması

Kartlarda masalın bölümleri sırayla numaralandırılmıştır. Anlamla ilgisi bulunmayan, ölçülü ve kafiyeli sözlerle dinleyicinin dikkatini çeken bölüm kaç numaralıdır?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV
• E) V

Kartlarda bir ürün grubunun özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri taşıyan ürünler hangi başlık altında toplanır?

• A) Bilimsel metinler
• B) Sözlü kültür ürünleri
• C) Resmî yazışmalar
• D) Hukuk metinleri
• E) Ders kitapları

Şemada bir masalın olay düzeni verilmiştir. Bir öğrenci yazdığı masalda kahramanın karşısına hiçbir engel çıkarmamıştır. Şemaya göre bu masalda eksik kalan bölüm ve doğuracağı sonuç hangisidir?

• A) Serim; kişiler tanıtılamaz
• B) Düğüm; olay ilgi çekiciliğini yitirir
• C) Çözüm; masal bitmez
• D) Dilek; masal kapanmaz
• E) Döşeme; masal başlayamaz

Tabloda iki ürün türü üç ölçüte göre karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sözlü ürünlerde yazar belirsizdir.
• B) Yazılı üründe metin sabittir.
• C) Sözlü ürün anlatılarak aktarılır.
• D) İki tür de aktarım yoluyla yaşar.
• E) Sözlü ürünler yazılı ürünlerden daha eskidir.

Bir masalın kim tarafından ilk kez anlatıldığının bilinmemesi, bu ürünün hangi niteliğini gösterir?

• A) Didaktik olduğunu
• B) Kurmaca olduğunu
• C) Anonim olduğunu
• D) Manzum olduğunu
• E) Çeviri olduğunu

Bir masalın "Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine." sözüyle bitmesi, masalın hangi bölümüne örnektir?

• A) Serim bölümü
• B) Döşeme bölümü
• C) Dilek bölümü
• D) Düğüm bölümü
• E) Çözüm bölümü

Masallarda mekânın çoğu kez "bir memleket", "uzak diyarlar" gibi belirsiz ifadelerle verilmesi, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

• A) Anlatıcının coğrafya bilmemesi
• B) Masalın gerçek bir yeri anlatma amacı taşımaması
• C) Masalın belge olması
• D) Mekânın yapı unsuru olmaması
• E) Masalın çeviri olması

Sözlü kültür ürünlerinde varyantların oluşmasının temel nedeni hangisidir?

• A) Ürünün ölçülü yazılması
• B) Ürünün basılı olarak çoğaltılması
• C) Ürünün tek bir kişiye ait olması
• D) Ürünün çeviri olması
• E) Ürünün yazılı bir asla bağlı olmadan anlatıcı aracılığıyla aktarılması

Şemada sözlü ürünlerin aktarım biçimi verilmiştir. Şemaya göre "gelenek" kavramı bu süreçte neyi ifade eder?

• A) Ürünün bir kişiye ait olmasını
• B) Ürünün hiç değişmeden kalmasını
• C) Ürünün yazıya geçirilmesini
• D) Ürünün kuşaklar boyunca belirli kalıplar içinde aktarılmasını
• E) Ürünün unutulmasını

Kartlarda anlatmaya bağlı metinlerin yapı unsurları verilmiştir. Bu unsurlardan hangisi metnin "nerede" sorusuna karşılık gelir?

• A) Anlatıcı
• B) Olay
• C) Kişiler
• D) Zaman
• E) Mekân

Tabloda iki metnin anlattıkları bakımından farkı verilmiştir. Masalın bu özelliğini karşılayan kavram nedir?

• A) Nesnellik
• B) Kurmaca
• C) Tanıklık
• D) Belge
• E) Nakil

Kartlarda bu temada işlenen üç temel nitelik verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde masal hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) Masal aktarıldıkça hiç değişmez.
• B) Masal belge niteliği taşıyan bir metindir.
• C) Masalın yazarı her zaman bellidir.
• D) Masal; söyleyeni belirsiz, aktarıldıkça değişen ve gerçeklik dışı unsurlarla kurulan bir sözlü kültür ürünüdür.
• E) Masalda olağanüstü unsur bulunmaz.

Masal anlatıcısının anlatıya tekerlemeyle başlamasının dinleyici üzerindeki temel işlevi hangisidir?

• A) Dinleyiciyi gerçeklikten uzaklaştırıp masal dünyasına hazırlamak
• B) Olayın tarihini bildirmek
• C) Kişileri tanıtmak
• D) Mekânı betimlemek
• E) Dersi doğrudan vermek

Tabloda iki tür karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre fablı masaldan ayıran en belirgin özellik hangisidir?

• A) Anonim olmaması
• B) Kurmaca olmaması
• C) Ders vermemesi
• D) Manzum yazılamaması
• E) Kahramanlarının genellikle hayvanlardan seçilmesi

Yukarıdaki sözlerin farklı masallarda hemen hemen aynı biçimde karşımıza çıkması, sözlü kültür ürünlerinin hangi özelliğiyle ilgilidir?

• A) Ürünlerin belge niteliği taşıması
• B) Ürünlerin çeviri olması
• C) Kalıplaşmış ifadelerin belleğe ve aktarıma kolaylık sağlaması
• D) Ürünlerin ölçülü olması
• E) Ürünlerin yazarının belli olması

Yukarıdaki tekerlemede dizeler arasında anlam bağı bulunmadığı hâlde söz akıcı biçimde söylenebilmektedir. Bunu sağlayan temel unsur nedir?

• A) Kişi tanıtımı
• B) Olay örgüsü
• C) Ses tekrarlarına ve ritme dayalı ahenk
• D) Mekân betimlemesi
• E) Didaktik amaç

Yukarıdaki parçada masalın hangi özelliği belirgin biçimde öne çıkmaktadır?

• A) Olağanüstülük
• B) Nesnellik
• C) Bilimsellik
• D) Belgesellik
• E) Tarihsellik

Yukarıdaki parçada masal anlatıcısıyla ilgili hangi özellik dikkat çekmektedir?

• A) Anlatıcının kişileri hiç tanıtmaması
• B) Anlatıcının hiç görünmemesi
• C) Anlatıcının olayları belgelere dayandırması
• D) Anlatıcının kendini olayın içine katarak dinleyiciyle bağ kurması
• E) Anlatıcının zamanı kesin vermesi

Tabloda aynı masalın iki yöredeki bitişi karşılaştırılmıştır. Aynı ürünün yöreden yöreye böyle değişmesine ne ad verilir?

• A) Redif
• B) Motif
• C) Beyit
• D) Varyant
• E) Mazmun