10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı

Destanların bir toplumun ortak değerlerini, kahramanlık anlayışını ve dünya görüşünü yansıtması, bu türün hangi işlevini öne çıkarır?

• A) Ticari kayıt tutma
• B) Bilimsel bilgi üretme
• C) Hukuki düzenleme yapma
• D) Toplumsal belleği taşıma ve ortak kimliği pekiştirme
• E) Coğrafi ölçüm yapma

Yukarıdaki parçada olayların birbirini izleyerek verilmesi hangi anlatım biçiminin kullanıldığını gösterir?

• A) Kanıtlayıcı anlatım
• B) Betimleyici anlatım
• C) Açıklayıcı anlatım
• D) Tartışmacı anlatım
• E) Öyküleyici anlatım

Bir metnin okura bilgi ya da ahlaki bir ders vermeyi öncelikli amaç edinmesi, o metnin hangi üslupla yazıldığını gösterir?

• A) Didaktik üslup
• B) Lirik üslup
• C) Dramatik üslup
• D) Epik üslup
• E) Pastoral üslup

Birbirinden uzak coğrafyalardaki anlatılarda benzer motiflere rastlanmasının en uygun açıklaması hangisidir?

• A) Anlatıların birbirinden hiç etkilenmemesi
• B) Anlatıların aynı kişiye ait olması
• C) Motiflerin sonradan uydurulması
• D) Ortak insanlık deneyimleri ve kültürel etkileşim
• E) Motiflerin anlamsız olması

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) Sözlü geleneğin yazılı edebiyata katkısı yoktur.
• B) Anlatı türleri hiç değişmemiştir.
• C) Motifler yalnızca destanda bulunur.
• D) Anlatı türleri sözlü gelenekten beslenerek ortak motifler taşır ve zaman içinde biçim değiştirir.
• E) Türler arasında hiçbir ilişki yoktur.

Bir edebî eseri değerlendirirken yalnızca yazarın kişisel görüşlerine bakıp metnin kendisini incelemeyen bir okurun yaptığı hata hangisidir?

• A) Metni çok dikkatli okumak
• B) Değerlendirmeyi metin yerine metin dışı ölçütlere dayandırmak
• C) Temayı belirlemek
• D) Anlatıcıyı incelemek
• E) Dil özelliklerine bakmak

Fablda insan özelliklerinin hayvanlar üzerinden anlatılmasının okur açısından sağladığı temel yarar hangisidir?

• A) Eleştirinin doğrudan kişiye yönelmeden anlaşılabilmesi
• B) Metnin uzamasını sağlaması
• C) Ölçü kullanımını kolaylaştırması
• D) Metni belgeye dönüştürmesi
• E) Anlatıcıyı gizlemesi

Yukarıda anlatılan durum, edebiyat eseri ile yazarın yaşantısı arasındaki ilişki bakımından neyi gösterir?

• A) Yazarın hayal gücünü hiç kullanmadığını
• B) Eserin tamamen belgesel olduğunu
• C) Kurmacanın bulunmadığını
• D) Yazarın yaşantısının esere kaynaklık edebildiğini
• E) Eserin çeviri olduğunu

Şemada edebiyat ile toplum arasındaki ilişki verilmiştir. Şemaya göre edebiyatın toplumsal işlevi için en uygun ifade hangisidir?

• A) Edebiyat yalnızca eğlendirir.
• B) Edebiyatın toplumla ilgisi yoktur.
• C) Edebiyat sorunları çözer.
• D) Edebiyat toplumsal sorunları görünür kılarak farkındalık oluşturabilir.
• E) Edebiyat okuru etkilemez.

Tabloda iki dönem üç ölçütte karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Dilde sadeleşme yaşanmıştır.
• B) Ölçü anlayışı değişmiştir.
• C) Konular topluma yaklaşmıştır.
• D) Değişim birden çok alanı kapsamıştır.
• E) Sonraki dönem eserleri daha çok okunmuştur.

Bir yazarın aynı konuyu hem hikâye hem roman olarak işlemesi durumunda romanda öne çıkması beklenen fark hangisidir?

• A) Kişilerin ve olayların daha ayrıntılı ve katmanlı biçimde işlenmesi
• B) Ölçü kullanılması
• C) Kafiye eklenmesi
• D) Anlatıcının kaldırılması
• E) Mekânın hiç verilmemesi

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa en uygun ifade hangisidir?

• A) Metnin uzunluğu
• B) Metindeki kişi sayısı
• C) Metnin bütününden çıkan soyut ana düşünce
• D) Metindeki ölçü
• E) Metnin yazıldığı yıl

Tabloda üç edebî tür karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

• A) Bilgi verme amaçlı metin
• B) Ölçülü ve kafiyeli söyleyiş
• C) Tek olayla sınırlı kısa metin
• D) Yalnızca hayvan kahramanlar
• E) Geniş zaman ve çok sayıda kişiyi kapsayan uzun anlatı

Bir yazarın iletisini örtük biçimde vermeyi tercih etmesinin okuma süreci açısından sağladığı yarar hangisidir?

• A) Metnin belgeye dönüşmesi
• B) Metnin kısalması
• C) Okurun hiç düşünmemesi
• D) Okurun metinle etkin biçimde ilgilenip anlamı kendi kurması
• E) Ölçünün kolaylaşması

Tabloda fabllarda hayvanların temsil ettiği özellikler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Fabl geleneği düşünüldüğünde bu boşluğa en uygun ifade hangisidir?

• A) Cimrilik
• B) Korkaklık
• C) Tembellik
• D) Unutkanlık
• E) Güç ve otorite

Yukarıdaki parçayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

• A) Olağanüstü unsurlar kullanılmıştır.
• B) Kahraman toplum yararına hareket etmektedir.
• C) Sayı kalıpları anlatıya katılmıştır.
• D) Anlatı kahramanlık ekseninde ilerlemektedir.
• E) Olaylar belgelerle desteklenmiştir.

Kartlarda kültürel birikimin taşındığı üç ürün numaralandırılmıştır. Bu ürünlerin ortak yönü hangisidir?

• A) Hepsinin manzum olması
• B) Hepsinin anonim olması
• C) Her birinin kendi döneminin birikimini sonraki kuşaklara taşıması
• D) Hepsinin aynı dönemde üretilmesi
• E) Hiçbirinin okunmaması

Tabloda dönem koşullarının edebiyata yansıması verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

• A) Ölçü tartışmaları
• B) Doğa betimlemeleri
• C) Yurt özlemi ve yerinden olma teması
• D) Yazım kuralları
• E) Nazım birimi seçimi

Kartlarda birçok destan ve masalda tekrar eden anlatı ögeleri verilmiştir. Bu ögelere ne ad verilir?

• A) Beyit
• B) Redif
• C) Motif
• D) Mazmun
• E) Ölçü

Şemada doğal destanın oluşum süreci verilmiştir. Şemaya göre doğal destanın belirli bir yazara bağlanamamasının nedeni hangisidir?

• A) Metnin çeviri olması
• B) Metnin hiç anlatılmaması
• C) Metnin çok sayıda anlatıcının katkısıyla oluşması
• D) Metnin kısa olması
• E) Metnin ölçüsüz olması