11. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 2. Yazılı

Tabloda kas türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?

• A) İstemli
• B) Denetimsiz
• C) İstemsiz; yorulmadan ritmik olarak çalışır
• D) Yalnız uykuda çalışır
• E) Hiç çalışmaz

Tabloda bağışıklığın iki temel kavramı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?

• A) Vücuda giren mikrop
• B) Antijene özgü olarak üretilen ve ona bağlanarak etkisiz kılınmasını sağlayan protein
• C) Bir hormon türü
• D) Bir enzim türü
• E) Bir vitamin

Enfeksiyon sırasında vücut sıcaklığının yükselmesinin savunma açısından anlamı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Sıcaklığın rastgele artması
• B) Sıcaklığın etkeni beslemesi
• C) Sıcaklığın hastalık olması
• D) Sıcaklığın etkisiz olması
• E) Yükselen sıcaklığın birçok etkenin çoğalmasını zorlaştırması ve savunma tepkimelerini hızlandırması

Uzun süre alçıda kalan bir kolun kaslarının incelmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Alçının kası sıkması
• B) Kanın azalması
• C) Kemiğin kalınlaşması
• D) Kullanılmayan kasta protein yıkımının yapımı aşması; kasın körelmesi
• E) Kasın yağa dönüşmesi

Kaslar yalnız kasılarak kuvvet üretir; hareket iskelet, kas, eklem ve sinir sisteminin eş güdümüyle oluşur ve kasılma ile gevşemenin ikisi de ATP gerektirir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Kaslar gerektiğinde iterek de kuvvet uygular.
• B) Kalsiyum kasılmayı başlatır.
• C) Kıkırdak eklemde sürtünmeyi azaltır.
• D) Kullanılmayan kas körelir.
• E) Karşıt kas çiftleri ters hareketleri sağlar.

Doğal bağışıklık doğuştan ve özgül değildir; kazanılmış bağışıklık etkene özgüdür ve bellek oluşturur. Alerji ise zararsız bir maddeye verilen aşırı yanıttır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Aşı bellek oluşturur, serum oluşturmaz.
• B) Antibiyotik virüslere etki etmez.
• C) Alerji, bağışıklık dizgesinin zayıflığından kaynaklanır.
• D) Alerjide belirtileri vücudun kendi yanıtı doğurur.
• E) Ateş bir savunma yanıtıdır.

Yoğun egzersiz sırasında kas krampı görülmesinin olası nedenleri sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Kasın büyümesi
• B) Kemiğin kırılması
• C) Su ve mineral (özellikle kalsiyum, sodyum, potasyum) dengesinin bozulması ile enerji yetersizliğinin gevşemeyi engellemesi
• D) Kanın artması
• E) Kasın soğuması

Antibiyotiğin doktorun belirttiği süreden önce bırakılmasının sakıncası sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İlacın israf olması
• B) Görece dayanıklı bakterilerin sağ kalıp çoğalması ve dirençli soyların yayılması
• C) İlacın bozulması
• D) Hastalığın yok olması
• E) Hiçbir sakıncası olmaması

Tabloda aşı ve serum karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan etki hangisidir?

• A) Kalıcı bağışıklık sağlar
• B) Hiçbir etkisi yoktur
• C) Etki hemen başlar ama geçicidir; bellek oluşmaz
• D) Yalnız çocuklarda etkilidir
• E) Antijen üretir

Yukarıda özetlenen modele göre kasılma sırasında kasın kısalmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İpliklerin kısalması
• B) İpliklerin birbiri üzerinde kayarak örtüşme miktarının artması
• C) İpliklerin kopması
• D) İpliklerin şişmesi
• E) İpliklerin erimesi

Bazı alerjik tepkilerin yaşamı tehdit edecek düzeye ulaşabilmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Tepkinin bütün vücuda yayılarak yaygın damar genişlemesi ve solunum yollarında daralma yaratması
• B) Alerjenin çok olması
• C) Derinin kızarması
• D) Kaşıntının artması
• E) Gözlerin sulanması

Harekette yalnız kasların rol oynadığı görüşü eleştirel olarak değerlendirilmektedir. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Görüş eksiktir; kasın ürettiği kuvvet ancak iskelet, eklem ve sinir sisteminin eş güdümüyle harekete dönüşür
• B) Görüş doğrudur
• C) Kaslar gereksizdir
• D) Yalnız iskelet yeterlidir
• E) Hareket kendiliğinden olur

Kasların kemiklere kirişlerle (tendon) bağlanmasının sağladığı yarar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Kasın ısınması
• B) Kemiğin uzaması
• C) Kasın büyümesi
• D) Kasın ürettiği kuvvetin kemiğe aktarılması; dayanıklı bağ dokusunun büyük gerilmeye karşı koyabilmesi
• E) Eklemin kilitlenmesi

Hassas bitki olarak bilinen Mimosa pudica (küstüm otu) yapraklarına dokunulduğunda yaprakçıklarını hızla kapatır. Bu mekanik tepkinin ortaya çıkmasında; pulvinus adı verilen yaprak tabanındaki özel bölgelerde hücreler arası potasyum ($K^+$) ve su geçişlerinin ani olarak değişmesi rol oynar. Buna göre, küstüm otu yapraklarının dokunma uyarısına bağlı olarak kapanma mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Tepkinin yönü uyarının geldiği yöne bağlıdır ve olay büyüme hormonlarının orantısız dağılımı ile gerçekleşir.
• B) Olayın temelinde hücre bölünme hızının uyarının temas ettiği tarafta artması yatar.
• C) Hücrelerdeki tazyik (türgör) basıncının ani değişimiyle oluşan bu hareket sismonasti olup uyarının yönüne bağlı değildir.
• D) Bu mekanik tepki kalıcı bir hareket olup, bitkinin sadece o bölgesinde kuru madde miktarının artışına neden olur.

Bir hastalığı geçiren kişinin aynı hastalığa genellikle bir daha yakalanmamasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Etkenin yok olması
• B) Derinin kalınlaşması
• C) Vücudun etkeni unutması
• D) İlk karşılaşmada oluşan bellek hücrelerinin, ikinci karşılaşmada çok daha hızlı ve güçlü yanıt vermesi
• E) Kanın değişmesi

Viral hastalıklarda antibiyotik kullanımının yararsız olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Antibiyotiğin zayıf olması
• B) Virüslerin hızlı üremesi
• C) Virüslerin büyük olması
• D) Antibiyotiğin pahalı olması
• E) Antibiyotiklerin bakterilere özgü yapıları hedeflemesi; virüslerde bu yapıların bulunmaması

Kasın gevşemesinin de etkin bir süreç olduğu belirtilmektedir. Bu değerlendirmenin gerekçesi nedir?

• A) Gevşemenin kendiliğinden olması
• B) Kalsiyumun depolara geri pompalanmasının ve ipliklerin ayrılmasının enerji gerektirmesi
• C) Gevşemenin uyartı gerektirmesi
• D) Gevşemenin kası kısaltması
• E) Gevşemenin olmaması

Oynar eklemlerde kemik uçları neden kıkırdakla kaplıdır?

• A) Kemiği uzatması
• B) Kan üretmesi
• C) Kemiği sertleştirmesi
• D) Kası bağlaması
• E) Sürtünmeyi azaltarak aşınmayı önlemesi ve darbeleri soğurması

Bitkiler ve bazı canlılar çevrelerindeki uyartılara karşı çeşitli hareketler gerçekleştirir. Örneğin küstüm otu (Mimosa pudica) bitkisinin yapraklarına dokunulduğunda yaprakların hızla kapanması durumu, hücrelerdeki turgor basıncının ani değişimine dayanan mekanik bir tepkidir. Bu olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A) Uyartının yönüne bağlı olmayan, turgor değişimleriyle ortaya çıkan nasti hareketidir.
• B) Uyartının geldiği yöne bağlı olarak gerçekleşen tropizma hareketidir.
• C) Oksin hormonunun büyüme bölgesinde dengesiz dağılması sonucu oluşur.
• D) Hücre bölünme hızının artmasıyla dokularda kalıcı büyüme meydana getirir.

Alerjik tepkide burun akıntısı, kaşıntı ve şişlik görülmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Alerjenin zehirli olması
• B) Salınan histamin gibi maddelerin damarları genişletip geçirgenliği artırması
• C) Derinin kuruması
• D) Kanın azalması
• E) Havanın soğuması