Doğal kaynak potansiyeli ülkeler arası ilişkileri biçimlendirir; enerji hatları üretici, tüketici ve geçiş ülkelerini birbirine bağlar ve mekânsal unsurlar anlaşmazlık konusu olabilir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)Kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi arz güvenliğini artırır.
B)Sınır aşan sularda yukarı havza belirleyicidir.
C)Yenilenebilir enerji dışa bağımlılığı azaltır.
D)Enerji kaynağı olmayan bir ülke enerji ilişkilerinde hiçbir etkiye sahip olamaz.
E)Uluslararası birliktelikler görüşme zemini sağlar.
2.
Bir bölgedeki anlaşmazlığın mekânsal nedenlerini çözümlerken kullanılacak veriler sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Kaynak dağılışı haritaları, sınır ve yetki alanı verileri, ulaşım ve enerji hatlarının güzergâhları ile tarihsel bilgiler
B)Yalnız nüfus verileri
C)Yalnız iklim verileri
D)Yalnız yükselti verileri
E)Yalnız tarım verileri
3.
Bazı sınırların anlaşmazlığa açık olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Sınırların doğal ve kültürel bütünlükleri gözetmeden çizilmiş olması; aynı topluluğu bölmesi ya da kaynak alanlarını ayırması
B)Sınırların kısa olması
C)Sınırların uzun olması
D)Sınırların yeni olması
E)Anlaşmazlığın rastlantısal olması
4.
Organize sanayi bölgelerinin kurulmasının sağladığı yararlar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Altyapının ortak kullanılması, atık yönetiminin toplu yapılabilmesi ve sanayinin yerleşim alanlarından ayrılması
B)Yalnız arazi tahsisi
C)Yalnız vergi toplanması
D)Yalnız istihdam azaltılması
E)Hiçbir yarar sağlamaması
5.
Turizmin bir bölgede işlevsel bölge oluşturmasının nasıl gerçekleştiği sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Doğal sınırların değişmesiyle
B)İklimin değişmesiyle
C)Konaklama, ulaşım ve hizmet yatırımlarının belirli bir alanda yoğunlaşarak o alanı turizm ağırlıklı bir bölge hâline getirmesiyle
D)Nüfusun azalmasıyla
E)Tarımın bitmesiyle
6.
Bir durum
Bir ülke doğal gazının büyük bölümünü tek bir ülkeden ve tek bir hat üzerinden almaktadır.
Yukarıda anlatılan durumun yarattığı risk ve alınabilecek önlem hangisidir?
A)Risk bulunmaması
B)Hattın kapatılması
C)Yalnız fiyatın düşmesi
D)Yalnız tüketimin artması
E)Kesinti durumunda arzın tümüyle durması riski; önlem olarak kaynak ve güzergâh çeşitlendirmesi ile depolama kapasitesinin artırılması
7.
Hizmet sektörünün ekonomik kalkınmaya katkısının nitelik açısından değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Bütün hizmetler aynı katkıyı sağlar
B)Hizmetin katkısı yoktur
C)Bilişim, finans ve mühendislik gibi yüksek nitelikli hizmetler daha yüksek katma değer üretir; düşük nitelikli hizmetlerin katkısı sınırlı kalır
D)Yalnız turizm katkı sağlar
E)Katkı ölçülemez
8.
Anlaşmazlık konusu olabilen unsur
Neden
Sınır bölgeleri
Tarihsel iddialar, kaynak paylaşımı
Su havzaları
Sınır aşan akarsuların paylaşımı
Deniz alanları
?
Tabloda anlaşmazlık konusu olabilen mekânsal unsurlar verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan neden hangisidir?
A)Denizlerin geniş olması
B)Suyun tuzlu olması
C)Balıkçılığın azalması
D)Gemilerin çokluğu
E)Kıta sahanlığı, deniz yetki alanları ve deniz tabanındaki kaynaklar
9.
Türk kültür bölgesi
Başlıca ülkeler / alanlar
Orta Asya
Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan
Kafkasya
Azerbaycan
Balkanlar
?
Tabloda Türk kültür bölgeleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan alan hangisidir?
A)Bulgaristan, Kuzey Makedonya, Kosova ve Batı Trakya gibi Türk topluluklarının yaşadığı alanlar
B)Kuzey Afrika
C)Güney Amerika
D)Doğu Asya
E)Okyanusya
10.
Taraf
Enerji nakil hattından beklentisi
Üretici ülke
Kaynağını pazara ulaştırmak ve gelir elde etmek
Tüketici ülke
Kesintisiz ve uygun fiyatlı arz sağlamak
Geçiş ülkesi
?
Tabloda enerji nakil hatlarının tarafları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan beklenti hangisidir?
A)Geçiş geliri elde etmek ve stratejik konumunu güçlendirmek
B)Kaynağa sahip olmak
C)Hattı kapatmak
D)Fiyatı belirlemek
E)Beklenti bulunmaması
11.
Teknolojinin kültürel etkileşim üzerindeki etkisi değerlendirilmektedir. Doğru değerlendirme hangisidir?
A)Yalnız kültürleri zenginleştirir
B)Hiçbir etkisi yoktur
C)Yalnız kültürleri yok eder
D)Kültürler arası tanışmayı ve yerel kültürlerin görünür olmasını kolaylaştırır; aynı zamanda baskın kültürlerin yayılmasıyla tektipleşme riski doğurur
E)Etki ölçülemez
12.
Etki
Yönü
Gelir ve istihdam sağlaması
Olumlu
Taşıma kapasitesinin aşılması
?
Tabloda turizmin etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
A)Olumlu; istihdamın artması
B)Olumlu; gelirin artması
C)Etkisiz
D)Olumsuz; doğal ve kültürel değerlerin yıpranması
E)Belirsiz
13.
Sulama yatırımlarının tarımsal gelir üzerindeki etkisi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Etkisi bulunmaması
B)Yağışa bağımlılığı azaltarak yılda birden çok ürün alınmasını ve daha yüksek gelirli ürünlere geçilmesini sağlaması
C)Gelirin azalması
D)Toprağın bozulması yalnızca
E)Üretimin durması
14.
Özellik
Gelişmiş ülke
Gelişmekte olan ülke
Baskın sektör
Hizmet ve yüksek teknolojili sanayi
Tarım ve emek yoğun sanayi
İhracat yapısı
Yüksek katma değerli ürünler
?
Tabloda ülke grupları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?
A)Yüksek teknolojili ürünler
B)İhracat yapmama
C)Yalnız hizmet
D)Yalnız yazılım
E)Ham madde ve düşük katma değerli ürünler
15.
Ülke
İhracatının gittiği pazar
A
Tek bir ülkeye %72
B
Birçok ülkeye dağılmış
Tabloda iki ülkenin ihracat yapısı verilmiştir. A ülkesinin karşılaştığı risk hangisidir?
A)İhracat yapamaması
B)Alıcı ülkedeki bir daralmanın ihracatı ağır biçimde etkilemesi
C)Üretim yapamaması
D)Nüfusunun azalması
E)Ulaşımının olmaması
16.
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemadaki son basamağın sağladığı yarar hangisidir?
A)Kaynağın çatışma yerine ortak kazanca dönüşmesi
B)Kaynağın kullanılamaması
C)Anlaşmazlığın büyümesi
D)Yetki alanlarının kaldırılması
E)Keşfin geçersizleşmesi
17.
Kuruluş türü
Çalışma alanı
Ekonomik birlik
Ticaret ve gümrük düzenlemeleri
Sağlık alanındaki uluslararası kuruluş
?
Tabloda uluslararası kuruluşlar verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
A)Gümrük vergisi koymak
B)Salgınlarda ortak yaklaşım ve standart belirlemek
C)Sınır çizmek
D)Ordu kurmak
E)Vergi toplamak
18.
Yurt dışında yaşayan toplulukların ülkeler arası kültürel ve ekonomik etkileşimdeki rolü sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Rollerinin bulunmaması
B)Yalnız göç etmeleri
C)İki ülke arasında kültürel köprü kurmaları, ticari bağlantı ve yatırım kanalları oluşturmaları
D)Yalnız turizm yapmaları
E)Etkilerinin ölçülememesi
19.
Teknolojiye erişimdeki eşitsizliğin ülkeler arası gelişmişlik farkını derinleştirmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?
A)Teknolojiye erişen ülkelerin verimliliğini ve katma değerini artırırken erişemeyenlerin geride kalması; farkın zamanla büyümesi
B)Teknolojinin gereksiz olması
C)Teknolojinin ucuz olması
D)Farkın azalması
E)Etkisinin bulunmaması
20.
Kartlarda ülkeleri bir araya getiren nedenler verilmiştir. Bu nedenlerin ortak yönü hangisidir?