12. Sınıf Coğrafya 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| Çoraklaşma | Toprakta tuz birikerek verimin düşmesi |
| Çölleşme | ? |
Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Yağışın artması
- B Toprakta tuz birikmesi
- C Toprağın kalınlaşması
- D Kurak ve yarı kurak alanlarda toprağın verimini yitirip çöl koşullarına yaklaşması
- E Bitki örtüsünün gürleşmesi
| Etki | Yönü |
|---|---|
| Gelir ve istihdam sağlaması | Olumlu |
| Taşıma kapasitesinin aşılması | ? |
Tabloda turizmin etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
- A Olumlu; istihdamın artması
- B Olumlu; gelirin artması
- C Etkisiz
- D Olumsuz; doğal ve kültürel değerlerin yıpranması
- E Belirsiz
| Koruma projesi | Yerel halkın katılımı | Sonuç |
|---|---|---|
| A | Var | Sürdürülebilir oldu |
| B | Yok | Destek bitince durdu |
Tabloda iki proje karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?
- A Yerel halkın katılımının korumayı kalıcı kıldığı
- B Katılımın etkisiz olduğu
- C Dış desteğin yeterli olduğu
- D İki projenin aynı olduğu
- E Korumanın imkânsız olduğu
Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Koruma gereksizdir.
- B Toprak kaybı geri döndürülebilir.
- C Miras kırılgan değildir.
- D Politikanın etkisi yoktur.
- E Doğal ve kültürel varlıkların korunması, geri dönüşü olmayan kayıpları önleyen politikalarla mümkündür.
| Ülke | İhracatının gittiği pazar |
|---|---|
| A | Tek bir ülkeye %72 |
| B | Birçok ülkeye dağılmış |
Tabloda iki ülkenin ihracat yapısı verilmiştir. A ülkesinin karşılaştığı risk hangisidir?
- A İhracat yapamaması
- B Alıcı ülkedeki bir daralmanın ihracatı ağır biçimde etkilemesi
- C Üretim yapamaması
- D Nüfusunun azalması
- E Ulaşımının olmaması
Bir tanım
Tarım arazisindeki fazla suyun, açılan kanallar ya da gömülü borularla kontrollü biçimde uzaklaştırılması.
Yukarıda tanımı verilen uygulama hangisidir?
- A Drenaj
- B Sulama
- C Teraslama
- D Gübreleme
- E Nadas
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemadaki son basamağın sağladığı yarar hangisidir?
- A Kaynağın çatışma yerine ortak kazanca dönüşmesi
- B Kaynağın kullanılamaması
- C Anlaşmazlığın büyümesi
- D Yetki alanlarının kaldırılması
- E Keşfin geçersizleşmesi
Kartlarda miras alanlarını tehdit eden etkenler verilmiştir. Bu etkenlerin ortak yönü hangisidir?
- A Hepsinin jeolojik olması
- B Hepsinin doğal olması
- C Hepsinin önlenemez olması
- D Hepsinin iklimle ilgili olması
- E Hepsinin insan kaynaklı ve önlenebilir olması
| Kuruluş türü | Çalışma alanı |
|---|---|
| Ekonomik birlik | Ticaret ve gümrük düzenlemeleri |
| Sağlık alanındaki uluslararası kuruluş | ? |
Tabloda uluslararası kuruluşlar verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Gümrük vergisi koymak
- B Salgınlarda ortak yaklaşım ve standart belirlemek
- C Sınır çizmek
- D Ordu kurmak
- E Vergi toplamak
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Bu sürecin adı hangisidir?
- A Havza planlaması
- B Kentsel dönüşüm
- C Arazi toplulaştırma
- D Çevresel etki değerlendirmesi
- E İmar planı
| Miras türü | Örnek |
|---|---|
| Doğal miras | Peribacaları, travertenler, mağaralar |
| Kültürel miras | ? |
Tabloda miras türleri örneklendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?
- A Kanyonlar
- B Mağaralar
- C Travertenler
- D Tarihî kentler, höyükler, anıtsal yapılar
- E Fay hatları
Kartlarda ülkeleri bir araya getiren nedenler verilmiştir. Bu nedenlerin ortak yönü hangisidir?
- A Hepsinin ekonomik olması
- B Hepsinin yerel olması
- C Hiçbirinin tek bir ülke tarafından çözülememesi
- D Hepsinin çevreyle ilgili olması
- E Hepsinin çözülemez olması
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu sorunu önlemenin yolu hangisidir?
- A Buharlaşmayı artırmak
- B Sulamayı artırmak
- C Drenajı kaldırmak
- D Toprağı sürmemek
- E Drenaj sistemi kurup sulamayı ölçülü yapmak
| Yardım biçimi | Uzun vadeli etkisi |
|---|---|
| Yalnızca gıda göndermek | İhtiyaç sürekli tekrarlanır |
| Üretim kapasitesi kurmak | ? |
Tabloda kalkınma yardımı biçimleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?
- A İhtiyacın tekrarlanması
- B Bölgenin kendi ihtiyacını karşılayabilir duruma gelmesi
- C Üretimin durması
- D Bağımlılığın artması
- E Yardımın gereksizleşmemesi
| Araç | İşleyişi |
|---|---|
| Kirleten öder ilkesi | Zararın maliyetini kirletene yüklemek |
| Teşvik | ? |
Tabloda çevre politikası araçları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?
- A Üretimi durdurmak
- B Kirleteni cezalandırmak
- C Temiz teknolojiye geçeni destekleyerek yönlendirmek
- D Vergiyi artırmak
- E Denetimi kaldırmak
| Turizm türü | Dayandığı kaynak |
|---|---|
| Kültür turizmi | Tarihî ve kültürel miras |
| Ekoturizm | ? |
Tabloda turizm türleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?
- A Alışveriş merkezleri
- B Tarihî yapılar
- C Korunan doğal alanlar ve biyoçeşitlilik
- D Kongre salonları
- E Sanayi tesisleri
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, bir bölgede ağaçlandırma çalışması yapıldığını duyup "Öyleyse orada erozyon sorunu tamamen bitmiştir." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Erozyonu tanımlayamamak
- B Ağaçlandırmayı görememek
- C Bölgeyi bulamamak
- D Yeni dikilen fidanların koruma sağlaması için gereken süreyi hesaba katmamak
- E Fidanı sayamamak
| Ülke | Turizm geliri | Ziyaretçi sayısı |
|---|---|---|
| A | 30 milyar $ | 20 milyon |
| B | 18 milyar $ | 30 milyon |
Tabloda iki ülkenin turizm verileri verilmiştir. Ziyaretçi başına gelir bakımından doğru karşılaştırma hangisidir?
- A İki ülkede eşittir.
- B B ülkesinde daha yüksektir.
- C A ülkesinde ziyaretçi başına gelir B'nin iki katından fazladır.
- D Hesaplanamaz.
- E A ülkesinde daha düşüktür.
| Ölçek | Örnek çalışma |
|---|---|
| Yerel dernek | Bir derenin temizlenmesi |
| Uluslararası kuruluş | ? |
Tabloda çevresel organizasyonlar ölçeklerine göre verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?
- A Bir okulun boyanması
- B Bir sokağın süpürülmesi
- C Bir derenin temizlenmesi
- D Bir bahçenin sulanması
- E Ülkeler arası ortak çevre sözleşmelerinin hazırlanması
Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre erozyonun ikinci bir zararı hangisidir?
- A Eğimin artması
- B Yağışın azalması
- C Baraj göllerinin dolarak ömrünü yitirmesi
- D Toprağın kalınlaşması
- E Verimin yükselmesi
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Çölleşme, kurak ve yarı kurak alanlarda toprağın üretkenliğini yitirmesi sürecidir.
- Çoraklaşma tuz birikmesiyle ilgili.
- Çölleşme daha geniş bir bozulmayı anlatır.
- Yani toprağın verimini yitirip çöl koşullarına yaklaşmasıdır.
2. sorunun çözümü
Ziyaretçi sayısı alanın kaldırabileceği düzeyi aştığında doğal ve kültürel değerler zarar görür.
- İlk satır turizmin kazancını gösteriyor.
- Kapasite aşımı ise bir zarar durumudur.
- Bu yönüyle etki olumsuzdur.
3. sorunun çözümü
Koruma çalışmasını sahiplenen yerel topluluk, dış destek bittiğinde de uygulamayı sürdürür.
- A projesinde katılım var ve süreklilik sağlanmış.
- B projesinde katılım yok, destek bitince durmuş.
- Kalıcılığı sağlayan yerel katılımdır.
4. sorunun çözümü
Kartlar geri dönüşsüz kaybı, mirasın kırılganlığını ve politikanın yönlendiriciliğini birlikte gösterir.
- Birinci kart geri dönüşsüz kaybı veriyor.
- İkinci kart mirasın kırılganlığını ekliyor.
- Üçüncü kart politikanın rolünü getiriyor.
5. sorunun çözümü
Tek pazara bağımlılık, o pazardaki dalgalanmaların doğrudan ve büyük ölçüde yansımasına yol açar.
- A ülkesinin ihracatı neredeyse tek pazara gidiyor.
- O pazarda bir daralma olabilir.
- Bu durumda ihracatın büyük bölümü etkilenir.
6. sorunun çözümü
Fazla suyun araziden denetimli biçimde uzaklaştırılmasına drenaj denir.
- Tanımda fazla suyun uzaklaştırılması geçiyor.
- İşlem kanal ya da boruyla yapılıyor.
- Bu uygulamaya drenaj denir.
7. sorunun çözümü
Ortak işletme, hak tartışmasını askıya alarak kaynağın her iki tarafa da kazanç sağlamasını mümkün kılar.
- Örtüşme bir anlaşmazlık doğuruyor.
- Ortak işletme bu tartışmayı aşıyor.
- Kaynak böylece ortak kazanca dönüşüyor.
8. sorunun çözümü
Kartlardaki tehditlerin tamamı insan etkinliklerinden doğduğu için alınacak kararlarla azaltılabilir.
- Kartlarda ziyaret, yapılaşma, kirlilik ve bakım var.
- Hepsi insan kararlarına bağlı.
- Bu yüzden önlenebilir tehditlerdir.
9. sorunun çözümü
Sağlık alanındaki uluslararası kuruluşlar, sınır tanımayan sağlık sorunlarında ortak yaklaşım ve standart oluşturur.
- Ekonomik birlik ticareti düzenliyor.
- Sağlık kuruluşu da kendi alanında düzenleme yapar.
- Bu, ortak yaklaşım ve standart belirlemektir.
10. sorunun çözümü
Bir yatırımın olası çevresel etkilerinin önceden incelenip önlem belirlenmesi sürecine çevresel etki değerlendirmesi denir.
- Süreç proje uygulanmadan önce işliyor.
- Olası etkiler ve önlemler belirleniyor.
- Bu sürece çevresel etki değerlendirmesi denir.
11. sorunun çözümü
İnsan eliyle oluşturulmuş ve tarihî değer taşıyan yapılar kültürel mirası oluşturur.
- İlk satırdaki örnekler doğa ürünü.
- İkinci tür insan ürünü olmalı.
- Tarihî kentler ve yapılar bu türe girer.
12. sorunun çözümü
Etkisi sınırları aşan sorunlar, tek bir devletin çabasıyla çözülemez; ortak yapı gerektirir.
- Kartlardaki sorunlar birden çok ülkeyi ilgilendiriyor.
- Tek ülkenin çabası yetersiz kalır.
- Bu yüzden birliktelik kurulur.
13. sorunun çözümü
Fazla suyun uzaklaştırılması taban suyunun yükselmesini önler; böylece tuz yüzeye taşınmaz.
- Sorun drenajsız arazide aşırı sulamadan doğuyor.
- Taban suyu yükselince tuz yüzeye çıkıyor.
- Çözüm drenaj ve ölçülü sulamadır.
14. sorunun çözümü
Üretim kapasitesi kazandıran yardım, dışarıdan gelen desteğe olan ihtiyacı zamanla ortadan kaldırır.
- Gıda yardımı anlık ihtiyacı karşılıyor.
- Kapasite yardımı üretme gücü kazandırıyor.
- Bu, kendi ihtiyacını karşılayabilmeyi sağlar.
15. sorunun çözümü
Teşvik, istenen davranışı ödüllendirerek yönlendiren bir politika aracıdır.
- Kirleten öder ilkesi maliyet yükleyerek caydırıyor.
- Teşvik ters yönde işlemeli.
- Yani istenen davranışı destekleyerek yönlendirir.
16. sorunun çözümü
Ekoturizm, doğal alanların bozulmadan ziyaret edilmesine dayanan turizm türüdür.
- Kültür turizmi tarihî mirasa dayanıyor.
- Ekoturizm doğaya dayanmalı.
- Kaynağı korunan doğal alanlardır.
17. sorunun çözümü
Fidanların kök sistemi toprağı tutacak düzeye gelene kadar yıllar geçer; bu sürede koruma tam sağlanmaz.
- Ağaçlandırma yeni yapılmış.
- Fidanların kökleri henüz gelişmemiş.
- Koruma etkisi ancak zamanla ortaya çıkar.
18. sorunun çözümü
A: 30 ÷ 20 = 1.500 $; B: 18 ÷ 30 = 600 $. A, B'nin iki katından fazladır.
- Ziyaretçi başına gelir = gelir ÷ ziyaretçi.
- A için: 30 milyar ÷ 20 milyon = 1.500 $.
- B için: 18 milyar ÷ 30 milyon = 600 $. A daha yüksektir.
19. sorunun çözümü
Uluslararası kuruluşlar, sınır aşan çevre sorunlarında ortak kural ve sözleşmelerin oluşmasında rol alır.
- Yerel dernek dar ölçekte çalışıyor.
- Uluslararası kuruluş geniş ölçekte olmalı.
- Bu ölçekte iş, ortak sözleşmelerin hazırlanmasıdır.
20. sorunun çözümü
Taşınan malzeme baraj gölünde birikerek depolama hacmini azaltır ve tesisin ömrünü kısaltır.
- İlk zarar toprağın ve verimin kaybı.
- Taşınan malzeme bir yerde birikiyor.
- Baraj gölünde birikince hacim azalır.