12. Sınıf Coğrafya 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Yer adı | Anlattığı |
|---|---|
| Demirciler, Bakırcılar | Geçmişteki zanaat kolları |
| Söğütlü, Çamlık | ? |
Tabloda yer adları yorumlanmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?
- A Alandaki geçmiş bitki örtüsü
- B Alandaki maden yatakları
- C Alandaki nüfus sayısı
- D Alandaki yükselti
- E Alandaki yağış miktarı
Sera gazı salımını sınırlamak için ülkeler uluslararası anlaşmalar imzalamaktadır. Bu anlaşmaların gerekliliği aranmaktadır. Buna göre neden anlaşma gerekir?
- A Sorunun etkisi sınır tanımadığı için ortak taahhüt gerekir
- B Anlaşmalar turizmi artırdığı için
- C Her ülke kendi başına çözebildiği için
- D Sera gazı yalnız bir ülkeyi etkilediği için
- E Anlaşmalar zorunlu olmadığı için
Bir balıkçılık bölgesinde av miktarı sınırlandırılmakta ve üreme dönemlerinde av yasağı uygulanmaktadır. Bu uygulamanın amacı aranmaktadır. Buna göre amaç nedir?
- A Balıkçıların gelirini kalıcı olarak düşürmek
- B Balık popülasyonunun kendini yenilemesine olanak vermek
- C Deniz suyunu temizlemek
- D Turizmi artırmak
- E Deniz taşımacılığını hızlandırmak
| Yön | Örnek |
|---|---|
| Doğa kültürü etkiler | İklime göre biçimlenen ev tipi |
| Kültür doğayı etkiler | ? |
Tabloda karşılıklı etkileşim örneklendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?
- A Yağışın ev tipini belirlemesi
- B Sulama kanallarıyla ovanın tarıma açılması
- C Yükseltinin sıcaklığı düşürmesi
- D Rüzgârın yön değiştirmesi
- E Toprağın kendiliğinden oluşması
Bir tanım
Belirli bir yöreye özgü niteliği, ünü ya da üretim yöntemi olan ürünün adının koruma altına alınması.
Yukarıda tanımı verilen uygulama hangisidir?
- A İhracat izni
- B Marka tescili
- C Patent
- D Standart belgesi
- E Coğrafi işaret
Kurak bir bölgede salma sulama yerine damla sulamaya geçilmektedir. Bu değişimin sağladığı yarar aranmaktadır. Buna göre hangi yarar sağlanır?
- A Su tüketiminin artması
- B Toprağın tuzlanmasının hızlanması
- C Verimin düşmesi
- D Su kullanımının azalması ve buharlaşma kaybının düşmesi
- E Sulama süresinin gereksiz uzaması
Kartlarda transit ticaretin bir ülkeye sağladığı kazanımlar verilmiştir. Bu kazanımların ortak kaynağı hangisidir?
- A Malın ithal edilmesi
- B Malın ülkede tüketilmesi
- C Malın üretilmesi
- D Malın ülke üzerinden geçerken hizmet satın alması
- E Malın yok edilmesi
Doğal bir alanda hem koruma hem kullanım isteği bulunmaktadır. Uygun yaklaşım aranmaktadır. Buna göre hangi yol izlenmelidir?
- A Alanı tümüyle yapılaşmaya açmak
- B Kullanımı tümüyle yasaklamak
- C Kararı tesadüfe bırakmak
- D Alanı özelleştirip denetimi kaldırmak
- E Taşıma kapasitesini aşmayan, planlı ve denetimli kullanım
Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kültür ile mekân karşılıklı olarak birbirini biçimlendirir ve bu birikim ancak aktarımla sürer.
- B Kültür mekândan bağımsızdır.
- C Mekân kültürden etkilenmez.
- D Miras aktarımsız da yaşar.
- E Birikim kendiliğinden sürer.
| Miras türü | Örnek |
|---|---|
| Somut kültürel miras | Han, köprü, kale |
| Somut olmayan kültürel miras | ? |
Tabloda kültürel miras türleri örneklendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Cami
- B Geleneksel el sanatı bilgisi ve sözlü anlatı
- C Kervansaray
- D Su kemeri
- E Sur duvarı
| Etki | Yönü |
|---|---|
| Yatırım ve istihdam getirmesi | Olumlu |
| Kararların ülke dışında alınması | ? |
Tabloda ulusötesi şirketlerin etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Olumlu; yatırımın artması
- B Olumlu; istihdamın artması
- C Etkisiz
- D Olumsuz; yerel ekonominin dışarıdaki kararlara bağımlı hâle gelmesi
- E Belirsiz
| Bölge | Geleneksel yapı malzemesi |
|---|---|
| Ormanlık alanlar | Ahşap |
| Ağaçsız bozkır | ? |
Tabloda yapı malzemeleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?
- A Alüminyum
- B Ahşap
- C Çelik
- D Cam
- E Kerpiç ve taş
Doğal ve kültürel değeri yüksek alanlar özel statüyle koruma altına alınmaktadır. Millî park ilan etmenin amacı aranmaktadır. Buna göre amaç nedir?
- A Alanı yapılaşmaya açmak
- B Alanı tarım arazisine çevirmek
- C Madencilik yapmak
- D Doğal ve kültürel değerleri korumak, denetimli kullanıma açmak
- E Alanı tümüyle kapatmak
| Taşıma türü | Birim maliyet | Uygun olduğu yük |
|---|---|---|
| Deniz yolu | En düşük | Ağır ve büyük hacimli |
| Demir yolu | Düşük | ? |
Tabloda taşıma türleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
- A Hafif ve pahalı yükler
- B Çabuk bozulan küçük yükler
- C Yalnızca yolcu
- D Denizaşırı yükler
- E Kara içinde uzun mesafeye taşınan ağır yükler
Bir olay
Bir liman işletmesinin bilgi sistemine yapılan saldırı sonucu konteyner takibi durmuş, yükleme birkaç gün yapılamamıştır.
Yukarıdaki olay hangi sonucu göstermektedir?
- A Konteynerin kullanılamayacağını
- B Limanın gereksizliğini
- C Fiziksel ticaretin dijital sistemlere bağımlı hâle geldiğini
- D Ticaretin dijitalden bağımsız olduğunu
- E Yüklemenin elle yapılamayacağını
Kartlarda bir kavramın öğeleri verilmiştir. Bu öğelerin oluşturduğu bütüne ne ad verilir?
- A Kültür
- B Ekonomi
- C Mekân
- D Nüfus
- E Yerleşme
Bir akarsuya arıtılmadan sanayi atığı bırakılmaktadır. Akarsu ekosistemindeki sonuç aranmaktadır. Buna göre ne beklenir?
- A Su kalitesinin yükselmesi
- B Balık türlerinin artması
- C Suyun berraklaşması
- D Suda oksijenin azalması ve canlı türlerinin yok olması
- E Akarsu debisinin artması
Bir çıkarım üzerine
Bir kişi, bir ülkenin limanlarından geçen yük miktarının yüksek olduğunu görüp "Öyleyse bu ülke bu malların üreticisidir." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?
- A Ülkeyi tanımamak
- B Yükü ölçememek
- C Limanı bulamamak
- D Transit geçen yükü, ülkede üretilen malla karıştırmak
- E Malı adlandıramamak
| Alan | Yıllık ziyaretçi | Alanın taşıma kapasitesi |
|---|---|---|
| A miras alanı | 1.400.000 | 400.000 |
Tabloda bir miras alanının verileri verilmiştir. Bu tabloya göre alınması gereken önlem hangisidir?
- A Hiçbir şey yapmamak
- B Ziyaretçi sayısını artırmak
- C Alanı genişletmek
- D Bileti ücretsiz yapmak
- E Ziyaretçi sayısını randevu ve kota ile sınırlamak
| Dönem | Küresel ticaret hacmi |
|---|---|
| 1990 | Düşük |
| 2020 | Çok yüksek |
Tabloda küresel ticaretteki değişim verilmiştir. Bu artışta en belirleyici olan gelişme hangisidir?
- A Konteyner taşımacılığı ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi
- B Nüfusun azalması
- C Limanların kapanması
- D Ulaşımın pahalanması
- E İletişimin zorlaşması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Yer adları, alanın geçmişteki doğal ve ekonomik özelliklerini taşıyan kültürel kayıtlardır.
- İlk grup zanaatları anlatıyor.
- İkinci grup bitki adlarından türemiş.
- Bu adlar geçmiş bitki örtüsünü gösterir.
2. sorunun çözümü
Sera gazları atmosferde dağılır; tek ülkenin çabası yeterli olmadığından ortak taahhüt gerekir.
- Salım yapılan yerde kalmaz.
- Tek taraflı azaltım sorunu çözmez.
- Ortak taahhüt gerekir.
3. sorunun çözümü
Av sınırı ve yasak dönemleri stokun yenilenmesini sağlar; kaynak uzun vadede korunur.
- Aşırı av stoku tüketir.
- Üreme dönemi korunursa yeni bireyler yetişir.
- Kaynak sürdürülebilir kullanılır.
4. sorunun çözümü
İnsanın doğal ortamı kendi ihtiyacına göre dönüştürmesi, kültürün doğa üzerindeki etkisidir.
- İlk satırda doğa insanı biçimlendiriyor.
- İkinci satırda ters yön aranıyor.
- Sulama kanalı insanın doğayı dönüştürmesidir.
5. sorunun çözümü
Bir ürünün adının, geldiği yöreyle bağı korunarak tescil edilmesine coğrafi işaret denir.
- Tanımda ürünün yöreyle bağı vurgulanıyor.
- Bu bağ koruma altına alınıyor.
- Bu uygulamaya coğrafi işaret denir.
6. sorunun çözümü
Damla sulama suyu doğrudan kök bölgesine verir; buharlaşma ve süzülme kaybı azalır.
- Salma sulamada su geniş yüzeye yayılır.
- Yayılan su buharlaşır ve derine süzülür.
- Damla sulama kaybı azaltır.
7. sorunun çözümü
Transit ticarette gelir malın kendisinden değil, geçiş sırasında satın alınan taşıma, liman ve depolama hizmetlerinden doğar.
- Mal ülkede tüketilmiyor.
- Ancak geçerken hizmet satın alıyor.
- Kazanç bu hizmetlerden doğar.
8. sorunun çözümü
Koruma-kullanma dengesi, alanın taşıma kapasitesi içinde planlı kullanımla sağlanır.
- Tümüyle yasaklamak yerel halkı dışlar.
- Sınırsız kullanım alanı yok eder.
- Çözüm taşıma kapasitesi içinde planlı kullanımdır.
9. sorunun çözümü
Kartlar karşılıklı biçimlendirmeyi ve aktarımın belirleyiciliğini birlikte gösterir.
- Birinci kart mekânın etkisini veriyor.
- İkinci kart kültürün izini ekliyor.
- Üçüncü kart aktarımı getiriyor.
10. sorunun çözümü
Somut olmayan miras; aktarılan bilgi, beceri ve uygulamalardan oluşur.
- İlk satırdaki örnekler yapıdır.
- İkinci tür elle tutulmayan olmalı.
- Beceri ve anlatılar bu türe girer.
11. sorunun çözümü
Üretim kararları başka ülkede alındığında, şirketin çekilmesi durumunda yerel ekonomi ağır etkilenir.
- Yatırım ve istihdam olumlu yönü.
- Karar merkezinin dışarıda olması ise bağımlılık yaratır.
- Bu yönüyle etki olumsuzdur.
12. sorunun çözümü
Geleneksel mimaride yakında bulunan malzeme kullanılır; ağaçsız alanlarda toprak ve taş öne çıkar.
- Ormanlık alanda ahşap kolay bulunuyor.
- Bozkırda ağaç yok.
- Bu koşulda kerpiç ve taş kullanılır.
13. sorunun çözümü
Millî parklarda amaç, değerleri korurken bilimsel, eğitsel ve denetimli rekreasyon kullanımına olanak vermektir.
- Alan doğal ve kültürel değer taşıyor.
- Koruma statüsü yapılaşmayı sınırlar.
- Kullanım denetimli biçimde sürer.
14. sorunun çözümü
Demir yolu, kara içinde uzun mesafede ağır yükü düşük maliyetle taşımada üstündür.
- Deniz yolu denizaşırı ağır yükte üstün.
- Demir yolu da düşük maliyetli ama karada.
- Yani kara içinde uzun mesafeli ağır yük taşır.
15. sorunun çözümü
Fiziksel akışın planlanması ve izlenmesi dijital sistemlerle yapıldığı için bu sistemlerin durması ticareti durdurur.
- Saldırı dijital sisteme yapılmış.
- Sonuç fiziksel yüklemenin durması.
- Bu, fiziksel ticaretin dijitale bağımlılığını gösterir.
16. sorunun çözümü
Bir toplumun dil, inanç, gelenek, üretim ve sanat alanındaki birikiminin bütününe kültür denir.
- Kartlarda toplumsal yaşamın farklı alanları var.
- Hepsi kuşaktan kuşağa aktarılıyor.
- Bu bütüne kültür denir.
17. sorunun çözümü
Kirletici yükü çözünmüş oksijeni tüketir; suda yaşayan canlılar için ortam elverişsiz hâle gelir.
- Atıklar suda ayrışırken oksijen tüketilir.
- Çözünmüş oksijen azalır.
- Duyarlı türler yaşayamaz.
18. sorunun çözümü
Limandan geçen yükün önemli bölümü transit olabilir; geçiş üretimi göstermez.
- Veri limandan geçen yükü gösteriyor.
- Sonuç üretim hakkında.
- Transit yük üretimin kanıtı değildir.
19. sorunun çözümü
Ziyaretçi sayısı taşıma kapasitesinin üç katından fazla; bu, alanın yıpranmasına yol açar ve sınırlama gerektirir.
- Kapasite 400 bin, ziyaretçi 1,4 milyon.
- Aşım üç katın üzerinde.
- Alanı korumak için sayı sınırlanmalıdır.
20. sorunun çözümü
Standart konteyner taşıma maliyetini düşürmüş, iletişim teknolojileri ise uzak pazarların yönetilmesini mümkün kılmıştır.
- Ticaretin artması maliyetin düşmesini gerektirir.
- Konteyner taşıma maliyetini düşürdü.
- İletişim teknolojisi uzaktan yönetimi sağladı.