12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı

Bir romanda Çukurova’nın doğası geniş betimlemelerle veriliyor, halk anlatılarından beslenen destansı bir söyleyiş kullanılıyor ve ezilen insanın direnişi öne çıkarılıyor. Bu tanım aşağıdaki yazarlardan hangisinin çizgisine uyar?

• A) Ahmet Hamdi Tanpınar
• B) Peyami Safa
• C) Yaşar Kemal
• D) Sait Faik Abasıyanık
• E) Cemal Süreya

Bir dilin sözcük dağarcığı ve söyleyişi zaman içinde değişmektedir. Bu değişimi hızlandıran etkenler sorulmaktadır. Buna göre hangileri etkilidir?

• A) Yalnız coğrafi konum
• B) Yalnız nüfus sayısı
• C) Siyasi ve toplumsal değişim, teknoloji ve çeviri
• D) Yalnız iklim
• E) Yalnız yer şekilleri

Bir okur, incelediği hikâyelerde belirgin bir olay örgüsü ve çarpıcı bir son bulamadığını; bunun yerine sıradan insanların bir anlık duygu ve izlenimlerinin öne çıktığını görüyor. Bu hikâyeler hangi anlayışa örnektir?

• A) Olay (Maupassant) hikâyeciliği
• B) Tarihî hikâyecilik
• C) Durum (Çehov) hikâyeciliği
• D) Fantastik hikâyecilik
• E) Destansı hikâyecilik

Bir yazar, gazetedeki köşesinde kanıt kaygısı gütmeden, kendi düşüncelerini konuşur gibi bir dille aktarıyor ve okuru bir sonuca zorlamıyor. Bu yazıların türü ve Cumhuriyet döneminde bu türün öne çıkan adı hangisinde doğru verilmiştir?

• A) Makale – Ziya Gökalp
• B) Deneme – Nurullah Ataç
• C) Fıkra – Ahmet Rasim
• D) Anı – Halide Edip Adıvar
• E) Eleştiri – Cemil Meriç

Tabloda yayın ortamları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?

• A) Metin üzerinde anında yapılabilir
• B) Yeni baskı gerektirir
• C) Yapılamaz
• D) Yalnızca yazar ölünce yapılır
• E) Ölçülemez

Tabloda kişisel metinleri değerlendirme ölçütleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

• A) Sözcük sayısı
• B) Yaşantının aktarılması
• C) Metnin kısalığı
• D) Metnin kendi içinde çelişkiye düşmemesi
• E) Yayın tarihi

Tabloda günlüğün öğeleri ve işlevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

• A) Günü gösterir
• B) Yaşantının doğrudan yazarın ağzından aktarılmasını sağlar
• C) Kaynak belirtir
• D) Ölçü kurar
• E) Kafiye sağlar

Yukarıdaki durumun gösterdiği sorulmaktadır. Buna göre aranan sonuç hangisidir?

• A) Yazarın konuyu bilmediği
• B) Metnin kısa olduğu
• C) Yazarın söz varlığının yaşadığı çevreden beslendiği
• D) Metnin kurmaca olmadığı
• E) Çıkarım yapılamaz.

Bir edebî metni değerlendirirken yazıldığı dönemin koşulları da göz önüne alınmaktadır. Bu yaklaşımın gerekçesi aranmaktadır. Buna göre neden bağlam gözetilir?

• A) Metnin uzunluğunu ölçmek için
• B) Yazarın adını bulmak için
• C) Metindeki göndermelerin ve seçimlerin ancak dönem içinde anlaşılabilmesi için
• D) Yazım kurallarını denetlemek için
• E) Sayfa sayısını belirlemek için

Yazı dili ile konuşma dili arasındaki fark ele alınmaktadır. Yazı dilinin ayırt edici özelliği aranmaktadır. Buna göre yazı dili nasıldır?

• A) Yöreden yöreye değişir
• B) Kurala bağlı değildir
• C) Yalnız sözlü kullanılır
• D) Ortak kurallara bağlı ve ülke genelinde birleştiricidir
• E) Yalnız edebiyatta kullanılır

Edebiyat ile dil, düşünce ve toplum arasındaki ilişki bütün olarak değerlendirilmektedir. Ünitenin ana savı aranmaktadır. Buna göre hangisi söylenebilir?

• A) Edebiyat toplumdan bağımsızdır
• B) Dil hiç değişmez
• C) Edebiyat yalnız biçimden ibarettir
• D) Düşünce akımları edebiyatı etkilemez
• E) Edebiyat, dilin ve düşüncenin değişimini hem yansıtır hem etkiler

Tabloda iki tür karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

• A) Sıcağı sıcağına yazılması
• B) Geçmişte yaşananların aradan zaman geçtikten sonra yazılması
• C) Kurmaca olması
• D) Ölçüye bağlı olması
• E) Kaynakça istemesi

Garip hareketini başlatan ve topluluğun bildirisi sayılan ön sözü yazan şair aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cahit Sıtkı Tarancı
• B) Orhan Veli Kanık
• C) Fazıl Hüsnü Dağlarca
• D) Cemal Süreya
• E) Necip Fazıl Kısakürek

Bir cümlede gereksiz sözcük kullanılması anlatım bozukluğu sayılmaktadır. Bu bozukluğun türü sorulmaktadır. Buna göre bozukluk hangi başlıktadır?

• A) Yazım yanlışı
• B) Anlamla ilgili bozukluk
• C) Noktalama yanlışı
• D) Ses olayı
• E) Yazı tipi hatası

Yukarıdaki parçada görüşleri özetlenen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Garip (Birinci Yeni)
• B) Yedi Meşaleciler
• C) Beş Hececiler
• D) İkinci Yeni
• E) Hisarcılar

Tabloda metinlerin anlatım kişisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

• A) Birinci kişi
• B) Üçüncü kişi
• C) İkinci kişi
• D) Kişi kullanılmaz
• E) Belirsiz

Yukarıdaki cümlenin anlatım gücü sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?

• A) Duyguyu doğrudan söylemeden bir ayrıntıyla sezdirmesi
• B) Duyguyu açıkça söylemesi
• C) Sayısal veri vermesi
• D) Kural bildirmesi
• E) Anlatım gücü yoktur.

Diller arasındaki etkileşim sonucunda sözcük alışverişi yaşanmaktadır. Bu alışverişin doğal karşılanma nedeni sorulmaktadır. Buna göre neden nedir?

• A) Dillerin hiç değişmemesi
• B) Toplumlar arası ilişkinin dile yansıması ve yeni kavramların karşılık gerektirmesi
• C) Sözlüklerin yetersizliği
• D) Yazının bulunmaması
• E) Eğitimin olmaması

Ali Şîr Nevâî'nin bu eserinde iki dil karşılaştırılmaktadır. Eserin savunduğu görüş sorulmaktadır. Buna göre yazar neyi savunmuştur?

• A) Türkçenin anlatım bakımından zengin bir dil olduğunu
• B) Türkçenin yazıya elverişsiz olduğunu
• C) Şiirin yalnız Farsça yazılabileceğini
• D) Sözlük gerekmediğini
• E) Dillerin karşılaştırılamayacağını

Zaman şeridinde bazı edebî toplulukların ortaya çıkış yılları verilmiştir. Bu şeride göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A) İkinci Yeni, Garip’ten sonra ortaya çıkmıştır.
• B) Garip, Yedi Meşaleciler’den önce doğmuştur.
• C) Üç topluluk da aynı yıl kurulmuştur.
• D) İkinci Yeni en eski topluluktur.
• E) Yedi Meşaleciler Garip’ten sonra gelmiştir.