s

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Benim Yolculuğum Giriş
1

Bir romanda Çukurova’nın doğası geniş betimlemelerle veriliyor, halk anlatılarından beslenen destansı bir söyleyiş kullanılıyor ve ezilen insanın direnişi öne çıkarılıyor. Bu tanım aşağıdaki yazarlardan hangisinin çizgisine uyar?

  1. A Ahmet Hamdi Tanpınar
  2. B Peyami Safa
  3. C Yaşar Kemal
  4. D Sait Faik Abasıyanık
  5. E Cemal Süreya
2
Dilin tarihsel değişimi

Bir dilin sözcük dağarcığı ve söyleyişi zaman içinde değişmektedir. Bu değişimi hızlandıran etkenler sorulmaktadır. Buna göre hangileri etkilidir?

  1. A Yalnız coğrafi konum
  2. B Yalnız nüfus sayısı
  3. C Siyasi ve toplumsal değişim, teknoloji ve çeviri
  4. D Yalnız iklim
  5. E Yalnız yer şekilleri
3

Bir okur, incelediği hikâyelerde belirgin bir olay örgüsü ve çarpıcı bir son bulamadığını; bunun yerine sıradan insanların bir anlık duygu ve izlenimlerinin öne çıktığını görüyor. Bu hikâyeler hangi anlayışa örnektir?

  1. A Olay (Maupassant) hikâyeciliği
  2. B Tarihî hikâyecilik
  3. C Durum (Çehov) hikâyeciliği
  4. D Fantastik hikâyecilik
  5. E Destansı hikâyecilik
4

Bir yazar, gazetedeki köşesinde kanıt kaygısı gütmeden, kendi düşüncelerini konuşur gibi bir dille aktarıyor ve okuru bir sonuca zorlamıyor. Bu yazıların türü ve Cumhuriyet döneminde bu türün öne çıkan adı hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A Makale – Ziya Gökalp
  2. B Deneme – Nurullah Ataç
  3. C Fıkra – Ahmet Rasim
  4. D Anı – Halide Edip Adıvar
  5. E Eleştiri – Cemil Meriç
5
OrtamYayımdan sonra düzeltme
Basılı kitapYeni baskı gerektirir
Blog yazısı?

Tabloda yayın ortamları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Metin üzerinde anında yapılabilir
  2. B Yeni baskı gerektirir
  3. C Yapılamaz
  4. D Yalnızca yazar ölünce yapılır
  5. E Ölçülemez
6
ÖlçütKişisel metinde karşılığı
İçtenlikYaşantının olduğu gibi aktarılması
Tutarlılık?

Tabloda kişisel metinleri değerlendirme ölçütleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

  1. A Sözcük sayısı
  2. B Yaşantının aktarılması
  3. C Metnin kısalığı
  4. D Metnin kendi içinde çelişkiye düşmemesi
  5. E Yayın tarihi
7
ÖğeGünlükteki işlevi
TarihYazının hangi güne ait olduğunu gösterir
Birinci kişi anlatım?

Tabloda günlüğün öğeleri ve işlevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?

  1. A Günü gösterir
  2. B Yaşantının doğrudan yazarın ağzından aktarılmasını sağlar
  3. C Kaynak belirtir
  4. D Ölçü kurar
  5. E Kafiye sağlar
8

Bir inceleme

Bir yazarın metinlerinde denizcilikle ilgili terimler, kıyı yaşamına özgü deyimler sıkça geçmektedir.

Yukarıdaki durumun gösterdiği sorulmaktadır. Buna göre aranan sonuç hangisidir?

  1. A Yazarın konuyu bilmediği
  2. B Metnin kısa olduğu
  3. C Yazarın söz varlığının yaşadığı çevreden beslendiği
  4. D Metnin kurmaca olmadığı
  5. E Çıkarım yapılamaz.
9
Metnin bağlamı

Bir edebî metni değerlendirirken yazıldığı dönemin koşulları da göz önüne alınmaktadır. Bu yaklaşımın gerekçesi aranmaktadır. Buna göre neden bağlam gözetilir?

  1. A Metnin uzunluğunu ölçmek için
  2. B Yazarın adını bulmak için
  3. C Metindeki göndermelerin ve seçimlerin ancak dönem içinde anlaşılabilmesi için
  4. D Yazım kurallarını denetlemek için
  5. E Sayfa sayısını belirlemek için
10
Yazı dili ve konuşma dili

Yazı dili ile konuşma dili arasındaki fark ele alınmaktadır. Yazı dilinin ayırt edici özelliği aranmaktadır. Buna göre yazı dili nasıldır?

  1. A Yöreden yöreye değişir
  2. B Kurala bağlı değildir
  3. C Yalnız sözlü kullanılır
  4. D Ortak kurallara bağlı ve ülke genelinde birleştiricidir
  5. E Yalnız edebiyatta kullanılır
11
Ünitenin bütünsel değerlendirmesi

Edebiyat ile dil, düşünce ve toplum arasındaki ilişki bütün olarak değerlendirilmektedir. Ünitenin ana savı aranmaktadır. Buna göre hangisi söylenebilir?

  1. A Edebiyat toplumdan bağımsızdır
  2. B Dil hiç değişmez
  3. C Edebiyat yalnız biçimden ibarettir
  4. D Düşünce akımları edebiyatı etkilemez
  5. E Edebiyat, dilin ve düşüncenin değişimini hem yansıtır hem etkiler
12
TürÖzelliği
GünlükYaşananların tarih atılarak, sıcağı sıcağına yazılması
Anı?

Tabloda iki tür karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A Sıcağı sıcağına yazılması
  2. B Geçmişte yaşananların aradan zaman geçtikten sonra yazılması
  3. C Kurmaca olması
  4. D Ölçüye bağlı olması
  5. E Kaynakça istemesi
13

Garip hareketini başlatan ve topluluğun bildirisi sayılan ön sözü yazan şair aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Cahit Sıtkı Tarancı
  2. B Orhan Veli Kanık
  3. C Fazıl Hüsnü Dağlarca
  4. D Cemal Süreya
  5. E Necip Fazıl Kısakürek
14
Anlatım bozukluğu

Bir cümlede gereksiz sözcük kullanılması anlatım bozukluğu sayılmaktadır. Bu bozukluğun türü sorulmaktadır. Buna göre bozukluk hangi başlıktadır?

  1. A Yazım yanlışı
  2. B Anlamla ilgili bozukluk
  3. C Noktalama yanlışı
  4. D Ses olayı
  5. E Yazı tipi hatası
15

Bir edebiyat topluluğunun görüşleri

Şiirden ölçüyü, uyağı ve süslü benzetmeleri atmayı savunan bu topluluk, sıradan insanın gündelik hayatını yalın bir konuşma diliyle anlatmayı amaçladı. Şairaneliğe karşı çıktılar; şiiri halka yaklaştırmak istediler.

Yukarıdaki parçada görüşleri özetlenen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Garip (Birinci Yeni)
  2. B Yedi Meşaleciler
  3. C Beş Hececiler
  4. D İkinci Yeni
  5. E Hisarcılar
16
MetinAnlatım kişisi
GünlükBirinci kişi
Haber metni?

Tabloda metinlerin anlatım kişisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Birinci kişi
  2. B Üçüncü kişi
  3. C İkinci kişi
  4. D Kişi kullanılmaz
  5. E Belirsiz
17

Bir metin üzerine

Bir günlükte, sınav sonucunun açıklandığı gün için yalnızca "Bugün pencereyi hiç açmadım." cümlesi yazılmıştır.

Yukarıdaki cümlenin anlatım gücü sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?

  1. A Duyguyu doğrudan söylemeden bir ayrıntıyla sezdirmesi
  2. B Duyguyu açıkça söylemesi
  3. C Sayısal veri vermesi
  4. D Kural bildirmesi
  5. E Anlatım gücü yoktur.
18
Alıntı sözcükler

Diller arasındaki etkileşim sonucunda sözcük alışverişi yaşanmaktadır. Bu alışverişin doğal karşılanma nedeni sorulmaktadır. Buna göre neden nedir?

  1. A Dillerin hiç değişmemesi
  2. B Toplumlar arası ilişkinin dile yansıması ve yeni kavramların karşılık gerektirmesi
  3. C Sözlüklerin yetersizliği
  4. D Yazının bulunmaması
  5. E Eğitimin olmaması
19
Muhâkemetü'l-Lugateyn

Ali Şîr Nevâî'nin bu eserinde iki dil karşılaştırılmaktadır. Eserin savunduğu görüş sorulmaktadır. Buna göre yazar neyi savunmuştur?

  1. A Türkçenin anlatım bakımından zengin bir dil olduğunu
  2. B Türkçenin yazıya elverişsiz olduğunu
  3. C Şiirin yalnız Farsça yazılabileceğini
  4. D Sözlük gerekmediğini
  5. E Dillerin karşılaştırılamayacağını
20
1928YediMeşaleciler1941Garip1956İkinci Yeni

Zaman şeridinde bazı edebî toplulukların ortaya çıkış yılları verilmiştir. Bu şeride göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A İkinci Yeni, Garip’ten sonra ortaya çıkmıştır.
  2. B Garip, Yedi Meşaleciler’den önce doğmuştur.
  3. C Üç topluluk da aynı yıl kurulmuştur.
  4. D İkinci Yeni en eski topluluktur.
  5. E Yedi Meşaleciler Garip’ten sonra gelmiştir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. C 2. C 3. C 4. B 5. A 6. D 7. B 8. C 9. C 10. D 11. E 12. B 13. B 14. B 15. A 16. B 17. A 18. B 19. A 20. A
1. sorunun çözümü

Çukurova coğrafyası, destansı söyleyiş ve direnen insan Yaşar Kemal’in romanlarının belirgin özellikleridir.

  1. Mekân olarak Çukurova belirtilmiş.
  2. Halk anlatılarından gelen destansı üslup vurgulanmış.
  3. Ezilen insanın direnişi izlek olarak veriliyor.
  4. Bu üç öge Yaşar Kemal’in romancılığını tanımlar.
2. sorunun çözümü

Toplumsal değişim, teknoloji ve çeviri yoluyla dile yeni kavram ve sözcükler girer.

  1. Yeni nesne ve kavramlar yeni sözcük gerektirir.
  2. Teknoloji ve çeviri bunları taşır.
  3. Toplumsal değişim kullanımı yaygınlaştırır.
3. sorunun çözümü

Olay örgüsünü değil kesit ve izlenimi öne çıkaran anlayış durum (kesit) hikâyeciliğidir.

  1. Belirgin olay örgüsü yok deniyor.
  2. Çarpıcı sonuç beklentisi karşılanmıyor.
  3. Anlık duygu ve izlenim öne çıkıyor.
  4. Bu özellikler durum (Çehov tarzı) hikâyeciliğe aittir.
4. sorunun çözümü

Kanıtlama kaygısı taşımayan, kişisel ve samimi düşünce yazısı denemedir.

  1. Kanıt kaygısı yoksa makale değildir.
  2. Kişisel görüş, konuşma dili ve serbest akış denemenin özellikleridir.
  3. Okuru bir sonuca zorlamamak da denemeye özgüdür.
  4. Cumhuriyet döneminde denemenin öncü adı Nurullah Ataç’tır.
5. sorunun çözümü

Elektronik ortamda metin yayımlandıktan sonra da güncellenebilir.

  1. Basılı metin sabittir.
  2. Elektronik metin düzenlenebilir.
  3. Düzeltme anında yapılabilir.
6. sorunun çözümü

Tutarlılık, metnin kendi içinde çelişkiye düşmemesidir.

  1. İçtenlik aktarımla ilgilidir.
  2. Tutarlılık iç düzenle ilgilidir.
  3. Metin kendisiyle çelişmemelidir.
7. sorunun çözümü

Birinci kişi anlatım, yaşantının doğrudan yazarın ağzından aktarılmasını sağlar.

  1. Tarih zamanı gösterir.
  2. Anlatım kişisi sesin kaynağını belirler.
  3. Yaşantı yazarın ağzından aktarılır.
8. sorunun çözümü

Yazarın kullandığı sözcük dağarcığı yaşadığı çevreden izler taşır.

  1. Terimler belirli bir alandan geliyor.
  2. Deyimler kıyı yaşamına özgüdür.
  3. Söz varlığı çevreden besleniyor.
9. sorunun çözümü

Metindeki göndermeler, sözcük seçimleri ve izlekler dönemin koşulları içinde anlam kazanır.

  1. Metin belirli bir dönemde üretilir.
  2. Göndermeler o dönemin olay ve kavramlarına yapılır.
  3. Bağlam bilinmezse anlam eksik kalır.
10. sorunun çözümü

Yazı dili ortak kurallara bağlıdır ve ülke genelinde anlaşmayı sağlayan birleştirici bir işlev görür.

  1. Konuşma dili yöreden yöreye değişir.
  2. Yazı dili ortak kurallara bağlıdır.
  3. Bu ortaklık birleştirici işlev görür.
11. sorunun çözümü

Edebiyat dönemin dil ve düşünce dünyasını yansıtırken aynı zamanda onu biçimlendirir.

  1. Eserler dönemin dilini ve düşüncesini taşır.
  2. Aynı eserler dili ve düşünceyi de etkiler.
  3. İlişki çift yönlüdür.
12. sorunun çözümü

Anı, aradan zaman geçtikten sonra geçmişe bakılarak yazılır.

  1. Günlükte olay günü yazılır.
  2. Anıda arada zaman vardır.
  3. Geçmişe dönülerek yazılır.
13. sorunun çözümü

Garip kitabının ön sözünü Orhan Veli Kanık yazmıştır.

  1. Garip topluluğu üç şairden oluşur.
  2. Bunlar Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday’dır.
  3. Topluluğun ilkelerini anlatan ön sözü Orhan Veli kaleme almıştır.
  4. Bu nedenle hareketin öncüsü Orhan Veli Kanık sayılır.
14. sorunun çözümü

Gereksiz sözcük kullanımı anlamla ilgili anlatım bozukluklarındandır.

  1. Bozukluk yazımdan değil anlamdan kaynaklanır.
  2. Aynı anlam iki kez verilmiştir.
  3. Bu, anlamla ilgili bir bozukluktur.
15. sorunun çözümü

Ölçü ve uyağı reddetme, gündelik dil ve sıradan insan Garip’in temel ilkeleridir.

  1. Parçada ölçü ve uyağın atıldığı söyleniyor → serbest şiir.
  2. Konuşma dili ve sıradan insan vurgusu var.
  3. Şairaneliğe karşı çıkış açıkça belirtilmiş.
  4. Bu ilkeler Garip (Birinci Yeni) hareketine aittir.
16. sorunun çözümü

Haber metni olayı dışarıdan aktardığı için üçüncü kişi anlatımını kullanır.

  1. Günlükte yazar kendini anlatır.
  2. Haberde olay dışarıdan aktarılır.
  3. Üçüncü kişi kullanılır.
17. sorunun çözümü

Küçük bir davranış ayrıntısı, söylenmeyen duyguyu okura sezdirir.

  1. Cümlede duygu adı geçmiyor.
  2. Bir davranış aktarılıyor.
  3. Duygu bu ayrıntıyla sezdiriliyor.
18. sorunun çözümü

Ticaret, bilim ve kültür ilişkileri yeni kavramlar getirir; diller bu kavramları karşılamak için sözcük alışverişi yapar.

  1. Toplumlar birbiriyle ilişki kurar.
  2. Yeni nesne ve kavramlar tanınır.
  3. Dil bu kavramları karşılamak için sözcük alır.
19. sorunun çözümü

Nevâî eserinde Türkçenin anlatım gücünü örneklerle savunmuştur.

  1. Eser iki dili karşılaştırır.
  2. Yazar Türkçeden yana tutum alır.
  3. Türkçenin anlatım zenginliği savunulur.
20. sorunun çözümü

Şeritte yıllar soldan sağa artar; İkinci Yeni en sağdaki topluluktur.

  1. Yedi Meşaleciler 1928’de görünüyor.
  2. Garip 1941’de görünüyor.
  3. İkinci Yeni 1956’da görünüyor.
  4. Buna göre İkinci Yeni, Garip’ten sonradır.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.