s

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Deneme Söylev (Nutuk)
1
Söylevde üslup

Üslup ölçütü, Söylev (Nutuk) metni üzerinden değerlendirilmektedir. Buna göre üslup neye göre kurulur?

  1. A Konuşmanın amacına ve dinleyici kitlesine göre
  2. B Yalnız salonun büyüklüğüne göre
  3. C Yalnız saate göre
  4. D Yalnız mevsime göre
  5. E Yalnız konuşmacının yaşına göre
2
Etkin dinleme

Bir söylevi dinlerken izlenmesi gereken tutum ele alınmaktadır. Etkin dinlemenin gereği aranmaktadır. Buna göre dinleyici ne yapmalıdır?

  1. A Yalnız sonucu beklemeli
  2. B Ana düşünceyi ve dayanakları izleyip not almalı
  3. C Yalnız süreyi ölçmeli
  4. D Konuşmacıyı bölmeli
  5. E Hiç düşünmemeli
3
Deneme ile makale farkı

Deneme ile makale karşılaştırılmaktadır. Ayırt edici fark aranmaktadır. Buna göre hangisi doğrudur?

  1. A Denemede kaynak gösterilmesi zorunludur
  2. B Makale kanıtlamaya, deneme kişisel görüşe dayanır
  3. C İkisi de kurmacadır
  4. D Deneme yalnız şiirle yazılır
  5. E Makale yalnız gazetede yayımlanır
4
Söyleve hazırlık

Bir söylev hazırlanırken izlenmesi gereken adımlar ele alınmaktadır. İlk adım aranmaktadır. Buna göre önce ne yapılmalıdır?

  1. A Doğrudan sahneye çıkmak
  2. B Amaç ve dinleyici kitlesini belirlemek
  3. C Yalnız süreyi ölçmek
  4. D Yalnız kıyafet seçmek
  5. E Yalnız salon ayarlamak
5
Türk edebiyatında deneme

Türünün gelişimi incelenmektedir. Türün yaygınlaştığı dönem sorulmaktadır. Buna göre deneme ne zaman yaygınlaşmıştır?

  1. A Divan edebiyatı döneminde
  2. B Tanzimat sonrası, özellikle Cumhuriyet döneminde
  3. C İslamiyet öncesi dönemde
  4. D Halk edebiyatı döneminde
  5. E Geçiş döneminde
6
Nutuk'ta belge kullanımı

Nutuk'ta çok sayıda telgraf ve resmî yazıya yer verilmiştir. Bu kullanımın işlevi aranmaktadır. Buna göre belgeler ne sağlar?

  1. A Metni uzatmayı
  2. B Anlatılanları belgeye dayandırarak inandırıcılığı güçlendirmeyi
  3. C Konuyu değiştirmeyi
  4. D Okuru yormayı
  5. E Yalnız biçimsel süs sağlamayı
7
Deneme başlığı

Deneme başlıklarının çoğu kez kısa ve çağrışım yüklü olduğu görülmektedir. Bu tercihin nedeni sorulmaktadır. Buna göre neden nedir?

  1. A Okurun ilgisini çekmek ve metnin izleğine gönderme yapmak
  2. B Sayfa sayısını azaltmak
  3. C Yazım denetimini kolaylaştırmak
  4. D Basım maliyetini düşürmek
  5. E Yazarın adını gizlemek
8
Denemede okurla ilişki

Deneme yazarının okurla kurduğu ilişki incelenmektedir. Bu ilişkinin niteliği aranmaktadır. Buna göre yazar okura nasıl yaklaşır?

  1. A Okuru dışarıda bırakır
  2. B Okurla birlikte düşünen, onu tartışmaya çağıran bir tutum benimser
  3. C Okura yalnız emir verir
  4. D Okurdan hiçbir şey beklemez
  5. E Okuru sınava çeker
9
Deneme ile fıkra (köşe yazısı) farkı

Deneme ile gazete fıkrası karşılaştırılmaktadır. Ayırt edici fark aranmaktadır. Buna göre hangisi doğrudur?

  1. A Denemede yazar bulunmaz
  2. B Fıkrada kişisel görüş yoktur
  3. C Fıkra güncel bir konuyu kısa ve doğrudan ele alır; deneme daha kapsamlı ve zamana dayanıklıdır
  4. D İkisi de kurmacadır
  5. E Deneme yalnız gazetede yayımlanır
10
Söylev nedir?

Bir topluluğu bir konuda inandırmak, coşturmak ya da harekete geçirmek için yapılan etkili konuşma tanımlanmaktadır. Bu türün adı sorulmaktadır. Buna göre tür hangisidir?

  1. A Söylev (nutuk)
  2. B Deneme
  3. C Röportaj
  4. D Günlük
  5. E Anı
11
Öğrenci deneme yazıyor

Bir öğrenci "teknoloji ve yalnızlık" konusunda deneme yazacaktır. Türün gereğine uygun tutum sorulmaktadır. Buna göre nasıl yazmalıdır?

  1. A Yalnız istatistik sıralamalı
  2. B Kendi gözlem ve düşüncesini örneklerle paylaşıp okuru düşünmeye çağırmalı
  3. C Yalnız kaynak listesi vermeli
  4. D Yalnız başkalarının görüşünü aktarmalı
  5. E Konuyu tanımlarla sınırlamalı
12
Nutuk

Atatürk'ün 1927'de okuduğu ve Millî Mücadele sürecini anlattığı eser bulunmaktadır. Eserin niteliği aranmaktadır. Buna göre Nutuk nasıl bir metindir?

  1. A Bir romandır
  2. B Bir şiir kitabıdır
  3. C Bir sözlüktür
  4. D Bir tiyatro oyunudur
  5. E Hem söylev hem tarihsel kaynak niteliği taşıyan bir metindir
13
Kanıtlama zorunluluğu

Denemede kanıtlama zorunluluğunun bulunmaması yanlış anlaşılabilmektedir. Bu noktanın doğru okunması aranmaktadır. Buna göre hangisi doğrudur?

  1. A Denemede her şey yazılabilir, tutarlılık gerekmez
  2. B Denemede bilgi kullanılamaz
  3. C Denemede kaynak kullanmak yasaktır
  4. D Kanıtlama şartı yoktur ama düşüncenin tutarlı ve dayanaklı olması beklenir
  5. E Deneme her zaman kanıt içerir
14
Söylevin amacı

Söylev türünün amaçları sıralanmaktadır. Bu amaçlardan biri sorulmaktadır. Buna göre söylev neyi hedefler?

  1. A Yalnız bilgi vermek
  2. B Dinleyiciyi ikna etmek ve bir tutuma yöneltmek
  3. C Yalnız güldürmek
  4. D Yalnız kayıt tutmak
  5. E Yalnız betimleme yapmak
15
Nutuk'un kapsadığı dönem

Nutuk'ta anlatılan dönem sorulmaktadır. Metin belirli bir tarihsel aralığı ele alır. Buna göre eser hangi dönemi anlatır?

  1. A 1919'dan 1927'ye uzanan Millî Mücadele ve cumhuriyetin kuruluş sürecini
  2. B Osmanlı kuruluş dönemini
  3. C İstanbul'un fethini
  4. D Tanzimat dönemini
  5. E İkinci Dünya Savaşı'nı
16
Denemede alıntı kullanımı

Denemelerde başka yazarlardan alıntı yapıldığı görülmektedir. Bu kullanımın işlevi aranmaktadır. Buna göre alıntı ne sağlar?

  1. A Metni uzatmayı
  2. B Yazarın görüşünü gizlemeyi
  3. C Düşünceyi bir gelenek içine yerleştirmeyi ve tartışmayı derinleştirmeyi
  4. D Kaynak göstermeyi gereksiz kılmayı
  5. E Konuyu değiştirmeyi
17
Deneme ile eleştiri farkı

Deneme ile eleştiri türü karşılaştırılmaktadır. Eleştiriyi ayıran özellik sorulmaktadır. Buna göre eleştiri nasıl bir metindir?

  1. A Yalnız övgü içerir
  2. B Yalnız yergi içerir
  3. C Konu sınırı tanımaz
  4. D Bir yapıtı ölçütlerle değerlendirip yargıya varır
  5. E Kurmaca bir metindir
18
TürTemel amaç
Makalesavı kanıtlamak
Eleştiriyapıtı değerlendirmek
Deneme?

Tabloda öğretici metin türleri ve amaçları eşleştirilmiştir. Soru işaretiyle gösterilen amaç aranmaktadır. Buna göre denemenin amacı nedir?

  1. A Haber vermek
  2. B Kişisel görüşü paylaşmak ve okuru düşünmeye çağırmak
  3. C Yapıt değerlendirmek
  4. D Sav kanıtlamak
  5. E Yaşam öyküsü aktarmak
19
Deneme nedir?

Yazarın bir konuyu kanıtlama kaygısı gütmeden, kendi bakışıyla ele aldığı tür tanımlanmaktadır. Bu türün adı sorulmaktadır. Buna göre tür hangisidir?

  1. A Deneme
  2. B Makale
  3. C Röportaj
  4. D Haber yazısı
  5. E Biyografi
20
İkna yolları

Söylevde ikna etmek için başvurulan yollar incelenmektedir. Bu yollardan biri sorulmaktadır. Buna göre hangisi bir ikna yoludur?

  1. A Yalnız yüksek sesle konuşmak
  2. B Yalnız uzun konuşmak
  3. C Yalnız yabancı sözcük kullanmak
  4. D Yalnız hızlı konuşmak
  5. E Örnek, karşılaştırma ve tanık göstererek düşünceyi desteklemek
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. B 3. B 4. B 5. B 6. B 7. A 8. B 9. C 10. A 11. B 12. E 13. D 14. B 15. A 16. C 17. D 18. B 19. A 20. E
1. sorunun çözümü

Üslup, konuşmanın amacına ve dinleyici kitlesinin özelliklerine göre belirlenir.

  1. Aynı konu farklı kitleye farklı anlatılır.
  2. Amaç da dili belirler.
  3. Üslup bu iki ölçüte göre kurulur.
2. sorunun çözümü

Etkin dinleme, ana düşünceyi ve dayanakları izlemeyi ve not almayı gerektirir.

  1. Konuşma tek seferde dinlenir.
  2. Ana düşünce ve dayanaklar ayırt edilmelidir.
  3. Not alma bunu kolaylaştırır.
3. sorunun çözümü

Makale bir savı kanıtlamayı, deneme ise kişisel görüşü paylaşmayı amaçlar.

  1. Makalede sav verilerle desteklenir.
  2. Denemede kanıtlama zorunluluğu yoktur.
  3. Fark, kanıtlama ile kişisel görüş arasındadır.
4. sorunun çözümü

Hazırlığın ilk adımı konuşmanın amacını ve kime seslenileceğini belirlemektir.

  1. İçerik amaca göre seçilir.
  2. Dil ve örnekler dinleyiciye göre belirlenir.
  3. İlk adım amaç ve kitleyi belirlemektir.
5. sorunun çözümü

Deneme Türk edebiyatında Tanzimat sonrasında tanınmış, Cumhuriyet döneminde yaygınlaşmıştır.

  1. Tür Batı kaynaklıdır.
  2. Tanzimat sonrası tanınmıştır.
  3. Cumhuriyet döneminde yaygınlaşmıştır.
6. sorunun çözümü

Belgeler anlatılanları kanıta dayandırarak metnin inandırıcılığını güçlendirir.

  1. Metin bir savı anlatır.
  2. Belgeler bu savı destekler.
  3. İnandırıcılık artar.
7. sorunun çözümü

Kısa ve çağrışımlı başlık ilgi çeker ve metnin izleğine gönderme yapar.

  1. Başlık metinden önce okunur.
  2. İlgi çekmesi gerekir.
  3. Aynı zamanda izleğe gönderme yapar.
8. sorunun çözümü

Deneme okuru bir tartışma arkadaşı gibi görür ve onu düşünmeye çağırır.

  1. Yazar kesin bir yargı dayatmaz.
  2. Düşüncesini paylaşır ve tartışmaya açar.
  3. Okur düşünmeye çağrılır.
9. sorunun çözümü

Fıkra günceli kısa ve doğrudan ele alır; deneme daha derinlikli ve güncelin ötesindedir.

  1. Fıkra gazetenin gündemine bağlıdır.
  2. Deneme güncelle sınırlı değildir.
  3. Fark kapsam ve kalıcılıktadır.
10. sorunun çözümü

Topluluğu inandırmak ve harekete geçirmek için yapılan etkili konuşmaya söylev denir.

  1. Metin bir topluluğa seslenir.
  2. Amaç inandırmak ve harekete geçirmektir.
  3. Bu tür söylevdir.
11. sorunun çözümü

Deneme, yazarın kendi gözlem ve düşüncesini örneklerle paylaştığı, okuru düşünmeye çağıran bir türdür.

  1. Tür kişisel bakışa dayanır.
  2. Örnekler düşünceyi somutlar.
  3. Okur tartışmaya çağrılır.
12. sorunun çözümü

Nutuk bir söylev olmasının yanı sıra dönemin birincil tarihsel kaynaklarındandır.

  1. Metin bir topluluğa okunmuştur: söylev.
  2. Olayları tanığın ağzından aktarır.
  3. Bu yönüyle tarihsel kaynaktır.
13. sorunun çözümü

Kanıtlama şeması zorunlu değildir; ancak düşüncenin tutarlılığı ve dayanağı yine de aranır.

  1. Tür bilimsel kanıtlama şeması istemez.
  2. Bu, keyfîlik anlamına gelmez.
  3. Tutarlılık ve dayanak beklenir.
14. sorunun çözümü

Söylevin temel amacı dinleyiciyi ikna etmek ve belirli bir tutuma yöneltmektir.

  1. Konuşma bir topluluğa yapılır.
  2. Konuşmacının bir savı vardır.
  3. Amaç ikna ve yönlendirmedir.
15. sorunun çözümü

Nutuk, 1919'da Samsun'a çıkıştan 1927'ye uzanan süreci anlatır.

  1. Metin Samsun'a çıkışla başlar.
  2. Millî Mücadele ve kuruluş süreci anlatılır.
  3. Anlatım 1927'ye kadar sürer.
16. sorunun çözümü

Alıntı, yazarın düşüncesini bir düşünce geleneğiyle ilişkilendirir ve tartışmayı derinleştirir.

  1. Yazar başka bir düşünceye başvurur.
  2. Kendi görüşünü onunla ilişkilendirir.
  3. Tartışma derinleşir.
17. sorunun çözümü

Eleştiri bir yapıtı belirli ölçütlerle değerlendirir ve gerekçeli bir yargıya varır.

  1. Eleştirinin nesnesi bir yapıttır.
  2. Değerlendirme ölçütlere dayanır.
  3. Metin gerekçeli bir yargı üretir.
18. sorunun çözümü

Denemenin amacı kişisel görüşü paylaşmak ve okurla birlikte düşünmektir.

  1. Makale kanıtlar, eleştiri değerlendirir.
  2. Deneme bu iki amacı da taşımaz.
  3. Amaç kişisel görüşü paylaşmaktır.
19. sorunun çözümü

Kanıtlama kaygısı gütmeden, yazarın kendi bakışıyla yazdığı türe deneme denir.

  1. Makale kanıtlamaya dayanır.
  2. Haber nesnel aktarımdır.
  3. Kişisel bakışa dayanan tür denemedir.
20. sorunun çözümü

İkna, düşüncenin örnek, karşılaştırma ve tanıklarla desteklenmesiyle sağlanır.

  1. Dinleyici gerekçe arar.
  2. Örnek ve karşılaştırma gerekçe üretir.
  3. Düşünce desteklenmiş olur.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.