12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Bir roman sinemaya uyarlanırken metinde değişiklikler yapılmaktadır. Bu değişikliklerin nedeni aranmaktadır. Buna göre neden nedir?
- A Romanın kötü olması
- B Yönetmenin metni okumaması
- C İki anlatım aracının olanaklarının ve sürelerinin farklı olması
- D Yazarın istememesi
- E Sinemanın anlatı içermemesi
| Teknik | Tanım |
|---|---|
| Montaj | başka metinlerden parça ekleme |
| Leitmotif | yinelenen söz ya da imge |
| Geriye dönüş | ? |
Tabloda roman anlatım teknikleri ve tanımları eşleştirilmiştir. Soru işaretiyle gösterilen tanım aranmaktadır. Buna göre tanım hangisidir?
- A Kişinin iç sesini doğrudan aktarma
- B Mekânı ayrıntılı betimleme
- C Anlatının akışını kesip geçmişteki bir olaya dönme
- D Olayları özetleyerek verme
- E Yalnız diyaloglarla ilerleme
Bir romanda olaylar kahramanın ağzından birinci kişi ile anlatılmaktadır. Bu anlatıcının adı sorulmaktadır. Buna göre anlatıcı hangisidir?
- A Kahraman anlatıcı
- B İlahi anlatıcı
- C Gözlemci anlatıcı
- D Çoğul anlatıcı
- E Nesnel anlatıcı
Bir tiyatro metnini çözümlerken yapı unsurları belirlenmektedir. Bu unsurlar sorulmaktadır. Buna göre unsurlar hangileridir?
- A Olay örgüsü, kişiler, yer ve zaman
- B Ölçü, uyak ve redif
- C Tez, antitez ve sentez
- D Giriş, gelişme ve kaynakça
- E Dipnot, kaynakça ve dizin
Romanlarda birey ile toplum arasındaki gerilim sık işlenen bir konudur. Bu gerilimin anlatıdaki işlevi aranmaktadır. Buna göre gerilim ne sağlar?
- A Metni kısaltır
- B Olay örgüsünü besleyen çatışmayı üretir
- C Kişileri ortadan kaldırır
- D Mekânı gereksiz kılar
- E Zamanı sabitler
Bir tiyatro türü toplumsal aksaklıkları güldürü yoluyla eleştirmektedir. Bu türün adı sorulmaktadır. Buna göre tür hangisidir?
- A Tragedya
- B Dram
- C Epik tiyatro
- D Absürt tiyatro
- E Komedya
Bazı modern Türk oyunlarında geleneksel tiyatronun ögeleri kullanılmıştır. Bu kullanımın işlevi aranmaktadır. Buna göre ne sağlanır?
- A Oyunun anlaşılmaz olması
- B Metnin kısalması
- C Sahnenin küçülmesi
- D Seyirciyle doğrudan ilişki kuran, özdeşleşmeyi kıran bir anlatım
- E Yalnız dekorun zenginleşmesi
Cumhuriyet dönemi şairlerinden bazıları halk şiiri geleneğinden yararlanmıştır. Bu yararlanmanın göstergesi sorulmaktadır. Buna göre hangi öge bu geleneğe işaret eder?
- A Hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi
- B Aruz ölçüsü ve beyit
- C Serbest ölçü ve uzun dize
- D Yabancı sözcük yoğunluğu
- E Düzyazı biçimi
Bir söz sanatında insan dışı varlıklara insana özgü nitelikler verilmektedir. Bu sanatın adı sorulmaktadır. Buna göre sanat hangisidir?
- A Benzetme
- B Abartma
- C Tezat
- D Ad aktarması
- E Kişileştirme
Bir roman türünde olaydan çok kişinin iç dünyası öne çıkmaktadır. Bu türün adı sorulmaktadır. Buna göre tür hangisidir?
- A Tarihî roman
- B Polisiye roman
- C Psikolojik roman
- D Bilim kurgu
- E Gezi romanı
Tiyatro metninde çatışmanın taşıdığı önem tartışılmaktadır. Bu önemin nedeni aranmaktadır. Buna göre çatışma neden gereklidir?
- A Metni uzattığı için
- B Oyunu ilerleten gerilimi ve seyirci ilgisini ürettiği için
- C Dekoru belirlediği için
- D Işığı ayarladığı için
- E Bilet fiyatını belirlediği için
Cumhuriyet sonrası şiirde ölçü anlayışı değişmiştir. Serbest ölçünün özelliği aranmaktadır. Buna göre serbest ölçü nasıldır?
- A Her dizede hece sayısı eşittir
- B Dizelerde belirli bir hece ya da aruz kalıbı aranmaz
- C Uyak zorunludur
- D Redif zorunludur
- E Dize sayısı sabittir
Bir dönemde birbirinden çok farklı şiir anlayışlarının aynı anda var olabildiği görülmektedir. Bu çeşitliliğin anlamı sorulmaktadır. Buna göre hangisi söylenebilir?
- A Dönemde tek bir anlayış geçerlidir
- B Aynı dönem içinde farklı arayışlar bir arada bulunabilir
- C Şiir dönemden etkilenmez
- D Anlayışlar birbirini tümüyle yok eder
- E Çeşitlilik şiiri zayıflatır
Bir tiyatro anlayışında olay örgüsü ve dil bilinçli olarak anlamsızlaştırılmaktadır. Bu anlayışın amacı sorulmaktadır. Buna göre amaç nedir?
- A Seyirciyi güldürmek
- B Var oluşun anlamsızlığını ve iletişimsizliği duyurmak
- C Tarih öğretmek
- D Klasik kuralları sürdürmek
- E Yalnız dekoru öne çıkarmak
Bir anlayış şiirde estetik güzelliği ve dilin müzikselliğini önceler. Bu anlayışın adı aranmaktadır. Buna göre anlayış hangisidir?
- A Toplumcu gerçekçilik
- B Saf (öz) şiir
- C Garip
- D Fecr-i Âti
- E Millî Edebiyat
Geleneksel Türk tiyatrosunun bir türü perde arkasından ışıkla yansıtılan tasvirlerle oynanmaktadır. Bu türün adı sorulmaktadır. Buna göre tür hangisidir?
- A Orta oyunu
- B Meddah
- C Karagöz (gölge oyunu)
- D Kukla
- E Tuluat
Şiirde anlam ve yapı bakımından bütünlük gösteren en küçük parça tanımlanmaktadır. Bu parçanın adı sorulmaktadır. Buna göre kavram nedir?
- A Nazım birimi
- B Ölçü
- C Redif
- D Uyak
- E İmge
Şiir ünitesinde biçim, imge ve akım bilgisi birlikte verilmektedir. Bu bütünlüğün amacı aranmaktadır. Buna göre amaç nedir?
- A Yalnız akım adı ezberletmek
- B Yalnız ölçü saydırmak
- C Şiiri hem yapısıyla hem içinde doğduğu anlayışla birlikte okuyabilmek
- D Yalnız şair adı öğretmek
- E Yalnız uyak bulmak
Aynı tiyatro metninin farklı yönetmenlerce farklı sahnelendiği görülmektedir. Bu farkın kaynağı sorulmaktadır. Buna göre fark neden doğar?
- A Metnin her seferinde değişmesi
- B Oyuncuların metni okumaması
- C Metnin yorumlanması ve sahne olanaklarının farklı kullanılması
- D Seyirci sayısının değişmesi
- E Bilet fiyatının değişmesi
Cumhuriyet döneminde kırsal yaşamı ve toprak sorununu işleyen bir roman damarı gelişmiştir. Bu damarın adı aranmaktadır. Buna göre bu romanlar nasıl adlandırılır?
- A Polisiye roman
- B Bilim kurgu roman
- C Fantastik roman
- D Köy (Anadolu) romanı
- E Gezi romanı
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Roman iç dünyayı sözle, sinema görüntü ve süreyle anlatır; bu fark uyarlamada değişiklik gerektirir.
- Roman iç dünyayı sözle aktarabilir.
- Sinema görüntü ve sesle çalışır ve süre sınırlıdır.
- Anlatım araçlarının farkı değişiklik gerektirir.
2. sorunun çözümü
Geriye dönüş, anlatının şimdiki zamanından geçmişteki bir olaya dönülmesidir.
- Teknik zaman düzeniyle ilgilidir.
- Akış kesilip geçmişe gidilir.
- Tanım budur.
3. sorunun çözümü
Olayları birinci kişi ağzından, kendi yaşadıkları üzerinden anlatan anlatıcı kahraman anlatıcıdır.
- Anlatım birinci kişi ağzından yapılıyor.
- Anlatan olayların içindedir.
- Anlatıcı kahraman anlatıcıdır.
4. sorunun çözümü
Tiyatro metninin yapı unsurları olay örgüsü, kişiler, yer ve zamandır.
- Tiyatro bir anlatı türüdür.
- Ölçü ve uyak şiire aittir.
- Unsurlar olay, kişi, yer ve zamandır.
5. sorunun çözümü
Birey-toplum gerilimi anlatıyı ilerleten temel çatışmalardan biridir.
- Anlatı çatışmayla ilerler.
- Birey ile toplumun istekleri ayrışır.
- Bu ayrışma çatışmayı üretir.
6. sorunun çözümü
Toplumsal aksaklıkları güldürü yoluyla eleştiren türe komedya denir.
- Türün aracı güldürüdür.
- Amaç eleştiridir.
- Bu tür komedyadır.
7. sorunun çözümü
Geleneksel ögeler seyirciyle doğrudan konuşma ve özdeşleşmeyi kırma olanağı verir.
- Geleneksel türlerde oyuncu seyirciye seslenir.
- Bu, özdeşleşmeyi kırar.
- Modern oyun bu olanağı kullanır.
8. sorunun çözümü
Hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi halk şiiri geleneğinin belirgin ögeleridir.
- Aruz ve beyit divan geleneğine aittir.
- Halk şiirinde hece ölçüsü kullanılır.
- Nazım birimi dörtlüktür.
9. sorunun çözümü
İnsan dışı varlıklara insana özgü nitelik verilmesine kişileştirme denir.
- Varlık insan değildir.
- Kendisine insana özgü davranış yüklenmiştir.
- Sanat kişileştirmedir.
10. sorunun çözümü
Kişinin ruhsal çözümlemesini merkeze alan romanlara psikolojik roman denir.
- Olay örgüsü geri planda kalıyor.
- İç dünya ve ruhsal durum öne çıkıyor.
- Tür psikolojik romandır.
11. sorunun çözümü
Çatışma oyunu ilerleten gerilimi üretir ve seyircinin ilgisini ayakta tutar.
- Sahnede gerilim olmadan olay ilerlemez.
- Gerilim çatışmadan doğar.
- Seyirci ilgisi bu gerilimle sürer.
12. sorunun çözümü
Serbest ölçüde dizelerde belirli bir hece sayısı ya da aruz kalıbı aranmaz.
- Hece ölçüsünde hece sayısı eşittir.
- Aruzda kalıp izlenir.
- Serbest ölçüde bu zorunluluk yoktur.
13. sorunun çözümü
Aynı dönemde farklı arayışlar bir arada bulunabilir; edebiyat tarihi tek çizgili ilerlemez.
- Garip ve toplumcu şiir aynı yıllarda üretildi.
- İkinci Yeni de bu dönemde doğdu.
- Farklı arayışlar bir arada var olabilir.
14. sorunun çözümü
Absürt tiyatro, biçimi bozarak var oluşun anlamsızlığı ve iletişimsizlik duygusunu duyurmayı amaçlar.
- Olay örgüsü ve dil bilinçli olarak kırılır.
- Bu kırılma bir duygu yaratır.
- Amaç anlamsızlık ve iletişimsizliği duyurmaktır.
15. sorunun çözümü
Saf şiir anlayışı, şiiri toplumsal bir araç olarak değil estetik bir yapı olarak görür.
- Anlayış estetiği önceliyor.
- Dilin müzikselliği öne çıkıyor.
- Bu anlayış saf şiirdir.
16. sorunun çözümü
Perde arkasından ışıkla yansıtılan tasvirlerle oynanan tür Karagöz, yani gölge oyunudur.
- Oyun perde arkasında oynanır.
- Tasvirler ışıkla yansıtılır.
- Bu tür gölge oyunudur.
17. sorunun çözümü
Şiirde bütünlük gösteren en küçük yapı parçasına nazım birimi denir.
- Ölçü hece ya da aruzla ilgilidir.
- Uyak ve redif ses benzerliğidir.
- Yapı parçası nazım birimidir.
18. sorunun çözümü
Amaç, şiiri biçim ögeleriyle ve içinde doğduğu şiir anlayışıyla birlikte okuyabilmektir.
- Biçim bilgisi şiirin nasıl kurulduğunu gösterir.
- Akım bilgisi neden öyle kurulduğunu açıklar.
- İkisi birlikte bütünlüklü okuma sağlar.
19. sorunun çözümü
Metin sabittir; fark yorum ve sahne olanaklarının kullanımından doğar.
- Metin aynıdır.
- Yönetmen metni yorumlar.
- Dekor, ışık ve oyunculuk farkı yaratır.
20. sorunun çözümü
Kırsal yaşamı ve toprak sorununu konu edinen romanlar köy ya da Anadolu romanı olarak anılır.
- Konu kırsal yaşam ve toprak sorunudur.
- Mekân Anadolu köyüdür.
- Bu damar köy romanı olarak anılır.