9. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı

Bir araştırmacı, Orta Çağ’da büyüyen şehirlerin çoğunun yol kavşaklarında ya da limanlarda kurulduğunu görmüştür. Araştırmacının bu gözlemden çıkaracağı sonuç nedir?

• A) Şehirlerin rastgele kurulduğu
• B) Şehirlerin yalnız tarımla büyüdüğü
• C) Şehirlerin yalnız savunma için kurulduğu
• D) Şehirleşmenin ticaret yollarıyla yakından ilgili olduğu
• E) Şehir nüfuslarının sabit kaldığı

Kartlarda Orta Çağ’ın üç temel dinamiği verilmiştir. Bu kartlar birlikte değerlendirildiğinde çağ hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) Orta Çağ’da hiçbir değişim yaşanmamıştır.
• B) Orta Çağ yalnızca savaşlardan ibarettir.
• C) Orta Çağ’da yalnızca dinî gelişmeler yaşanmıştır.
• D) Orta Çağ’da ticaret hiç yapılmamıştır.
• E) Orta Çağ; göç, ticaret ve yönetim değişimlerinin birbirini etkilediği hareketli bir dönemdir.

Kartlarda Orta Çağ’da farklı medeniyet havzalarında ortak biçimde gelişen mimari unsurlar verilmiştir. Bu unsurların birbirinden uzak bölgelerde birlikte görülmesi öncelikle neyi gösterir?

• A) Medeniyetlerin birbirinden tamamen yalıtık olduğunu
• B) Mimari bilginin etkileşim yoluyla yayıldığını
• C) Yapıların hiç kullanılmadığını
• D) Bu unsurların aynı anda icat edildiğini
• E) Mimarinin tarihte yer almadığını

Tabloda iki ticaret yolu ile taşıdıkları mallar eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan eşleştirme hangisidir?

• A) Kürk ve deri
• B) Tahıl ve zeytin
• C) Kereste ve yapı taşı
• D) Cam ve seramik
• E) Karabiber, tarçın ve karanfil

Orta Çağ’da ticaret yollarının geçtiği bölgelerde şehirler büyümüş, kervansaraylar yapılmış ve bu bölgeleri elinde tutan devletler zenginleşmiştir. Bu durum ticaret yollarının hangi niteliğini gösterir?

• A) Yalnızca kültürel bir işlev taşıdıklarını
• B) Hiçbir devletin ilgisini çekmediklerini
• C) Yalnızca askerî amaçla kullanıldıklarını
• D) Ekonomik ve siyasi güç kaynağı olduklarını
• E) Yalnızca deniz yollarını kapsadıklarını

Tabloda iki devlet yapısı üç ölçüte göre karşılaştırılmıştır. Tabloya göre merkezî yapının parçalı yapıya en belirgin üstünlüğü hangisidir?

• A) Vergi toplamaması
• B) Yerel beylere yetki devretmesi
• C) Ordu bulundurmaması
• D) Hukuku bölgelere bırakması
• E) Ülke genelinde tek elden ve ortak uygulama yapabilmesi

Orta Çağ’da salgın hastalıklar kervan ve gemi yollarını izleyerek uzak bölgelere ulaşmıştır. Bu durum ticaret yollarının hangi yönünü ortaya koymaktadır?

• A) Mal ve insanla birlikte hastalığı da taşıdığını
• B) Yalnız olumlu sonuçlar doğurduğunu
• C) Salgınları önlediğini
• D) Kendi içine kapalı çalıştığını
• E) Yalnız kara yollarını kapsadığını

Tabloda Orta Çağ’ın bilim merkezleri ve çalışma alanları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere hangisi gelmelidir?

• A) Denizcilik ve gemi yapımı
• B) Dokumacılık
• C) Astronomi ve gözlemevi çalışmaları
• D) Cam üretimi
• E) Kâğıt ticareti

Yukarıda anlatılan düzenin ortaya çıkmasında etkili olan temel etken hangisidir?

• A) Şehir nüfusunun artması
• B) Ticaretin çok gelişmesi
• C) Merkezî otoritenin güvenliği sağlayamaz hâle gelmesi
• D) Deniz aşırı keşiflerin yapılması
• E) Yazının yaygınlaşması

Anadolu Selçukluları, yolların belirli aralıklarına kervanların konaklayabileceği yapılar inşa etmiştir. Bu yapıların ticarete sağladığı katkı nedir?

• A) Gümrük vergisinin yükselmesi
• B) Yolculuğun güvenli ve düzenli hâle gelmesi
• C) Kervanların küçülmesi
• D) Malların pahalanması
• E) Yolların kısalması

Toprağın ve siyasi yetkinin çok sayıda yerel bey arasında paylaşıldığı bir düzende, kral ülkenin tamamında geçerli tek bir vergi ve ordu düzeni kurmakta zorlanmıştır. Bu durumun temel nedeni hangisidir?

• A) Yazının kullanılmaması
• B) Tarımın bilinmemesi
• C) Nüfusun çok az olması
• D) Siyasi yetkinin parçalanmış olması
• E) Şehirlerin çok büyük olması

Tabloda Anadolu Selçuklularının ticaret politikasına ait iki uygulama verilmiş, birinin amacı boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan amaç hangisidir?

• A) Kervan sayısını azaltmak
• B) Yolları uzatmak
• C) Yabancı tüccarı ülkeden uzaklaştırmak
• D) Vergi oranını yükseltmek
• E) Tüccarın riskini üstlenip ülkeye güven duyulmasını sağlamak

Uzun yolculuklarda tüccarlar mallarını tek başına değil, birlikte hareket eden yük hayvanları katarıyla taşırdı. Bu taşıma biçimine verilen ad nedir?

• A) Lonca
• B) Panayır
• C) Ribat
• D) Menzil
• E) Kervan

Yukarıda anlatılan düzenin devlet açısından sağladığı en önemli yarar hangisidir?

• A) Hazineden nakit çıkmadan asker beslenebilmesi
• B) Tarımın tamamen bırakılması
• C) Toprakların satılması
• D) Vergilerin kaldırılması
• E) Ordunun küçültülmesi

Tabloda iki ticaret yolu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre soru işaretli yere hangisi gelmelidir?

• A) İpek ve kâğıt
• B) Demir ve bakır
• C) Kürk ve deri
• D) Cam ve seramik
• E) Karabiber, tarçın gibi baharatlar

İslam dünyasında sınır ve yol boylarına hem askerî hem de konaklama işlevi taşıyan yapılar kurulmuştur. Sözü edilen yapıların adı nedir?

• A) Agora
• B) Kurgan
• C) Ribat
• D) Ziggurat
• E) Forum

Şemada Orta Çağ bilim merkezlerinde izlenen bir süreç verilmiştir. Bu sürecin bilim tarihi bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

• A) Her merkezin bilimi sıfırdan kurduğunu
• B) Bilginin aktarılamayacağını
• C) Tercümenin bilime zarar verdiğini
• D) Bilimin birikerek ve aktarılarak ilerlediğini
• E) Eski eserlerin hiç kullanılmadığını

Orta Çağ’da hem İslam dünyasında hem Avrupa’da belirli bir programa göre eğitim veren, hocaları ve öğrencileri bulunan kurumlar ortaya çıkmıştır. Bu kurumların ortaya çıkışı öncelikle hangi ihtiyacın sonucudur?

• A) Tarımın bırakılması
• B) Ticaretin durdurulması
• C) Şehirlerin küçültülmesi
• D) Ordunun dağıtılması
• E) Bilginin düzenli biçimde öğretilmesi ve sonraki kuşağa aktarılması

Tabloda iki çağ iki ölçüte göre karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) İki çağda da yalnızca şehir devletleri vardır.
• B) Eski Çağ’da hiç devlet kurulmamıştır.
• C) Orta Çağ’da ticaret tamamen durmuştur.
• D) Orta Çağ’da ticaretin coğrafi kapsamı genişlemiştir.
• E) Ticaretin siyasi yapıyla hiçbir ilgisi yoktur.

Bir ülke, kendi ürünü olmayan malların topraklarından geçişinden gelir elde etmektedir. Bu gelir biçimine ne ad verilir?

• A) Öşür
• B) Transit ticaret geliri
• C) Bağış
• D) Ganimet
• E) Haraç