Nüfusun Dağılışı
Doğal etkenler: iklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak verimliliği
Beşerî etkenler: sanayi, ulaşım, turizm, tarım, madencilik
Nüfus; ılıman iklimli, düz, verimli ve su kaynağına yakın alanlarda yoğunlaşır.
Aritmetik nüfus yoğunluğu = nüfus / yüzölçüm. Bu ölçü arazinin kullanılabilirliğini dikkate almadığı için yanıltıcı olabilir; bu yüzden tarımsal ve fizyolojik yoğunluk da hesaplanır.
Nüfus Piramitleri
Geniş tabanlı üçgen: doğum oranı yüksek, genç nüfus fazla — gelişmekte olan ülke
Dar tabanlı / kovan biçimli: doğum oranı düşük, yaşlı nüfus fazla — gelişmiş ülke
Piramitteki ani daralmalar savaş, salgın ya da büyük göçe işaret eder.
Bağımlı nüfus: 0-14 ile 65 ve üzeri yaş grubu. Bu oranın yüksekliği çalışan nüfus üzerindeki yükü artırır.
Göç ve Yerleşme
İç göç: ülke içinde — köyden kente göç en yaygın biçimidir.
Dış göç: ülkeler arası.
Mevsimlik göç: geçici, tarım ve turizm kaynaklı.
Zorunlu göç: savaş, afet, mübadele.
Göçün sonuçları: veren yerde nüfus azalması ve yaşlanma; alan yerde çarpık kentleşme, altyapı yetersizliği, işsizlik.
Yerleşmeler dokusuna göre toplu (su kıt, İç Anadolu) ve dağınık (su bol, Karadeniz) olarak ayrılır.
Sık Karıştırılan Nokta
Nüfus yoğunluğunu tek başına yorumlamak. Aritmetik yoğunluk, dağlık ve çöl alanları da hesaba kattığı için yanıltıcıdır; Mısır bunun klasik örneğidir — nüfus yalnızca Nil çevresinde toplanmıştır.
Sık sorulanlar
Geniş tabanlı nüfus piramidi neyi gösterir?
Doğum oranının yüksek ve genç nüfusun fazla olduğunu; bu gelişmekte olan ülkelerin tipik görünümüdür.
Toplu yerleşme neden görülür?
Su kaynaklarının kıt olduğu yerlerde nüfus su çevresinde toplandığı için.