Ekonomik Faaliyetler — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Ekonomik Sektörler

Birincil (tarım): tarım, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık, madencilik
İkincil (sanayi): ham maddenin işlenmesi
Üçüncül (hizmet): ticaret, ulaşım, turizm, eğitim, sağlık, bankacılık

Gelişmişliğin göstergesi: tarımda çalışan oranı düşük, hizmet sektöründe çalışan oranı yüksek ülkeler daha gelişmiştir.

Doğal Kaynaklar

Yenilenebilir: güneş, rüzgâr, jeotermal, hidroelektrik, biyokütle
Yenilenemez: kömür, petrol, doğal gaz, madenler

Türkiye jeotermal ve güneş potansiyeli bakımından zengindir; bor rezervlerinin büyük bölümü Türkiye'dedir.

Kaynak zenginliği tek başına kalkınma getirmez; işleyebilme kapasitesi belirleyicidir.

Kalkınmışlık Göstergeleri

Kişi başına düşen millî gelir
Okuryazarlık oranı
Bebek ölüm hızı (düşükse gelişmiş)
Ortalama yaşam süresi
İnsani Gelişme Endeksi (İGE)

Millî gelir tek başına yeterli değildir; gelirin dağılımı da önemlidir. İGE, geliri eğitim ve sağlıkla birlikte ölçtüğü için daha kapsayıcıdır.

Sık Karıştırılan Nokta

Doğal kaynağı bol olan her ülkeyi zengin saymak. Kaynağı işleyecek sanayi ve teknoloji yoksa ham madde ucuza satılır; katma değer başka ülkede oluşur.

İkinci karışıklık: madenciliği sanayi sektörü sanmak — madencilik birincil sektördedir.

Sık sorulanlar

Bir ülkenin gelişmişliği sektör dağılımından nasıl anlaşılır?

Tarımda çalışan oranı düşük, hizmet sektöründe çalışan oranı yüksekse ülke daha gelişmiştir.

İGE neden millî gelirden daha kapsayıcıdır?

Geliri tek başına değil, eğitim ve sağlık göstergeleriyle birlikte ölçtüğü için.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • COĞ.9.5.1

    Doğal ve beşerî faktörlerin ekonomik faaliyetlere etkilerini sorgulayabilme

Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.