Gayb ve Görünmeyen Varlıklar
Gayb, duyularla algılanamayan alandır. İslam inancında gaybı yalnızca Allah bilir.
Melekler: nurdan yaratılmış, iradeleri olmayan, görevlerini eksiksiz yapan varlıklar.
Cinler: iradeleri vardır, bu yüzden sorumludurlar.
Şeytan: kibri nedeniyle itaatsizlik eden ve saptırmaya çalışan varlıktır.
Meleklerin iradesinin olmaması, onları insandan ayıran temel özelliktir.
Ahiret İnancı
Ahiret inancının aşamaları: ölüm, kabir hayatı, kıyamet, diriliş (ba's), hesap, mizan, cennet ve cehennem.
Ahiret inancının ahlaki işlevi vurgulanır: eylemlerin karşılıksız kalmayacağı düşüncesi, adalet duygusunu ve sorumluluk bilincini güçlendirir.
Dünyada karşılığını bulmayan haksızlıkların hesabının görüleceği inancı, bu boyutun merkezindedir.
Batıl İnançlar ve Hurafeler
Hurafe, dinî bir dayanağı olmadığı hâlde dinden sayılan inanış ve uygulamalardır.
Örnekler: nazar boncuğuna güç atfetmek, uğursuz gün ve sayı inancı, falcılık ve muskacılık, kurşun dökme.
Bunların ortak yanı, olayları nedenlerine değil, temelsiz işaretlere bağlamalarıdır.
Korunma yolu, dinî bilgiyi güvenilir kaynaklardan öğrenmek ve akıl yürütmekten vazgeçmemektir.
Kavram Notu
Hurafe ile dinî inancı ayırmanın ölçütü kaynaktır: temel kaynaklarda dayanağı olmayan, sonradan yerleşmiş uygulamalar hurafe sayılır.
İkinci nokta: cinlerin iradesi olduğu için sorumlu, meleklerin iradesi olmadığı için sorumsuz kabul edilmesi — bu ayrım sık karıştırılır.
Sık sorulanlar
Melekler ile cinler arasındaki temel fark nedir?
Meleklerin iradesi yoktur; cinlerin iradesi vardır ve bu yüzden sorumludurlar.
Hurafe nedir?
Dinî bir dayanağı olmadığı hâlde dinden sayılan inanış ve uygulamalardır.