Zekât Nedir?
Zekât, belirli bir zenginlik ölçüsüne ulaşmış Müslümanların mallarının bir bölümünü ihtiyaç sahiplerine vermesidir. İslam'ın beş temel esasından biri sayılır.
Koşulları: Müslüman olmak, akıl ve buluğ sahibi olmak, temel ihtiyaçların ötesinde nisap miktarı mala sahip olmak ve bu malın üzerinden bir yıl geçmiş olmak.
Zekât farzdır ve yılda bir kez verilir.
Sadaka ve Türleri
Sadaka, karşılık beklemeden yapılan yardımdır. Zekâttan farkı zorunlu olmaması ve belirli bir miktarının bulunmamasıdır.
Sadaka-i câriye: yararı sürekli olan hayır — çeşme, okul, kütüphane yaptırmak, kitap bağışlamak gibi.
Güler yüz göstermek, yol tarif etmek, yoldaki engeli kaldırmak da sadaka kapsamında değerlendirilir; sadaka yalnızca para vermek değildir.
Toplumsal İşlevi
Paylaşma ibadetlerinin ortak amacı, toplumdaki gelir farkını azaltmak ve dayanışmayı güçlendirmektir.
Beklenen sonuçlar: yoksulluğun azalması, zengin ile yoksul arasındaki uzaklığın kapanması, kıskançlık ve kırgınlığın azalması, toplumsal güvenin artması.
İnfak kavramı bu paylaşmaların hepsini kapsayan geniş bir başlıktır.
Sık Karıştırılan Nokta
Zekât ile sadaka bir sanılır. Ayrım nettir: zekât farzdır, miktarı ve koşulları bellidir; sadaka gönüllüdür, miktarı serbesttir.
Ayrıca fitre (fıtır sadakası) Ramazan ayına özgüdür ve zekâttan ayrıdır.
Sık sorulanlar
Zekât ile sadaka arasındaki fark nedir?
Zekât belirli koşulları taşıyanlar için farzdır ve miktarı bellidir. Sadaka ise gönüllüdür, miktarı ve zamanı kişiye bağlıdır.
Sadaka-i câriye nedir?
Yararı sürekli olan hayır işleridir. Okul, çeşme, kütüphane gibi kalıcı eserler bu kapsamda sayılır.