Temel Sorular
Devlet neden vardır? İktidar neye dayanarak meşrudur? Birey neden itaat etmelidir? Adalet nedir?
İktidar güç kullanabilme yetisidir; meşruiyet bu gücün haklı sayılmasıdır. Güç sahibi olmak, haklı olmayı getirmez.
Egemenlik: en üstün karar yetkisi. Demokraside egemenliğin kaynağı halktır.
Toplum Sözleşmesi
Hobbes: doğa durumu bir savaş hâlidir ("insan insanın kurdudur"); güvenlik için mutlak otoriteye yetki devredilir.
Locke: doğa durumunda da doğal haklar vardır; devlet bu hakları korumak için kurulur, koruyamazsa direnme hakkı doğar.
Rousseau: egemenlik "genel irade"dedir ve devredilemez.
Üçü de devleti doğal değil, insan yapımı sayar; farkları, devredilen yetkinin sınırındadır.
Ütopyalar ve Adalet
Ütopya: ideal düzen tasarımı — Platon'un Devlet'i, More'un Ütopya'sı, Farabi'nin Erdemli Şehir'i.
Distopya: korkulan düzen tasarımı — Orwell'in 1984'ü.
Ütopyalar gerçekleşmesi beklenen planlar değil, mevcut düzeni eleştirmek için kurulan ölçütlerdir.
Rawls'un bilgisizlik peçesi: adil kuralları bulmak için, toplumda hangi konumda olacağını bilmeyen birinin seçeceği kurallar düşünülür.
Sık Karıştırılan Nokta
İktidarı meşruiyetle eşitlemek. Bir iktidar fiilen güçlü olabilir ama meşru olmayabilir; meşruiyet, yönetilenlerin rızasına dayanır.
İkinci karışıklık: ütopyaları "hayal" diye önemsiz saymak; ütopya bir eleştiri aracıdır.
Sık sorulanlar
İktidar ile meşruiyet arasındaki fark nedir?
İktidar güç kullanabilme yetisidir; meşruiyet bu gücün haklı ve kabul edilebilir sayılmasıdır.
Toplum sözleşmesi kuramcıları neyi ortak savunur?
Devletin doğal değil, insanların anlaşmasıyla kurulmuş bir yapı olduğunu.