Basit Elektrik Devreleri — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Devre Elemanları

Üreteç (pil): enerji sağlar
İletken tel: akımı taşır
Ampul: enerjiyi ışığa çevirir
Anahtar: devreyi açıp kapatır

Ampulün yanması için devrenin kapalı olması gerekir. Anahtar açıksa akım geçmez.

Devre Şeması

Devre elemanları çizimde sembollerle gösterilir.

Şema çizmek, devreyi anlatmayı ve kurmayı kolaylaştırır.

Pil sayısı artarsa ampul daha parlak yanar.
Ampul sayısı artarsa (arka arkaya bağlıysa) parlaklık azalır.

İletken ve Yalıtkan

İletken: elektriği geçirir — bakır, demir, alüminyum, çelik

Yalıtkan: elektriği geçirmez — plastik, cam, tahta, kauçuk, kâğıt

Kabloların içi bakır (iletken), dışı plastiktir (yalıtkan). Bu tasarım güvenliği sağlar.

Güvenlik: ıslak elle prize dokunma, prize metal cisim sokma, yıpranmış kabloyu kullanma.

Sık Yapılan Hata

Devre çalışmayınca yalnızca ampule bakmak. Neden pil, kablo, anahtar ya da ampul olabilir; hepsi denetlenmelidir.

İkinci hata: bütün metalleri iletken, bütün metal olmayanları yalıtkan sanmak — genel olarak doğrudur ama denemek gerekir.

Sık sorulanlar

Ampulün yanması için ne gerekir?

Devrenin kapalı olması; pil, kablo, anahtar ve ampulün kesintisiz bir yol oluşturması.

Kabloların dışı neden plastiktir?

Plastik yalıtkandır; elektriğin dışarı geçmesini engelleyerek güvenliği sağlar.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • FB.4.6.1

    Basit bir elektrik devresi kurmaya ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme

  • FB.4.6.2

    Elektrik üretiminde yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynaklarını kullanmaya ilişkin eleştirel düşünebilme

Basit Elektrik Devreleri testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.