Elektriklenme Çeşitleri
Sürtünme ile: iki cisim sürtülür, biri elektron verir diğeri alır — zıt yüklenirler.
Dokunma ile: yüklü cisim nötr cisme değer, yük paylaşılır — aynı işaretle yüklenirler.
Etki ile: yüklü cisim yaklaştırılır, dokunmaz; cisimdeki yükler yer değiştirir. Cisim toplamda nötr kalır.
Yükler Arası Kuvvet
Aynı yükler iter, zıt yükler çeker.
Kuvvetin büyüklüğü yük miktarı arttıkça artar, cisimler arası uzaklık arttıkça azalır.
Nötr bir cisim yüklü bir cisim tarafından çekilir — bu, etki ile elektriklenmenin sonucudur. Saça sürtülen balonun kâğıt parçalarını çekmesi buna örnektir.
Elektroskop ve Topraklama
Elektroskop bir cismin yüklü olup olmadığını gösterir. Yüklü cisim yaklaştırılınca yapraklar açılır.
Elektroskop yükün cinsini tek başına söylemez; bunun için elektroskobun önceden yüklü olması gerekir.
Topraklama: fazla yükün toprağa aktarılmasıdır. Paratoner ve elektrikli aygıtların topraklama hattı bu ilkeye dayanır.
Sık Yapılan Hata
Dokunmayla elektriklenmede cisimlerin zıt yükleneceğini sanmak. Dokunmada yük paylaşılır, ikisi de aynı işaretle yüklenir. Zıt yükleme yalnızca sürtünmede olur.
İkinci hata: elektroskobun yapraklarının açılmasını "cisim pozitif" diye okumak. Açılma yalnızca yüklü olduğunu gösterir.
Sık sorulanlar
Sürtünmede cisimler aynı yükle mi yüklenir?
Hayır, zıt yüklerle. Biri elektron verirken diğeri alır.
Nötr cisim neden yüklü cisme çekilir?
Etki ile elektriklenme nedeniyle. Yaklaşan yük, nötr cisimdeki yükleri ayrıştırır ve yakın taraf zıt yükle dolar.