Işığın Yayılması
Işık doğrular boyunca ve her yöne yayılır. Yayılmak için maddeye ihtiyaç duymaz; boşlukta da ilerler — Güneş ışığının bize ulaşması bu yüzdendir.
Işık kaynakları ikiye ayrılır: doğal (Güneş, yıldızlar, ateş böceği) ve yapay (ampul, mum, fener).
Tam Gölge
Işığın önüne saydam olmayan bir cisim konduğunda arkasında oluşan karanlık bölgeye tam gölge denir.
Cisim ışık kaynağına yaklaştıkça gölge büyür, uzaklaştıkça küçülür.
Gölgenin oluşması, ışığın doğrular boyunca yayıldığının kanıtıdır.
Sesin Yayılması
Ses, titreşimle oluşur ve yayılmak için mutlaka bir maddeye ihtiyaç duyar.
Bu yüzden boşlukta ses yayılmaz — uzayda ses duyulmaz.
Ses katılarda en hızlı, gazlarda en yavaş yayılır. Işıktan çok daha yavaştır: şimşeği önce görür, gök gürültüsünü sonra duyarız.
Sık Yapılan Hata
Sesin boşlukta yayılabileceğini sanmak. Işık boşlukta yayılır, ses yayılmaz. En sık sorulan ayrım budur.
İkinci hata: gölgenin cismin rengiyle ilgili olduğunu düşünmek. Gölge yalnızca ışığın engellenmesiyle oluşur.
Sık sorulanlar
Uzayda neden ses duyulmaz?
Ses yayılmak için maddeye ihtiyaç duyar; uzay boşluğunda madde bulunmadığı için ses yayılmaz.
Şimşeği neden gök gürültüsünden önce görürüz?
Işık sesten çok daha hızlı yayıldığı için.