Kırılma Nedir?
Işık, saydam bir ortamdan başka bir saydam ortama geçerken doğrultu değiştirir. Bunun nedeni ışığın hızının ortamlara göre farklı olmasıdır.
Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken ışın normale yaklaşır; tersinde normalden uzaklaşır.
Bardaktaki kaşığın kırık görünmesi, havuzun olduğundan sığ görünmesi kırılmanın sonucudur.
Mercek Türleri
İnce kenarlı (yakınsak) mercek: ortası kalın, kenarları ince. Işınları toplar, odakta birleştirir. Büyüteç budur.
Kalın kenarlı (ıraksak) mercek: ortası ince, kenarları kalın. Işınları dağıtır.
Merceğin ışınları topladığı noktaya odak noktası, merceğe uzaklığına odak uzaklığı denir.
Göz Kusurları ve Düzeltilmesi
Miyop: uzağı görememe. Görüntü ağ tabakanın önünde oluşur → kalın kenarlı mercekle düzeltilir.
Hipermetrop: yakını görememe. Görüntü ağ tabakanın arkasında oluşur → ince kenarlı mercekle düzeltilir.
Hatırlama yolu: eksik olan neyse mercek onu tamamlar. Miyopta ışık fazla toplanıyor, dağıtıcı mercek gerekir.
Sık Yapılan Hata
Mercek adlarını tersten ezberlemek. İnce kenarlı toplar, kalın kenarlı dağıtır. Ad merceğin kenarını anlatır, ortasını değil.
İkinci hata: kırılmayı yansımayla karıştırmak. Yansımada ışık geri döner, kırılmada ortamı değiştirerek yoluna devam eder.
Sık sorulanlar
Büyüteç hangi mercektir?
İnce kenarlı (yakınsak) mercektir. Işınları toplayarak cismi büyük gösterir.
Miyop hangi mercekle düzeltilir?
Kalın kenarlı (ıraksak) mercekle. Görüntü ağ tabakanın önünde oluştuğu için ışığın dağıtılması gerekir.