Kütle ve Ağırlık
Bu ikisi karıştırılır ama farklıdır:
Kütle: madde miktarıdır. Birimi kg, eşit kollu terazi ile ölçülür, her yerde aynıdır.
Ağırlık: cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir. Birimi newton (N), dinamometre ile ölçülür, yer çekimine göre değişir.
$G = m \cdot g$ (Dünya'da $g \approx 10 \;\text{N/kg}$)
60 kg kütleli bir kişinin Dünya'daki ağırlığı 600 N, Ay'da yaklaşık 100 N'dir — ama kütlesi iki yerde de 60 kg.
İş (Enerji Transferi)
Fizikte iş yapılabilmesi için iki koşul birlikte sağlanmalıdır: kuvvet uygulanmalı ve cisim kuvvet yönünde yol almalı.
$W = F \cdot x$ (birimi joule)
Duvarı iterken duvar hareket etmiyorsa fizikte iş yapılmamış sayılır — yorulmak iş yapmak değildir.
Çantayı elde tutup yatay yürümek de iş değildir: kuvvet yukarı, hareket yatay yöndedir.
Enerji ve Dönüşümü
Kinetik enerji: hareketten kaynaklanır; kütle ve hız arttıkça büyür.
Potansiyel enerji: konumdan ya da şekil değişiminden kaynaklanır (çekim ve esneklik potansiyel enerjisi).
Enerji yoktan var edilemez, yok edilemez; yalnızca dönüşür. Yükseğe atılan topta potansiyel enerji kinetiğe, kinetik yeniden potansiyele döner.
Sürtünmeli ortamda mekanik enerjinin bir bölümü ısıya dönüşür; bu yüzden top her seferinde biraz daha az yükselir.
Sık Yapılan Hata
Kütle ile ağırlığı eş anlamlı kullanmak. Sorularda "Ay'a gidilirse ne değişir?" diye sorulur: kütle değişmez, ağırlık değişir.
İkinci hata: yorulmayı iş sanmak. Cisim yer değiştirmediyse yapılan iş sıfırdır.
Sık sorulanlar
Ay'a gidince kütle mi ağırlık mı değişir?
Ağırlık değişir, kütle aynı kalır. Ağırlık yer çekimine bağlıdır; kütle madde miktarıdır.
Duvarı iterken iş yapmış olur muyum?
Fizik açısından hayır. Duvar yer değiştirmediği için yapılan iş sıfırdır.