Maddenin Özellikleri — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Maddenin Hâlleri

Katı: belirli şekli ve hacmi vardır
Sıvı: belirli hacmi vardır, şekli kabın şeklini alır
Gaz: belirli şekli ve hacmi yoktur, kabı tümüyle doldurur

Aynı madde farklı hâllerde bulunabilir: buz, su, su buharı.

Ölçülebilir Özellikler

Kütle: madde miktarıdır, eşit kollu terazi ile ölçülür. Birimi gram ve kilogramdır.

Hacim: kapladığı yerdir. Sıvılar dereceli silindirle ölçülür; birimi litre ve mililitredir.

1 kg = 1000 g  ·  1 L = 1000 mL

Bütün maddelerin kütlesi vardır ve yer kaplar — hava dahil.

Hâl Değişimi

Erime: katı → sıvı
Donma: sıvı → katı
Buharlaşma: sıvı → gaz
Yoğuşma: gaz → sıvı

Isı alan madde erir ve buharlaşır; ısı veren madde donar ve yoğuşur.

Hâl değişse de madde miktarı değişmez.

Buharlaşma her sıcaklıkta olur; kaynama belirli bir sıcaklıkta gerçekleşir.

Sık Yapılan Hata

Buharlaşmanın yalnızca kaynarken olduğunu sanmak. Islak çamaşırın kuruması da buharlaşmadır ve oda sıcaklığında gerçekleşir.

İkinci hata: kütle ile hacmi karıştırmak — kütle madde miktarı, hacim kapladığı yerdir.

Sık sorulanlar

Buharlaşma yalnızca kaynarken mi olur?

Hayır. Her sıcaklıkta gerçekleşir; ıslak çamaşırın kuruması buna örnektir.

Kütle hangi araçla ölçülür?

Eşit kollu terazi ile ölçülür.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • FB.4.4.1

    Maddelerin hâl değişimine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

  • FB.4.4.2

    Maddelerin ısı etkisiyle değişimine yönelik deney yapabilme

Maddenin Özellikleri testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.