Madde ve Hâlleri
Çevremizdeki her şey maddedir. Maddenin kütlesi vardır ve yer kaplar.
Katı: belirli şekli ve hacmi var — taş, buz, kalem
Sıvı: kabın şeklini alır — su, süt, yağ
Gaz: her yeri doldurur — hava, su buharı
Maddenin Özellikleri
Maddeleri şu özellikleriyle tanırız:
Renk, koku, tat, sertlik, pürüzlülük, esneklik, saydamlık
Cam saydamdır, tahta değildir.
Lastik esnektir, taş değildir.
Bu özellikler maddeleri birbirinden ayırt etmemizi sağlar.
Hâl Değişimi
Madde ısı alınca ya da verince hâl değiştirir.
Erime: katı → sıvı (buz eriyip su olur)
Donma: sıvı → katı
Buharlaşma: sıvı → gaz
Yoğuşma: gaz → sıvı (camdaki buğu)
Hâl değişse de madde miktarı değişmez.
Sık Yapılan Hata
Havanın madde olmadığını sanmak. Hava bir gazdır; yer kaplar ve kütlesi vardır. Şişirilen balon bunu gösterir.
İkinci hata: buz eriyince maddenin kaybolduğunu sanmak — yalnızca hâli değişmiştir.
Sık sorulanlar
Hava madde midir?
Evet. Yer kaplar ve kütlesi vardır; gaz hâlinde bir maddedir.
Buz eriyince madde miktarı değişir mi?
Hayır. Yalnızca hâli değişir, miktarı aynı kalır.