Coulomb Yasası ve Elektrik Alan
$F = k\dfrac{q_1 q_2}{d^2}$
Aynı işaretli yükler iter, zıt işaretliler çeker.
Elektrik alan: $E = \dfrac{F}{q} = k\dfrac{Q}{d^2}$
Alan çizgileri pozitif yükten çıkar, negatif yükte son bulur ve birbirini kesmez — kesişselerdi bir noktada iki farklı alan yönü olurdu.
Potansiyel ve Sığa
Elektriksel potansiyel: $V = k\dfrac{Q}{d}$ — skaler bir büyüklüktür, toplanırken yön hesaba katılmaz.
Yük, potansiyeli yüksek noktadan düşük noktaya doğru hareket eder (pozitif yük için).
Sığa (kapasite): $C = \dfrac{Q}{V}$, birimi farad. Kondansatör yük depolar; depoladığı enerji $E = \frac{1}{2}CV^2$'dir.
Manyetizma
Akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur; yönü sağ el kuralıyla bulunur.
Manyetik alan içindeki akım taşıyan tele kuvvet etki eder: $F = BIL\sin\theta$
Manyetik alan çizgileri kapalı eğrilerdir — elektrik alan çizgilerinden farkı budur; tek kutuplu mıknatıs yoktur.
İndüksiyon: manyetik akıdaki değişim akım üretir. Elektrik üretiminin temeli bu ilkedir.
Sık Yapılan Hata
Elektrik alanı skaler sanıp yönü hesaba katmamak. Alan vektöreldir ve bileşke alan vektörel toplamla bulunur; potansiyel ise skalerdir.
İkinci hata: mıknatısı ikiye bölünce tek kutup elde edileceğini düşünmek — her parça yeniden iki kutuplu olur.
Sık sorulanlar
Elektrik alan mı potansiyel mi vektöreldir?
Elektrik alan vektöreldir; potansiyel skalerdir.
Mıknatıs ikiye bölünürse ne olur?
Her parça yeniden iki kutuplu bir mıknatıs olur; tek kutup elde edilemez.